Trọng dụng người có đức, có tài-truyền thống và bài học lịch sá»­   

Lịch sá»­ dân tá»™c Việt Nam Ä‘ã chứng minh, thu hút và trọng dụng người tài đức trở thành quốc sách, thành đạo đức và thấm sâu vào quan niệm sống của nhân dân ta. Kế thừa truyền thống tốt đẹp Ä‘ó của dân tá»™c, trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng Cá»™ng sản Việt Nam luôn quan tâm đặc biệt đến công tác cán bá»™ và thu hút người tài đức để xây dá»±ng, kiến thiết đất nÆ°á»›c. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Cán bá»™ là cái gốc của mọi công việc”, “muôn việc thành công hay thất bại đều do cán bá»™ tốt hay kém”, “Kiến thiết cần có nhân tài. Nhân tài nÆ°á»›c ta dù chÆ°a có nhiều lắm nhÆ°ng nếu chúng ta khéo lá»±a chọn, khéo phân phối, khéo dùng thì nhân tài càng ngày càng phát triển”. Trong tuyển chọn, bố trí cán bá»™, Người nhấn mạnh, không được thiên tÆ°, thiên vị, không phân biệt là người trong hay ngoài Đảng mà lá»±a chọn những người thật sá»± có đức, có tài, hết mình phấn đấu cho cách mạng. Hồ Chí Minh yêu cầu người lãnh đạo, quản lý phải biết chăm lo phát hiện người tài đức, phải biết Ä‘ào tạo, bồi dưỡng, sá»­ dụng họ hợp lý và phải làm thường xuyên, liên tục, nhÆ°: “Người làm vườn vun trồng những cây cối quý báu”. Người cÅ©ng khẳng định: “Tổng tuyển cá»­ là má»™t dịp cho toàn thể quốc dân tá»± do lá»±a chọn những người có tài, có đức, để gánh vác công việc nÆ°á»›c nhà”, Ä‘ó chính là cuá»™c vận Ä‘á»™ng chính trị quan trọng nhằm phát huy vai trò làm chủ thật sá»± của nhân dân trong xây dá»±ng Nhà nÆ°á»›c của dân, do dân, vì dân. Người căn dặn: “khéo dùng cán bá»™ là phải khéo nâng cao chá»— tốt, khéo sá»­a chữa chá»— xấu cho họ”,“dụng nhân nhÆ° dụng má»™c”, “phải dùng người Ä‘úng chá»—, Ä‘úng việc”, biết dùng Ä‘úng năng lá»±c sở trường của họ, bảo đảm tính kế thừa và phát triển, chú ý tạo nguồn và bồi dưỡng cán bá»™ kế cận cho đời sau. Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt phê bình nghiêm khắc việc dùng cán bá»™ là người thân, anh em quen biết hay dùng những kẻ khéo nịnh dẫn đến hiện tượng ô dù, công thần, kéo bè cánh. Người yêu cầu phải tuyệt đối tránh hiện tượng địa phÆ°Æ¡ng cục bá»™ trong công tác cán bá»™; phải xá»­ lý nghiêm bệnh địa phÆ°Æ¡ng trong công tác này.

