Buá»™c Google và Facebook chia sẻ doanh thu: Liệu Australia có cứu được báo chí?
Các giám đốc và quản lý cấp cao thông báo vá»›i nhân viên rằng há» sẽ phải từ nhiệm vì công ty ngừng tất cả hoạt động báo in truyá»n thống tại các thành phố Mildura, Swan Hill và Kerang do tác động kinh tế khá»§ng khiếp cá»§a đại dịch COVID-19.
Số pháºn tương tá»± cÅ©ng áºp lên đầu các phóng viên cá»§a tá» báo Yarram Standard, Ä‘óng tại khu vá»±c Gippsland cá»§a bang Victoria và gần Ä‘ây Ä‘ã phải Ä‘óng cá»a sau hÆ¡n 120 năm hoạt động. Nhiá»u nÆ¡i khác tại Australia, táºp Ä‘oàn News Corp Ä‘ã ngừng bản in cá»§a hÆ¡n 60 tá» báo địa phương, trong Ä‘ó có các tá» Manly Daily, Wentworth Courier, Brisbane News và Mornington Peninsula Leader.
Quảng cáo chiếm 70% doanh thu cá»§a các tá» báo này, và trong bối cảnh ná»n kinh tế Ä‘ình trệ do COVID-19, nguồn thu quảng cáo nhanh chóng bốc hÆ¡i, khiến cho ngày càng nhiá»u chá»§ báo địa phương phải đắng lòng chấm dứt hoạt động.
Giá» Ä‘ây, Chính phá»§ Australia quyết định thá»±c thi các biện pháp nhằm giúp lÄ©nh vá»±c kinh doanh báo chí tồn tại. Ngày 19/4 vừa qua, Bá»™ trưởng Tài chính Josh Frydenberg Ä‘ã chỉ đạo cÆ¡ quan giám sát cạnh tranh - Ủy ban Tiêu dùng và Cạnh tranh Australia (ACCC) - xây dá»±ng má»™t bá»™ quy tắc ứng xá» bắt buá»™c đối vá»›i Facebook và Google.
Vốn theo kế hoạch là phải hoàn tất vào tháng 11/2020, bá»™ quy tắc này yêu cầu các ông lá»›n quảng cáo digital phải thương lượng thành tâm vá» cách thức trả tiá»n cho các cÆ¡ quan báo chí để sá» dụng ná»™i dung cá»§a há», báo trước cho các cÆ¡ quan báo chí vá» những thay đổi thuáºt toán có thể ảnh hưởng đến việc xếp hạng ná»™i dung, há»— trợ ná»™i dung thông tin gốc trong kết quả tìm kiếm và chia sẻ dữ liệu vá»›i các cÆ¡ quan báo chí. Giá» Ä‘ây, bá»™ quy tắc này sẽ phải hoàn tất vào cuối tháng Bảy, và chính phá»§ tá» rõ quyết tâm sá»›m phê duyệt ngay sau Ä‘ó.
Luke Taylor, nhà sáng láºp đồng thá»i là giám đốc Ä‘iá»u hành cá»§a công ty ngăn chặn quảng cáo lừa đảo TrafficGuard, khẳng định nếu không có bá»™ quy tắc này và không có sá»± can thiệp cá»§a chính quyá»n, thì Google và Facebook sẽ không Ä‘á»i nào tá»± nguyện chi trả cho ná»™i dung má»™t cách công bằng.
“Báo chí có tầm quan trá»ng vô cùng lá»›n,” ông nói vá»›i trang The Drum, bổ sung thêm rằng phán quyết gần Ä‘ây ở Pháp (ngày 9/4, cÆ¡ quan giám sát cạnh tranh tại Ä‘ây tuyên bố rằng Google phải trả tiá»n cho các cÆ¡ quan báo chí Pháp cÅ©ng như các hãng thông tấn vì Ä‘ã tái sá» dụng ná»™i dung cá»§a há») “có khả năng sẽ Ä‘óng má»™t vai trò không nhá».”
“Sá»± kỳ vá»ng ở Ä‘ây là phương thuốc áp dụng ở châu Âu cÅ©ng sẽ được thá»±c thi vá»›i báo chí Australia. Ủng há»™ ná»— lá»±c ở châu Âu sẽ tăng thêm sức mạnh cho cả các đồng nghiệp ở Ä‘ó lẫn ở Ä‘ây.”
Thá»±c thi bá»™ quy tắc ứng xá» này chắc chắn sẽ mang lại cÆ¡ há»™i vá» nguồn thu má»›i đối vá»›i các cÆ¡ quan báo chí, những nÆ¡i Ä‘ang tạo ra ná»™i dung thông tin chất lượng cao và tin cáºy trong thá»i buổi ná»™i dung quá dá»… tiếp cáºn và trôi qua nhanh chóng, còn ná»™i dung câu khách và tin giả Ä‘ã trở thành thứ tràn lan.
