Tinh giản biên chế vẫn chÆ°a đạt được nhÆ° mong muốn

 Nghị quyết số 39 của Bá»™ Chính trị về tinh giản biên chế và cÆ¡ cấu lại Ä‘á»™i ngÅ© cán bá»™, công chức, viên chức đặt ra mục tiêu phấn đấu đến năm 2021 phải tinh giản tối thiếu 10% biên chế.

Triển khai thá»±c hiện Nghị quyết này cùng các Nghị định của Chính phủ, thời gian qua, các cấp, các ngành và địa phÆ°Æ¡ng Ä‘ã triển khai nhiều giải pháp quyết liệt và đồng bá»™. Theo Bá»™ Ná»™i vụ, tính đến ngày 30/9/2019, tổng biên chế công chức trong các cÆ¡ quan, tổ chức hành chính Nhà nÆ°á»›c là 253.517 biên chế, giảm 8,68% so vá»›i năm 2015.

Riêng năm 2019, Bá»™ Ná»™i vụ Ä‘ã thẩm định 63/63 tỉnh, 20/22 Bá»™, cÆ¡ quan ngang Bá»™ (trừ Bá»™ Công an, Bá»™ Quốc phòng) và 8/8 cÆ¡ quan thuá»™c Chính phủ, tổng biên chế sá»± nghiệp của các bá»™, ngành giảm 11,85% và địa phÆ°Æ¡ng giảm 4,26% so vá»›i năm 2015. Tổng số cán bá»™, công chức, viên chức, người lao Ä‘á»™ng được tinh giản là 40.500 người.

Ghi nhận những kết quả trên thể hiện sá»± quyết tâm của các cấp, các ngành trong tinh giản biên chế những năm qua, song PGS.TS, giảng viên cao cấp Ngô Thành Can (Học viện Hành chính Quốc gia) cho rằng, việc tinh giản còn chậm, chÆ°a đạt nhÆ° mong muốn.

Trong quá trình tinh giản chÆ°a thá»±c sá»± Ä‘Æ°a ra ngoài bá»™ máy những người cần giản mà chủ yếu là những người đến tuổi nghỉ hÆ°u, người hưởng chính sách để về hÆ°u trÆ°á»›c tuổi, còn số người không làm được việc buá»™c phải rời bá»™ máy còn khiêm tốn. Cho nên, dù Ä‘ã tinh giản được số lượng biên chế nhÆ°ng bá»™ máy hành chính vẫn còn cồng kềnh, hiệu quả còn thấp, chÆ°a Ä‘áp ứng được yêu cầu quản trị má»›i theo hÆ°á»›ng hiện đại, hiệu quả.

Theo ông, hạn chế này là do nhiều cÆ¡ quan, Ä‘Æ¡n vị chÆ°a gắn tinh giản biên chế vá»›i việc Ä‘ánh giá thá»±c chất chất lượng, hiệu quả hoạt Ä‘á»™ng của cán bá»™ công chức, nên việc cắt giảm mang tính cÆ¡ học bằng cách dùng ngân sách để khuyến khích công chức tá»± nguyện nghỉ việc, chứ chÆ°a thá»±c sá»± tinh giản được các đối tượng mà năng lá»±c, phẩm chất không Ä‘áp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ nhÆ° mục tiêu đặt ra.

Cùng vá»›i Ä‘ó, vai trò của người đứng đầu chÆ°a được đề cao, chÆ°a làm tốt khâu tuyển chọn đầu vào; tổ chức bá»™ máy cÅ©ng chÆ°a hợp lý, chÆ°a xác định rõ vị trí việc làm để định ra số lượng công chức cần thiết trong má»—i cÆ¡ quan, Ä‘Æ¡n vị, cho nên nhiều nÆ¡i chạy theo tinh giản theo chỉ tiêu mà chÆ°a chú trọng đến vấn đề cần tinh giản ai, tinh giản nhÆ° thế nào.

Giảng viên Học viện Hành chính Quốc gia cÅ©ng thẳng thắn chỉ ra rằng, má»™t số văn bản Ä‘iều chỉnh về tổ chức bá»™ máy chậm được sá»­a đổi, bổ sung nên dù các cÆ¡ quan có mong muốn tinh gọn được bá»™ máy, nhÆ°ng khi triển khai lại không thá»±c hiện được. Có những người sắp đến tuổi nghỉ hÆ°u dù còn làm được việc, còn nhanh nhẹn, nhÆ°ng muốn nghỉ sá»›m để lấy kinh phí đầu tÆ° cho việc khác nhÆ°ng không dá»… gì xin ra được bởi không ai dám chứng nhận họ không đủ sức khỏe, không ai Ä‘ánh giá họ không làm được việc.