Ngày càng hoàn thiện chính sách về công tác cán bá»™

Đảng Cá»™ng sản Việt Nam luôn đặc biệt quan tâm xây dá»±ng Ä‘á»™i ngÅ© cán bá»™ ngang tầm vá»›i nhiệm vụ, coi Ä‘ó chính là khâu "then chốt của nhiệm vụ then chốt". Vì vậy, trong từng giai Ä‘oạn cách mạng, Đảng Cá»™ng sản Việt Nam Ä‘ã ban hành nhiều văn bản quan trọng chỉ đạo công tác này. Không chỉ các há»™i nghị Trung Æ°Æ¡ng, mà ngay trong văn kiện đại há»™i, Đảng Cá»™ng sản Việt Nam cÅ©ng thể hiện rõ những chủ trÆ°Æ¡ng, giải pháp quan tâm, chăm lo đến nhiệm vụ xây dá»±ng, bồi dưỡng cán bá»™, nhÆ°: Nghị quyết số 03-NQ/TW ngày 18-6-1997 của Bá»™ Chính trị khóa VIII về “Chiến lược cán bá»™ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nÆ°á»›c”; Văn kiện Đại há»™i X khẳng định: “Phát hiện, Ä‘ào tạo, bồi dưỡng, sá»­ dụng người có đức, có tài; tạo bÆ°á»›c chuyển căn bản trong việc phát hiện, Ä‘ào tạo, bồi dưỡng, sá»­ dụng nhân tài; xây dá»±ng chiến lược quốc gia về nhân tài; coi Ä‘ó là giải pháp quan trọng trong thá»±c hiện chiến lược cán bá»™”, “lá»±a chọn những người thá»±c sá»± có đức, có tài giữ các vị trí lãnh đạo, đặc biệt là người đứng đầu”(1). Đặc biệt, Nghị quyết Trung Æ°Æ¡ng 4, khóa XI về xây dá»±ng Đảng Ä‘ã khẳng định má»™t chủ trÆ°Æ¡ng rất má»›i và tích cá»±c trong việc lá»±a chọn, bố trí người tài, đức vào các vị trí lãnh đạo: “Thí Ä‘iểm chế Ä‘á»™ tiến cá»­, chế Ä‘á»™ tập sá»± lãnh đạo quản lý”; Văn kiện Đại há»™i XII tiếp tục nhấn mạnh: “Tập trung xây dá»±ng Ä‘á»™i ngÅ© cán bá»™, nhất là Ä‘á»™i ngÅ© cán bá»™ cấp chiến lược, đủ năng lá»±c, phẩm chất và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ”; Bá»™ Chính trị khóa XII cÅ©ng ban hành Quy định số 89-QĐ/TW ngày 4-8-2017 về “Khung tiêu chuẩn chức danh, định hÆ°á»›ng khung tiêu chí Ä‘ánh giá cán bá»™ lãnh đạo, quản lý các cấp”, Nghị quyết Trung Æ°Æ¡ng 6, khóa XII về tiếp tục đổi má»›i, sắp xếp tổ chức bá»™ máy của hệ thống chính trị, tinh gọn, hoạt Ä‘á»™ng hiệu lá»±c, hiệu quả; Nghị quyết Trung Æ°Æ¡ng 7, khóa XII về tập trung xây dá»±ng Ä‘á»™i ngÅ© cán bá»™ các cấp, nhất là cấp chiến lược đủ phẩm chất, năng lá»±c và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ; Quy định số 90-QĐ/TW ngày 4-8-2017 về “Tiêu chuẩn chức danh, tiêu chí Ä‘ánh giá cán bá»™ thuá»™c diện Ban Chấp hành Trung Æ°Æ¡ng, Bá»™ Chính trị, Ban Bí thÆ° quản lý”; Quy định số 105-QĐ/TW ngày 19-12-2017 của Bá»™ Chính trị quy định về phân cấp quản lý cán bá»™ và bổ nhiệm, giá»›i thiệu cán bá»™ ứng cá»­; Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 19-5-2018 của Bá»™ Chính trị về “Tập trung xây dá»±ng Ä‘á»™i ngÅ© cán bá»™ các cấp, nhất là cấp chiến lược, đủ phẩm chất, năng lá»±c và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ”; Chỉ thị số 35-CT/TW ngày 30-5-2019 của Bá»™ Chính trị về đại há»™i đảng bá»™ các cấp tiến tá»›i đại há»™i đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng...

Trong Ä‘ó, Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 19-5-2018 là nghị quyết rất quan trọng và cấp thiết trong xây dá»±ng Ä‘á»™i ngÅ© cán bá»™ Ä‘áp ứng yêu cầu chủ Ä‘á»™ng há»™i nhập quốc tế và phát triển đất nÆ°á»›c đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Việc ban hành hệ thống các văn bản lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý về công tác cán bá»™ thể hiện quyết tâm chính trị to lá»›n của Đảng, Nhà nÆ°á»›c nhằm siết chặt ká»· luật, ká»· cÆ°Æ¡ng trong công tác cán bá»™; góp phần ngăn chặn, đẩy lùi những tiêu cá»±c, hạn chế trong công tác này ngay từ khâu Ä‘ánh giá, lá»±a chọn cán bá»™ và thu hút người có đức, tài vào hệ thống chính trị của nÆ°á»›c ta.

Đại há»™i không phải là nÆ¡i chạy chức, chạy quyền

DÆ°á»›i sá»± lãnh đạo của Đảng, trong những năm qua, Ä‘á»™i ngÅ© cán bá»™ chiến lược các cấp Ä‘ã trưởng thành mọi mặt, phục vụ đắc lá»±c cho sá»± nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nÆ°á»›c và há»™i nhập quốc tế. Việc lá»±a chọn, bầu vào các vị trí quan trọng của hệ thống chính trị Ä‘ã được đổi má»›i, bảo đảm dân chủ, công khai, minh bạch, công tâm, khách quan, có sá»± tham gia rá»™ng rãi của toàn xã há»™i. Trong công tác cán bá»™, việc chuẩn hóa, siết chặt ká»· luật, ká»· cÆ°Æ¡ng luôn Ä‘i Ä‘ôi vá»›i tạo cÆ¡ chế, môi trường, Ä‘iều kiện để khuyến khích đổi má»›i, sáng tạo của cán bá»™ và tăng cường kiểm soát quyền lá»±c, chống chạy chức, chạy quyền, kịp thời ngăn chặn và đẩy lùi các tiêu cá»±c.