Mitchell Greenway, giám đốc phụ trách phát triển quan hệ vá»›i báo chí Australia và New Zealand tại hãng quảng cáo OpenX, cho rằng bá»™ quy tắc này có thể dẫn đến sá»± thay đổi trong cách các ná»n tảng công nghệ định nghÄ©a vá» “ná»™i dung tốt,” giúp cho cách làm báo chuyên nghiệp và chất lượng cao sẽ chiếm ưu thế trước loại ná»™i dung gây sốc câu view và giúp cho nhiá»u cÆ¡ quan báo chí tăng thêm thu nháºp mà há» xứng Ä‘áng được hưởng. “Làm như váºy sẽ cho phép các cÆ¡ quan báo chí táºp trung sản xuất ná»™i dung chất lượng,” ông giải thích. “Rốt cục những biện pháp Ä‘ó sẽ giúp đảm bảo má»™t hệ sinh thái bá»n vững cho các nhà xuất bản tin tức trên toàn bá»™ không gian mở cá»§a Internet.”
CÅ©ng phải thừa nháºn má»™t thá»±c tế rằng nhiá»u ngưá»i lên Facebook và Google để Ä‘á»c tin, nhưng chính các cÆ¡ quan báo chí cÅ©ng dá»±a vào Facebook và Google để có độc giả. Victor Condogeorges, giám đốc phụ trách nghiên cứu và dữ liệu cá»§a công ty Orchard nháºn xét: “Loại bá» tin tức khá»i ná»n tảng cá»§a hai ông khổng lồ này thì ngưá»i dùng sẽ tìm kiếm ở nÆ¡i khác. Vì thế câu há»i ở Ä‘ây là ai sẽ thua thiệt nhiá»u hÆ¡n? Chính là những cÆ¡ quan báo chí sá» dụng kênh mạng xã há»™i để thu hút má»i ngưá»i đến vá»›i website cá»§a há» hay các kênh phân phối mạng xã há»™i sá» dụng tin tức để thu hút ngưá»i dùng đến vá»›i ná»n tảng cá»§a há»?”
Trong khi Ä‘ó, Darren Woolley, nhà sáng láºp và là giám đốc Ä‘iá»u hành cá»§a hãng tư vấn TrinityP3, lo ngại rằng ngoài những táºp Ä‘oàn báo chí lá»›n như News Corp và Nine Entertainment hay các kênh truyá»n hình quốc gia khác như Kênh 10 và Kênh 7, hàng trăm tá» báo nhá» hoặc báo phục vụ các cá»™ng đồng địa phương chưa chắc Ä‘ã được lợi gì từ bá»™ quy tắc này. Ông nói không khéo khoản doanh thu này chỉ rÆ¡i vào túi các cÆ¡ quan báo chí lá»›n mà thôi.
Simon Larcey - Giám đốc Ä‘iá»u hành Viztrade dá»± Ä‘oán rằng Facebook và Google sẽ chẳng có cách nào khác ngoài việc chấp nháºn bá»™ quy tắc ứng xá» cá»§a Australia, nếu không sẽ bị cấm sá» dụng tin tức. Nhưng ông nói không nên lạc quan quá vì thá»±c tế việc phân chia doanh thu quảng cáo chỉ được áp dụng vá»›i phần ná»™i dung không phải do các ná»n tảng này tạo ra. “Tôi nghÄ© nó chẳng ảnh hưởng mấy đến Facebook hay Google. Hãy so sánh tá»· lệ giữa tin tức vá»›i ná»™i dung do ngưá»i dùng khởi tạo mà xem. Má»i Ä‘iá»u tùy thuá»™c vào mức độ ná»™i dung mà các cÆ¡ quan báo chí phân phối trên các ná»n tảng này.”
Nói cho công bằng thì các ông lá»›n quảng cáo digital Ä‘ang cố gắng cứu các cÆ¡ quan báo chí quy mô nhá» trên toàn thế giá»›i khá»i ảnh hưởng cá»§a đại dịch COVID-19, vì các tòa soạn lá»›n có khả năng sáng tạo để vượt qua cuá»™c khá»§ng hoảng này. Google Ä‘ã láºp má»™t quỹ cứu trợ khẩn cấp để há»— trợ các tòa soạn nhá» vá»›i niá»m tin rằng các cÆ¡ quan báo chí địa phương là nguồn thông tin vô cùng quan trá»ng để kết nối ngưá»i dân trong cá»™ng đồng, và còn có trách nhiệm lá»›n lao hÆ¡n vào giai Ä‘oạn thá»±c thi giãn cách xã há»™i và má»i ngưá»i phải ở nhà. Google cÅ©ng miá»…n phí cho các cÆ¡ quan báo chí sá» dụng công cụ Ad Manager trong 5 tháng.
Tuy nhiên, vẫn chưa rõ các biện pháp này có giúp được gì cho những tá» báo như Sunraysia Daily và Yarram Standard sống sót qua đại dịch COVID-19 hay không. Giá» Ä‘ây, há» chỉ biết trông chá» vào bá»™ quy tắc ứng xá»./.
Theo TTXVN