Thậm chí, việc Ä‘ánh giá, phân loại cán bá»™ công chức, viên chức tại má»™t số cÆ¡ quan Nhà nÆ°á»›c còn hình thức, nể nang, cảm tính. “Theo Ä‘ó, cần xem xét lại hình thức Ä‘ánh giá cán bá»™ trong má»™t năm làm việc. Bởi việc Ä‘ánh giá này chủ yếu do cá nhân tá»± Ä‘ánh giá, đồng nghiệp Ä‘ánh giá. Còn trong thá»±c tế, Ä‘a phần họ nhìn nhau mà làm, anh bầu cho tôi, tôi bầu cho anh, anh khen tôi, tôi khen anh. Báo cáo của các tổ chức, Ä‘Æ¡n vị cho thấy chỉ 1% số cán bá»™ không làm được việc, nhÆ°ng khi hỏi thì ai cÅ©ng nói chỉ có 1/3 số cán bá»™ Ä‘áp ứng được công việc” – ông Ngô Thành Can nói và nhấn mạnh, nhiều khi vì cÆ¡ chế lại không cho phép cán bá»™ Ä‘ánh giá má»™t cách thá»±c chất. Có người tá»± Ä‘ánh giá không làm được việc nhÆ°ng cÆ¡ quan lại có ý kiến ngay, nếu không hoàn thành nhiệm vụ thì cÆ¡ quan, người đứng đầu bị hạ thi Ä‘ua.

Còn nể nang, cảm tính trong Ä‘ánh giá, phân loại cán bá»™

Trả lời chất vấn trÆ°á»›c Quốc há»™i, Bá»™ trưởng Bá»™ Ná»™i vụ Lê VÄ©nh Tân cÅ©ng bày tỏ vẻ sốt ruá»™t: "Đánh giá cán bá»™ kiểu gì mà không tìm ra người để giảm biên chế. Trong khi dÆ° luận xã há»™i nói chỉ có 30% cán bá»™, công chức làm việc thôi".

Ông cho biết, qua tổng hợp báo cáo của hÆ¡n 40 tỉnh và các bá»™, ngành, có đến hÆ¡n 67% công chức hoàn thành tốt nhiệm vụ, hÆ¡n 27% hoàn thành xuất sắc, còn lại là hoàn thành nhiệm vụ nhÆ°ng có mặt hạn chế, và chỉ 0,63% không hoàn thành nhiệm vụ. Song, người đứng đầu ngành Ná»™i vụ Ä‘ánh giá, tỉ lệ này là chÆ°a chính xác, trong Ä‘ó có nguyên nhân các Ä‘Æ¡n vị, địa phÆ°Æ¡ng xây dá»±ng tiêu chí Ä‘ánh giá chÆ°a cụ thể, nặng về cảm nhận, còn nể nang, cảm tính.

Bá»™ trưởng chia sẻ, hÆ¡n 10 năm làm cán bá»™ từ cấp tỉnh trở lên, chÆ°a có bản tá»± kiểm nào ông tá»± Ä‘ánh giá là hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Khi tá»± Ä‘ánh giá nhÆ° vậy, cấp dÆ°á»›i lại nói rằng thủ trưởng không hoàn thành xuất sắc thì cấp dÆ°á»›i, Ä‘Æ¡n vị không hoàn thành xuất sắc. "NhÆ°ng Ä‘úng là tá»± kiểm thì Ä‘Æ¡n vị có hoàn thành xuất sắc Ä‘âu mà mình hoàn thành xuất sắc, tức là còn tÆ° tưởng nể nang” – ông nói.

Do Ä‘ó, tá»›i Ä‘ây, Bá»™ Ná»™i vụ sẽ tham mÆ°u Chính phủ ban hành nghị định má»›i thay thế quy định hiện tại theo hÆ°á»›ng "Ä‘ánh giá ngang, dọc, Ä‘a chiều, bằng chất lượng cụ thể". Từng Ä‘Æ¡n vị, địa phÆ°Æ¡ng cÅ©ng phải xây dá»±ng tiêu chí Ä‘ánh giá, phải chấn chỉnh cho nghiêm túc

Trao đổi vá»›i phóng viên VOV.VN, ông Lê VÄ©nh Tân nhấn mạnh, đến năm 2021 chúng ta có thể thá»±c hiện giảm tối thiểu 10% biên chế sá»± nghiệp trong các cÆ¡ quan hành chính nhÆ° mục tiêu đề ra. Bởi vì, trong 2 năm vừa qua, Bá»™ Ná»™i vụ kết hợp vá»›i Bá»™ Tài chính Ä‘ã cắt giảm biên chế ngay 2% má»—i năm và Bá»™ Tài chính cắt giảm về kinh phí để chi thường xuyên cÅ©ng 2%. NhÆ° vậy, đến cuối năm 2020, chúng ta Ä‘ã đạt được chỉ tiêu giảm biên chế 8,85%, chỉ còn khoảng gần 1,3% nữa là đạt được chỉ tiêu.

