Số tác phẩm dá»± giải ở mức cao nhất

Ban ThÆ° ký tổng hợp Giải Ä‘ã nhận được 1.810 tác phẩm, trong Ä‘ó có 1.671 tác phẩm đủ Ä‘iều kiện dá»± Giải (cao hÆ¡n so vá»›i năm 2016, tÆ°Æ¡ng Ä‘Æ°Æ¡ng 2017). Đây là con số ở mức cao nhất từ trÆ°á»›c đến nay.

HÆ¡n 120 Ä‘Æ¡n vị cấp Há»™i tham dá»± Giải, đặc biệt lần thứ hai liên tiếp có 63/63 Há»™i Nhà báo tỉnh, thành phố có tác phẩm tham dá»±. Điều này cho thấy sức hút của Giải và sá»± quan tâm, hưởng ứng tích cá»±c của các cấp Há»™i, các nhà báo, cá»™ng tác viên trong cả nÆ°á»›c. Con số 222 cá»™ng tác viên (năm 2017 là 186), cao nhất nhiều năm nay, cÅ©ng khẳng định sức hút của giải.

Tác phẩm chống tham nhÅ©ng, tiêu cá»±c vào chung khảo nhiều nhất

Năm nay, trong 147 tác phẩm vào chung khảo, đặc biệt có tá»›i 75 tác phẩm (hÆ¡n 50%) có ná»™i dung đấu tranh chống tham nhÅ©ng, lãng phí, lợi ích nhóm, tệ nạn xã há»™i, phản biện, giám sát, phê phán những mặt trái, tiêu cá»±c của đời sống xã há»™i. Ná»™i dung chống tham nhÅ©ng, tiêu cá»±c Ä‘a dạng, phát hiện và phÆ¡i bày nhiều dạng tham nhÅ©ng má»›i: Tham nhÅ©ng chính sách (lợi dụng chính sách quy định miá»…n phí đường bá»™ cho xe há»™ Ä‘ê, các dá»± án BT, BOT); tham nhÅ©ng quyền lá»±c (chạy chức, chạy quyền).

Bên cạnh những biểu hiện tham nhÅ©ng vốn có nhÆ° tham nhÅ©ng đất Ä‘ai (mua bán đất quốc phòng, đấu giá đất vàng, tan hoang rừng phòng há»™, góc khuất má»™t số dá»± án đầu tÆ° sản xuất nông lâm nghiệp...); tham nhÅ©ng kinh tế (nghi vấn quỹ Ä‘en, cán bá»™ cảng vụ thu “hụi chết”, Ä‘Æ°a nhận hối lá»™ tại Hải quan); tham nhÅ©ng trong các lÄ©nh vá»±c giáo dục (“chống trượt” ngoại ngữ bằng tiền), y tế (mua bán bệnh án tâm thần), lao Ä‘á»™ng xã há»™i (mặt trái xuất khẩu lao Ä‘á»™ng), v.v..

Trong đấu tranh phòng, chống tá»™i phạm và các mặt trái, tiêu cá»±c xã há»™i khác, báo chí vẫn luôn luôn là lá»±c lượng xung kích. Nhiều tác phẩm vào chung khảo Ä‘ã vạch trần các loại tá»™i phạm má»›i nhÆ° tá»™i phạm buôn người qua biên giá»›i dÆ°á»›i các chiêu trò má»›i, tá»™i phạm “tín dụng Ä‘en”, tá»™i làm hàng giả thuốc chữa ung thÆ° từ than tre, tá»™i mua bán ná»™i tạng, nạn xâm hại trẻ em, vấn đề vệ sinh an toàn thá»±c phẩm, các hoạt Ä‘á»™ng vi phạm pháp luật núp bóng tôn giáo v.v..

Số lượng tác phẩm dài kì, nhiều nhất

Điều lệ Giải quy định má»—i tác phẩm dá»± giải có số lượng tối Ä‘a 5 kì (báo in, báo Ä‘iện tá»­). Mặc dù vậy, ngoài số lượng tối Ä‘a, má»™t số tác phẩm còn có bài đọc tham khảo. Trong 20 tác phẩm nhóm Tin, bài phản ánh, phỏng vấn (báo in) vào chung khảo, có tá»›i 19 loạt bài từ 3 kì đến 5 kì. Trong 13 tác phẩm nhóm xã luận, bình luận, chuyên luận (báo in), có tá»›i 11 tác phẩm nhiều kì. Trong 17 phóng sá»±, phóng sá»± Ä‘iều tra, bút kí báo chí, ghi chép (báo in) vào chung khảo, có tá»›i 16 loạt bài (3 đến 5 kì). TÆ°Æ¡ng tá»±, có tá»›i 17/23 tác phẩm báo Ä‘iện tá»­ vào chung khảo là dài kì.