Thời gian qua, cả hệ thống chính trị Ä‘ã vào cuá»™c trong đấu tranh chống tham nhÅ©ng, xá»­ lý nghiêm minh trÆ°á»›c pháp luật những cán bá»™, đảng viên thoái hóa biến chất, vi phạm pháp luật, kể cả Ä‘Æ°Æ¡ng chức hoặc Ä‘ã nghỉ hÆ°u theo tinh thần “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”; kiên quyết Ä‘Æ°a ra khỏi bá»™ máy nhà nÆ°á»›c những cán bá»™ yếu kém, không đủ phẩm chất, năng lá»±c, quan liêu, sách nhiá»…u nhân dân Ä‘ã củng cố niềm tin của cán bá»™, đảng viên, nhân dân đối vá»›i Đảng, Nhà nÆ°á»›c. Công tác chuẩn bị và tổ chức đại há»™i đảng bá»™ các cấp của Đảng được thá»±c hiện trên cÆ¡ sở phát huy dân chủ Ä‘i Ä‘ôi vá»›i giữ vững nguyên tắc, ká»· luật, ká»· cÆ°Æ¡ng; coi trọng chất lượng, hiệu quả, đề cao trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức đảng, trÆ°á»›c hết là người đứng đầu. Tổng Bí thÆ°, Chủ tịch nÆ°á»›c Nguyá»…n Phú Trọng Ä‘ã khẳng định: “Đại há»™i là dịp để ta sàng lọc cán bá»™ chứ không chỉ bàn phÆ°Æ¡ng hÆ°á»›ng. Ai xứng Ä‘áng thì làm, không thì thôi, không sợ thiếu cán bá»™”(2). Công tác nhân sá»± được thá»±c hiện Ä‘úng Ä‘iều lệ, quy chế, quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nÆ°á»›c; đặc biệt coi trọng chất lượng, có số lượng và cÆ¡ cấu hợp lý; cán bá»™ phải tiêu biểu về trí tuệ, phẩm chất, uy tín, thật sá»± trong sạch, có năng lá»±c lãnh đạo và sức chiến đấu cao, Ä‘áp ứng yêu cầu của tình hình má»›i. Việc bầu ra cÆ¡ quan lãnh đạo các cấp được thá»±c hiện theo nguyên tắc tập trung dân chủ nhằm tạo môi trường thá»±c sá»± dân chủ trong quá trình chuẩn bị nhân sá»± và trong bầu cá»­ tại đại há»™i... chứ không thể để gia tăng tình trạng  “con vua thì lại làm vua” hay là việc “củng cố hay thâu tóm quyền lá»±c” nhÆ° các thế lá»±c thù địch Ä‘ã rêu rao, xuyên tạc.

Tuy nhiên, cÅ©ng phải nghiêm túc nhìn nhận, vẫn còn tồn tại những hạn chế nhất định trong công tác cán bá»™ thời gian qua. Đảng, Chính phủ Ä‘ã chỉ đạo quyết liệt công tác cải cách hành chính, đổi má»›i công tác Ä‘ánh giá, thi tuyển, bổ nhiệm cán bá»™, nhÆ°ng kết quả chÆ°a đạt yêu cầu đặt ra. Công tác quy hoạch, luân chuyển cán bá»™ đạt được nhiều kết quả tốt, nhÆ°ng trên thá»±c tế có nhiều cán bá»™ có đức, có tài, có triển vọng chÆ°a được Ä‘Æ°a vào quy hoạch. Công tác Ä‘ào tạo, bồi dưỡng cán bá»™ chậm đổi má»›i, chÆ°a kết hợp chặt chẽ giữa lý luận vá»›i thá»±c tiá»…n, chÆ°a gắn quy hoạch theo chức danh. Việc sắp xếp, bố trí giá»›i thiệu cán bá»™ ứng cá»­ vẫn còn tình trạng Ä‘úng quy trình nhÆ°ng chÆ°a Ä‘úng người, Ä‘úng việc hoặc bổ nhiệm cán bá»™ không đủ tiêu chuẩn, Ä‘iều kiện, trong Ä‘ó có cả người thân, họ hàng của lãnh đạo còn diá»…n ra ở má»™t số bá»™, ngành, địa phÆ°Æ¡ng. Công tác giám sát của các cÆ¡ quan chức năng và nhân dân đối vá»›i cán bá»™, đảng viên ở má»™t số nÆ¡i còn lỏng lẻo nên vẫn còn có cán bá»™ lãnh đạo, quản lý thoái hóa, biến chất, tham nhÅ©ng, hách dịch vá»›i nhân dân chÆ°a được xá»­ lý kịp thời. 