Tuy nhiên, đối vá»›i khối sá»± nghiệp, hiện nay giảm biên chế còn khó khăn, nhất là ở khối giáo dục và y tế tại vùng nông thôn rất khó trong việc xã há»™i hóa.

“Hiện nay, tình hình thiếu giáo viên, thiếu y bác sÄ© tại các bệnh viện ở địa phÆ°Æ¡ng nên các địa phÆ°Æ¡ng Ä‘ang kiến nghị vá»›i cÆ¡ quan có thẩm quyền xem xét, nên có nhiều giải pháp trong thời gian tá»›i, chủ yếu nhắm vào việc giảm những người hưởng lÆ°Æ¡ng từ ngân sách nhà nÆ°á»›c, đến các Ä‘Æ¡n vị sá»± nghiệp. Bá»™ Ná»™i vụ cÅ©ng Ä‘ã trình Chính phủ Nghị quyết về vấn đề biên chế, tinh giản biên chế đối vá»›i ngành giáo dục từ nay đến năm 2021 để giải quyết căn cÆ¡ hÆ¡n, kết hợp vá»›i các biện pháp vừa xã há»™i hóa, vừa sắp xếp, tổ chức lại, vừa tinh giản biên chế để đảm bảo có học sinh và giáo viên đứng lá»›p” – ông Lê VÄ©nh Tân cho biết.

Riêng về đối tượng tinh giản biên chế, Bá»™ Ná»™i vụ Ä‘ã đề xuất vá»›i Chính phủ sá»­a đổi lại Nghị định, mở rá»™ng về đối tượng, cÅ©ng nhÆ° phân cấp thẩm quyền cho địa phÆ°Æ¡ng. Đến nay, sau khi Nghị định 113 được ban hành về việc sá»­a đổi, bổ sung má»™t số Ä‘iều của của Nghị định 108 về chính sách tinh giản biên chế, thì tá»· lệ tinh giản tăng lên gấp 1,5 lần so vá»›i trÆ°á»›c.

“Phần còn lại là trách nhiệm của địa phÆ°Æ¡ng xét đối tượng vừa Ä‘úng quy trình, thá»±c hiện Ä‘úng chính sách thì tin chắc thời gian tá»›i, đối tượng tinh giản biên chế sẽ phù hợp hÆ¡n so vá»›i Nghị định 108 trÆ°á»›c Ä‘ây”- ông Lê VÄ©nh Tân nhấn mạnh.

Để việc tinh giản biên chế thời gian tá»›i đạt được Ä‘úng yêu cầu, mục Ä‘ích đề ra, PGS.TS Ngô Thành Can cho rằng, cần phát huy vai trò người đứng đầu, giao cho họ quyền, trọng trách quyết định con người cÅ©ng nhÆ° ngân sách thá»±c hiện tinh giản, để họ có đủ bản lÄ©nh, đủ kiên quyết, đủ niềm tin để Ä‘iều hành công việc hiệu quả hÆ¡n. Cùng vá»›i Ä‘ó là quy định rõ trách nhiệm và chế tài ká»· luật cán bá»™ lãnh đạo quản lý khi để bá»™ máy phình to. Bởi nếu chỉ dừng ở việc nghiêm túc rút kinh nghiệm, nghiêm khắc kiểm Ä‘iểm thì sẽ không đủ sức răn Ä‘e.

“Chừng nào còn nể nang, cảm tính thì sẽ không tìm ra người để tinh giản biên chế. Do Ä‘ó, phải công tâm, khách quan, không nể nang trong Ä‘ánh giá, phân loại cán bá»™. Ngoài ra, chế Ä‘á»™ chính sách phải rõ ràng, minh bạch giữa người làm được việc, người không làm được việc. Đến chừng má»±c nào Ä‘ó người làm nhiều thì hưởng nhiều, người ngồi không thì không được hưởng lÆ°Æ¡ng. Ngoài ra, cÅ©ng cần có chế Ä‘á»™, chính sách để Ä‘á»™ng viên những người không làm được việc phải rút khỏi bá»™ máy”- ông Ngô Thành Can nhấn mạnh.

 
Theo: Kim Anh/VOV.VN