Tiệm cận nhóm các nÆ°á»›c có Chỉ số Phát triển con người ở mức cao

Trong Báo cáo Phát triển con người năm 2019 có tiêu đề “Bất bình đẳng trong phát triển con người ở thế ká»· XXI: Không chỉ thu nhập, mức trung bình và hiện tại” do ChÆ°Æ¡ng trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) công bố má»›i Ä‘ây, tổ chức chịu trách nhiệm chính về phát triển này của Liên hợp quốc Ä‘ã công bố những chỉ số cùng sá»± Ä‘ánh giá cao các thành tá»±u về phát triển con người của Việt Nam. UNDP nhìn nhận, chỉ số HDI của Việt Nam Ä‘ang ở gần mức trần của nhóm các nÆ°á»›c có Chỉ số Phát triển con người ở mức trung bình. Theo Ä‘ó, vá»›i chỉ số HDI là 0,63, Việt Nam xếp thứ 118 trong tổng số 189 nÆ°á»›c. Việt Nam chỉ cần thêm 0,007 Ä‘iểm để vào được nhóm các nÆ°á»›c có Chỉ số Phát triển con người ở mức cao. 

UNDP cÅ©ng Ä‘ánh giá, Việt Nam cÅ©ng có kết quả tốt về khía cạnh bình đẳng giá»›i. Trong Ä‘ó, chỉ số phát triển giá»›i ở mức 1,003 Ä‘ã Ä‘Æ°a Việt Nam vào nhóm dẫn đầu trong số 5 nhóm gồm 166 nÆ°á»›c trên toàn thế giá»›i, xếp thứ 68 trong số 162 nÆ°á»›c về chỉ số phát triển giá»›i. Đặc biệt, theo UNDP, Ä‘áng khen ngợi là tá»· lệ nữ đại biểu Quốc há»™i Ä‘ã giúp Việt Nam nằm trong nhóm 1/3 các nÆ°á»›c đứng đầu thế giá»›i về tá»· lệ này. 

CÆ¡ quan chuyên trách về phát triển của Liên hợp quốc cho rằng việc xem xét vấn đề thu nhập, bất bình đẳng không thể chỉ được Ä‘óng khung xung quanh vấn đề thu nhập, nảy sinh từ và được Ä‘o lường bởi quan niệm kiếm tiền là Ä‘iều quan trọng nhất trong cuá»™c sống. CÆ¡ quan này Ä‘ánh giá, Việt Nam Ä‘ã ý thức được vấn đề này và là má»™t trong số ít các nÆ°á»›c trên thế giá»›i Ä‘ã tiên phong áp dụng phÆ°Æ¡ng pháp và cách thức Ä‘o lường nghèo Ä‘a chiều kể từ năm 2015. Thành tá»±u của Việt Nam trong giảm nghèo Ä‘a chiều cÅ©ng rất Ä‘áng kể - chỉ số nghèo Ä‘a chiều (MPI) ở mức 0,019, xếp thứ 29 trong tổng số 102 nÆ°á»›c và cÅ©ng trong nhóm dẫn đầu ở khu vá»±c Đông Á và Thái Bình DÆ°Æ¡ng về chỉ số này.

Về vấn đề phát triển môi trường và bền vững, theo UNDP, cÅ©ng liên quan mật thiết tá»›i phát triển con người. Trong Báo cáo Phát triển con người, cÆ¡ quan này Ä‘ã Ä‘ánh giá cao khi nêu bật tá»· lệ che phủ rừng của Việt Nam nằm trong nhóm 1/3 các nÆ°á»›c dẫn đầu toàn thế giá»›i. Cùng lúc Ä‘ó, Việt Nam lại nằm trong nhóm 1/3 các nÆ°á»›c xếp hạng cuối về phát thải khí carbon theo đầu người. 

