Ông Nguyá»…n Thành Chung, Phó Cục trưởng Cục Phát thanh -Truyền hình và Thông

tin Ä‘iện tá»­, Bá»™ TT&TT. 

Liên quan đến những quy định về việc xá»­ phạt vi phạm hành chính trong lÄ©nh vá»±c công nghệ thông tin tại Nghị định 15/2020/NĐ-CP vừa có hiệu lá»±c ngày 15/4, phóng viên Báo Ä‘iện tá»­ Chính phủ Ä‘ã có cuá»™c trao đổi vá»›i ông Nguyá»…n Thành Chung, Phó Cục trưởng Cục Phát thanh-Truyền hình và Thông tin Ä‘iện tá»­ (Bá»™ TT&TT).

- Xin ông chia sẻ thông tin về thá»±c trạng tin giả, tin mạo danh và việc lan truyền thông tin giả mạo trên mạng xã há»™i hiện nay? 

+ Ông Nguyá»…n Thành Chung: Thá»±c trạng cung cấp, chia sẻ tin giả, tin mạo danh trên mạng xuất hiện đồng hành từ khi có mạng Internet bởi tính ẩn danh của người dùng trên mạng. Khi mạng xã há»™i ra đời và các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng xã há»™i không bắt buá»™c người sá»­ dụng phải cung cấp đầy đủ thông tin cá nhân khi thiết lập tài khoản và chia sẻ thông tin thì tình trạng tin giả, tin mạo danh ngày càng trở nên phức tạp. Tình trạng này mang tính toàn cầu, hầu hết các nÆ°á»›c trên thế giá»›i đều gặp phải tình trạng này và cÆ¡ quan quản lý các nÆ°á»›c cÅ©ng gặp rất nhiều khó khăn trong quá trình giải quyết, xá»­ lý.

Việt Nam cÅ©ng nhÆ° các nÆ°á»›c, trong thời gian qua, các cÆ¡ quan quản lý Ä‘ã tăng cường giám sát, rà quét các hành vi vi phạm và áp dụng các hình thức xá»­ phạt nghiêm minh, thậm chí không chỉ xá»­ phạt hành chính bằng tiền  mà còn xá»­ lý hình sá»±. 

- Liên quan đến việc xá»­ phạt vi phạm hành chính trong lÄ©nh vá»±c công nghệ thông tin, xin ông cho biết Nghị định 15  này có những Ä‘iểm khác gì so vá»›i các Nghị định trÆ°á»›c? 

+ Ông Nguyá»…n Thành Chung: Liên quan tá»›i lÄ©nh vá»±c Phát thanh Truyền hình và Thông tin Ä‘iện tá»­ thì có 3 định hÆ°á»›ng lá»›n được sá»­a đổi, bổ sung trong Nghị định 15 lần này, Ä‘ó là: Thứ nhất, bổ sung quy định xá»­ phạt chi tiết, đầy đủ, rõ ràng các hành vi của người sá»­ dụng mạng xã há»™i, người sá»­ dụng Internet  trong việc cung cấp, chia sẻ thông tin bị cấm, nhất là các thông tin gây nhiều tác Ä‘á»™ng xấu trong thời gian qua nhÆ° thông tin sai sá»± thật, thông tin bịa đặt, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của tổ chức, danh dá»±, nhân phẩm của cá nhân.

Thứ hai, tăng mức tiền xá»­ phạt so vá»›i trÆ°á»›c Ä‘ây từ 20-50%, nhất là đối vá»›i các tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ vi phạm pháp luật. 

Thứ ba, tăng cường thêm các biện pháp xá»­ phạt bổ sung đối vá»›i các hành vi vi phạm pháp luật nhÆ° tÆ°á»›c quyền sá»­ dụng giấy phép, giấy chứng nhận, quyết định phê duyệt ná»™i dung kịch bản, Ä‘ình chỉ hoạt Ä‘á»™ng... 