Điều này cho thấy, tổ chức đầu tÆ° các loạt tác phẩm dài hÆ¡i, nhiều kì, là xu hÆ°á»›ng nghiệp vụ chung của báo in, báo Ä‘iện tá»­, để phản ánh Ä‘úng tầm, Ä‘úng mức Ä‘á»™ cần phản ánh của vấn đề. Muốn có bài báo hay, phải Ä‘i tá»›i tận cùng vấn đề; Tổ chức tuyến bài dài kì, dung lượng thông tin lá»›n, Ä‘a chiều tiếp cận, Ä‘a phÆ°Æ¡ng thức thể hiện, cÅ©ng nhằm mục Ä‘ích để có tác phẩm hay. DÄ© nhiên, trÆ°á»›c hết phải có đề tài hay, đề tài tốt.

Số tác phẩm có dạng thức thể hiện nghiệp vụ má»›i nhiều nhất

Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0 và truyền thông số, báo chí Việt Nam Ä‘ã có bÆ°á»›c phát triển nhanh, bắt kịp xu thế báo chí thế giá»›i. Trên nền tảng Internet, báo chí Việt Nam đổi má»›i chính mình, rõ nhất về mặt nghiệp vụ. Tác nghiệp Ä‘a phÆ°Æ¡ng tiện, tổ chức tòa soạn há»™i tụ, thông tin nhiều cá»­a, tiếp cận Ä‘a chiều, Ä‘an xen thể loại... là những bÆ°á»›c Ä‘i tích cá»±c và đầy hiệu quả của các cÆ¡ quan báo chí nÆ°á»›c ta thời gian gần Ä‘ây, nhất là ở những cÆ¡ quan báo chí lá»›n ở trung Æ°Æ¡ng và má»™t số thành phố lá»›n, bá»™, ngành.

Các dạng thức thể hiện má»›i được sá»­ dụng đậm nét trong nhiều tác phẩm dá»± giải, tác phẩm vào chung khảo là infographics, mega-story, long-form, có clip minh họa... (đối vá»›i báo Ä‘iện tá»­), là thủ pháp Ä‘á»™c thoại, nhân vật tá»± kể, tá»± dẫn dắt câu chuyện là chính (tác giả chỉ kết nối), Ä‘Æ°a tiếng nói thính giả tham gia vào chÆ°Æ¡ng trình phát thanh, hay những câu chuyện truyền hình đầy kịch tính, những hình ảnh tÆ°Æ¡ng phản,...

Giải Báo chí Quốc gia năm 2018 cho thấy, hÆ¡n má»™t ná»­a số bài báo in, báo Ä‘iện tá»­ dài kì, có sá»­ dụng Ä‘an xen thể loại bài phỏng vấn, hoặc thêm clip minh họa (báo Ä‘iện tá»­). Có 7/23 tác phẩm báo Ä‘iện tá»­ sá»­ dụng dạng thức thể hiện má»›i, tăng tính hiện đại, chuyên nghiệp, tính hấp dẫn đối vá»›i công chúng (nhÆ° các báo vietnamplus.vn, laodong.vn, hanoimoi.com.vn, vietnamnet.vn, vov.vn...), có chất lượng tốt và có hình thức thể hiện tiêu biểu.

***

Chất lượng các tác phẩm dá»± Giải quốc gia đồng đều hÆ¡n, nhất là sá»± vÆ°Æ¡n lên của các há»™i viên nhà báo tỉnh, thành phố. Khoảng cách về chất lượng giữa báo chí khối phát thanh và truyền hình trung Æ°Æ¡ng và địa phÆ°Æ¡ng ngày càng rút ngắn.

Các xu hÆ°á»›ng làm báo nhìn từ Giải Báo chí Quốc gia năm 2018 là những kinh nghiệm tốt cho báo chí cả nÆ°á»›c./.

Theo TS. Trần Bá Dung/Người làm báo