Thá»±c tế Ä‘ó Ä‘òi hỏi các cÆ¡ quan chức năng cần tiếp tục xây dá»±ng được Ä‘á»™i ngÅ© cán bá»™ chiến lược “vừa hồng, vừa chuyên”, có đủ tâm, đủ tầm, đủ tài để lãnh đạo thá»±c hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ của cách mạng. Để đạt được mục tiêu này, cần tiếp tục thá»±c hiện nghiêm túc các văn bản chỉ đạo của Đảng, Nhà nÆ°á»›c trong công tác cán bá»™. Cần xây dá»±ng bá»™ khung tiêu chuẩn cho tất cả chức danh trong bá»™ máy hành chính nhà nÆ°á»›c, cấp nào ràng buá»™c tiêu chuẩn chức danh ấy. Trong Ä‘ánh giá cán bá»™, phải lấy hiệu quả công tác thá»±c tế và sá»± tín nhiệm của nhân dân đối vá»›i cán bá»™ làm thÆ°á»›c Ä‘o chủ yếu. Cần tiếp tục thá»±c hiện cÆ¡ chế thi tuyển các chức danh bổ nhiệm bảo đảm tính công khai, minh bạch, dân chủ, công bằng và cạnh tranh lành mạnh, có sá»± kiểm tra, giám sát chặt chẽ của nhiều cÆ¡ quan chức năng và nhân dân để lá»±a chọn những cán bá»™ có bản lÄ©nh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt, năng Ä‘á»™ng, dám nghÄ©, dám làm, dám chịu trách nhiệm giữ các vị trí lãnh đạo. Có cÆ¡ chế tranh cá»­ đối vá»›i các chức danh bầu cá»­ bằng cÆ°Æ¡ng lÄ©nh, chÆ°Æ¡ng trình hành Ä‘á»™ng thuyết phục. Kiên quyết đấu tranh, ngăn chặn các biểu hiện tiêu cá»±c nhÆ° "chạy chức", "chạy quyền" hoặc hình thức, chiếu lệ trong lá»±a chọn, bố trí cán bá»™. Việc lá»±a chọn, bố trí, sá»­ dụng, đề bạt, bổ nhiệm cán bá»™ phải Ä‘úng nguyên tắc, dân chủ, minh bạch, công khai, công tâm, khách quan. Tiếp tục sắp xếp, kiện toàn, tinh gọn các tổ chức, cÆ¡ quan trong hệ thống chính trị bảo đảm tinh gọn, hoạt Ä‘á»™ng hiệu lá»±c, hiệu quả gắn vá»›i đổi má»›i phÆ°Æ¡ng thức lãnh đạo, cải tiến chế Ä‘á»™ tiền lÆ°Æ¡ng và chính sách Ä‘ãi ngá»™ hợp lý bảo đảm cho cán bá»™, đảng viên sống tốt bằng thu nhập chính Ä‘áng của mình. Nâng cao chất lượng giáo dục, Ä‘ào tạo, bồi dưỡng cán bá»™, nhất là cán bá»™ cốt cán theo hÆ°á»›ng hiện đại, chuẩn hóa chuyên sâu; coi trọng giáo dục đạo đức, lối sống, năng lá»±c sáng tạo, kỹ năng thá»±c hành; gắn Ä‘ào tạo cÆ¡ bản tại trường và bồi dưỡng, rèn luyện trong thá»±c tiá»…n để Ä‘ánh giá, tuyển chọn, tạo nguồn nhằm xây dá»±ng Ä‘á»™i ngÅ© cán bá»™ đủ năng lá»±c, phẩm chất đạo đức để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Cần gắn kết chặt chẽ Ä‘ào tạo vá»›i sá»­ dụng Ä‘úng chuyên môn được Ä‘ào tạo. Tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt Ä‘á»™ng quản lý, sá»­ dụng cán bá»™, qua Ä‘ó kịp thời xá»­ lý tiêu cá»±c, đồng thời phát hiện, thay thế cán bá»™ yếu kém bằng những người có đức, có tài, có đủ phẩm chất, năng lá»±c.

Theo Äá»¨C QUỲNH, Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy Công an Trung Æ°Æ¡ng/Báo quân Ä‘á»™i nhân dân

1. Đảng Cá»™ng sản Việt Nam, Văn kiện Há»™i nghị lần thứ 9, Ban Chấp hành Trung Æ°Æ¡ng khoá X, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Ná»™i 2009, tr 246;

2. Trích phát biểu của Tổng Bí thÆ°, Chủ tịch nÆ°á»›c Nguyá»…n Phú Trọng tại Phiên họp thứ 16 của Ban Chỉ đạo Trung Æ°Æ¡ng về phòng, chống tham nhÅ©ng ngày 26-7-2019.