Tuy nhiên, theo UNDP, bên cạnh những thành tá»±u đạt được, Việt Nam vẫn còn nhiều lÄ©nh vá»±c quan trọng cần tiếp tục cải thiện nhÆ°, hiện Việt Nam Ä‘ang nằm trong nhóm 1/3 các nÆ°á»›c xếp hạng thấp nhất toàn cầu về tá»· lệ giá»›i tính khi sinh (1,12); bạo lá»±c đối vá»›i phụ nữ gây ra bởi đối tượng không phải là chồng/ bạn tình (34,4%); tá»· lệ phụ nữ có tài khoản tại các tổ chức tài chính hoặc vá»›i các công ty cung cấp dịch vụ tài chính qua di dá»™ng (30,4%)…

Việt Nam lấy con người làm trung tâm của sá»± phát triển

Có thể nói, những thành tá»±u phát triển con người được UNDP ghi nhận và Ä‘ánh giá cao là ná»— lá»±c liên tục của Việt Nam trong nhiều năm qua, ngay cả trong thời kỳ còn khó khăn khi má»›i há»™i nhập trở lại sau những năm dài chiến tranh và bị bao vây cấm vận. Trong 30 năm đổi má»›i, Việt Nam Ä‘ã thá»±c hiện đồng bá»™ nhiều giải pháp thúc đẩy phát triển bền vững và đạt được nhiều thành tá»±u quan trọng nhÆ° kinh tế vÄ© mô cÆ¡ bản ổn định, tăng trưởng kinh tế của Việt Nam được duy trì ở mức cao, chất lượng tăng trưởng được nâng lên.

Tại Lá»… công bố báo cáo phát triển con người năm 2019, bà Caitlin Wiesen, Trưởng đại diện thường trú UNDP tại Việt Nam bày tỏ khen ngợi Việt Nam Ä‘ã kiên định chọn hÆ°á»›ng phát triển lấy con người làm trọng tâm và sá»± bình đẳng trong các chiến lược và kế hoạch phát triển kinh tế - xã há»™i của đất nÆ°á»›c. Việt Nam Ä‘ã đạt được tăng trưởng Ä‘áng kể trong phát triển con người kể từ năm 1990 vá»›i mức Ä‘á»™ bất bình đẳng tăng chậm. Căn cứ vào chỉ số HDI Ä‘iều chỉnh theo bất bình đẳng, Việt Nam đạt được thứ hạng cao hÆ¡n 9 bậc so vá»›i năm 2018.

Trong nhiều thập ká»· qua, Việt Nam Ä‘ã ná»— lá»±c thá»±c hiện các Mục tiêu thiên niên ká»· (MDGs) và đạt được nhiều kết quả, được cá»™ng đồng quốc tế Ä‘ánh giá cao. Việt Nam Ä‘ã hoàn thành nhiều mục tiêu trÆ°á»›c thời hạn Liên hợp quốc đặt ra trong MDGs nhÆ°: Mọi người đều có đủ lÆ°Æ¡ng thá»±c; Tất cả trẻ em học hết tiểu học; Phụ nữ có các cÆ¡ há»™i và được tôn trọng nhÆ° nam giá»›i; Có thêm nhiều trẻ em dÆ°á»›i 5 tuổi lá»›n lên khỏe mạnh; Ngày càng có ít bà mẹ bị tá»­ vong khi sinh con… 

Bên cạnh Ä‘ó, Việt Nam cÅ©ng luôn thể hiện cam kết mạnh mẽ để thá»±c hiện các mục tiêu theo ChÆ°Æ¡ng trình nghị sá»± 2030 vì sá»± phát triển bền vững của Liên hợp quốc. ChÆ°Æ¡ng trình nghị sá»± 2030 vì sá»± phát triển bền vững được Đại há»™i đồng Liên hợp quốc thông qua tại kỳ họp lần thứ 70 diá»…n ra tháng 9-2015 vá»›i mục tiêu bao trùm là chấm dứt nghèo Ä‘ói dÆ°á»›i mọi hình thức và mọi khía cạnh, phát huy tiềm năng, nhân phẩm của con người và tăng cường bình đẳng vào năm 2030. Thá»±c hiện kế hoạch hành Ä‘á»™ng vì con người, hành tinh và sá»± thịnh vượng này, Chính phủ Việt Nam Ä‘ã ban hành kế hoạch hành Ä‘á»™ng quốc gia về phát triển bền vững vá»›i 115 chỉ tiêu và lồng ghép vào tất cả các chủ trÆ°Æ¡ng, chính sách, kế hoạch hành Ä‘á»™ng.

Vá»›i nhận thức rằng không thể đạt được mục tiêu phát triển bền vững nếu không hành Ä‘á»™ng Ä‘úng đắn, quyết liệt, đồng bá»™ từ tất cả các cấp, các ngành, cá»™ng đồng doanh nghiệp, mọi người dân vá»›i sá»± hợp tác của cá»™ng đồng quốc tế, Việt Nam Ä‘ã huy Ä‘á»™ng tất cả cùng chung tay, cùng ná»— lá»±c để thá»±c hiện thắng lợi Mục tiêu phát triển bền vững theo ChÆ°Æ¡ng trình nghị sá»± 2030 của Liên hợp quốc.

Tiếp tục ná»— lá»±c không ngừng để phát triển con người

Dù đạt được những thành tá»±u ấn tượng, song Việt Nam cần duy trì tốc Ä‘á»™ cải thiện của những tiến Ä‘á»™ phát triển con người Ä‘ã đạt được. Bà Caitlin Wiesen nhấn mạnh, Báo cáo Phát triển con người năm 2019 Ä‘ã hé lá»™ má»™t thế hệ má»›i các hình thức bất bình đẳng Ä‘ang nổi lên xung quanh các vấn đề công nghệ số, giáo dục và cuá»™c khủng hoảng khí hậu, cÅ©ng nhÆ° đề xuất các cách thức má»›i để Ä‘o lường và tiếp cận các hình thức bất bình đẳng này. 

Các số liệu phân tích của Việt Nam trong Báo cáo Phát triển con người năm 2019 Ä‘ã cho thấy rằng dù có sá»± tiến bá»™ Ä‘áng kể ở cấp quốc gia, các nhóm dân tá»™c thiểu số vẫn tụt lại phía sau về nhiều mặt năng lá»±c của con người, đặc biệt là tuổi thọ trung bình, sức khỏe và giáo dục, trong Ä‘ó nhất là dạy nghề và giáo dục ở bậc đại học cÅ©ng nhÆ° cao đẳng.

Báo cáo Phát triển con người năm 2019 cÅ©ng đề xuất các chính sách bảo trợ xã há»™i sẽ giúp, đảm bảo cạnh tranh công bằng cho các việc làm thông qua các nền tảng công nghệ phi tập trung, đầu tÆ° vào học tập suốt đời để giúp người lao Ä‘á»™ng thích nghi hoặc thay đổi sang các công việc má»›i, đồng thuận quốc tế về Ä‘ánh thuế các hoạt Ä‘á»™ng số, tất cả nhằm góp phần xây dá»±ng má»™t nền kinh tế số má»›i, an toàn, ổn định nhÆ° là má»™t lá»±c thúc đẩy sá»± thu hẹp các năng lá»±c cÆ¡ bản thay vì phân hóa các năng lá»±c nâng cao trong phát triển con người.

“Việt Nam Ä‘ã, Ä‘ang và sẽ tiếp tục những ná»— lá»±c phát triển con người. Chính phủ Việt Nam luôn quyết tâm ná»— lá»±c nhằm thá»±c hiện thành công ChÆ°Æ¡ng trình nghị sá»± 2030 vì sá»± phát triển bền vững giống nhÆ° vá»›i các Mục tiêu phát triển thiên niên ká»· trÆ°á»›c Ä‘ây; chủ trÆ°Æ¡ng Ä‘Æ°a phát triển bền vững (SDGs) vào mọi chiến lược, chÆ°Æ¡ng trình quốc gia về phát triển”.

Phó Thủ tÆ°á»›ng VÅ© Đức Đam (Phát biểu tại buổi tiếp bà Caitlin Wiesen, Trưởng đại diện thường trú ChÆ°Æ¡ng trình Phát triển Liên hợp quốc - UNDP tại Việt Nam, ngày 11-12)

Theo báo An ninh thủ Ä‘ô