Đối vá»›i người sá»­ dụng mạng xã há»™i, tại Nghị định 15/2020 Ä‘ã được quy định rõ ràng hÆ¡n vá»›i 9 nhóm hành vi cụ thể vá»›i mức tiền xá»­ phạt tÆ°Æ¡ng ứng từ 10-30 triệu đồng đối vá»›i tổ chức (và cá nhân thì bị xá»­ phạt mức phạt bằng 50% so vá»›i tổ chức), trong Ä‘ó Ä‘áng lÆ°u ý là hành vi chia sẻ các thông tin bị cấm cÅ©ng sẽ bị xá»­ phạt.

 Ví dụ, Nghị định quy định phạt tiền 10-20 triệu đồng đối vá»›i hành vi lợi dụng mạng xã há»™i để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sá»± thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cÆ¡ quan, tổ chức, danh dá»±, nhân phẩm của cá nhân; cung cấp, chia sẻ thông tin cổ súy các hủ tục, mê tín, dị Ä‘oan, dâm ô, đồi trụy, không phù hợp vá»›i thuần phong, mỹ tục của dân tá»™c; cung cấp, chia sẻ thông tin miêu tả tỉ mỉ hành Ä‘á»™ng chém, giết, tai nạn, kinh dị, rùng rợn.

 Các hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin bịa đặt, gây hoang mang trong nhân dân, kích Ä‘á»™ng bạo lá»±c, tá»™i ác, tệ nạn xã há»™i, Ä‘ánh bạc hoặc phục vụ Ä‘ánh bạc; cung cấp, chia sẻ các tác phẩm báo chí, văn học, nghệ thuật, xuất bản ấn phẩm mà không được sá»± đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ hoặc chÆ°a được phép lÆ°u hành hoặc Ä‘ã có quyết định cấm lÆ°u hành hoặc tịch thu… cÅ©ng sẽ bị phạt 10 - 20 triệu đồng.

Thá»±c tế thời gian qua cho thấy, ngoài hành vi chủ Ä‘á»™ng cung cấp thì hành vi chia sẻ các thông tin vi phạm pháp luật trên mạng cÅ©ng gây ra rất nhiều hệ lụy, tác Ä‘á»™ng xấu trong xã há»™i; thậm chí trong má»™t số trường hợp thì thông tin chia sẻ có số lượng người đọc quan tâm nhiều hÆ¡n rất nhiều so vá»›i thông tin gốc (ví dụ thông tin được chia sẻ bởi những người nổi tiếng, có nhiều người theo dõi trên mạng).

-ThÆ°a ông, trong Điều 101 Nghị định 15 khoản Ä‘ có quy định cấm cung cấp, chia sẻ các tác phẩm báo chí, văn học, nghệ thuật, xuất bản ấn phẩm mà không được sá»± đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ hoặc chÆ°a được phép lÆ°u hành hoặc Ä‘ã có quyết định cấm lÆ°u hành hoặc tịch thu. Vậy, quy định cần được hiểu chính xác nhÆ° thế nào, thÆ°a ông? 

+ Ông Nguyá»…n Thành Chung: Về việc cung cấp, chia sẻ các tác phẩm báo chí được hiểu là các hành vi nhÆ° sao chép các tin, bài hoặc cung cấp đường dẫn tá»›i các tin, bài của cÆ¡ quan báo chí Ä‘ã đăng tải.

 Tại Điều 14 Luật Sở hữu trí tuệ Ä‘ã có quy định các loại hình tác phẩm được bảo há»™ quyền tác giả có bao gồm tác phẩm báo chí và tác phẩm này phải do tác giả trá»±c tiếp sáng tạo bằng lao Ä‘á»™ng trí tuệ của mình mà không sao chép từ tác phẩm của người khác. 

Đồng thời tại Điều 15 của Luật này cÅ©ng quy định "tin tức thời sá»± thuần túy Ä‘Æ°a tin" không thuá»™c phạm vi bảo há»™ quyền tác giả.Tại Điều 19 của Nghị định số 22/2018/NĐ-CP có quy định "tin tức thời sá»± thuần túy Ä‘Æ°a tin là các thông tin báo chí ngắn hàng ngày, chỉ mang tính chất Ä‘Æ°a tin, không có tính sáng tạo". 

Tại Điều 25 Luật Sở hữu trí tuệ có quy định má»™t số trường hợp sá»­ dụng tác phẩm Ä‘ã công bố mà không phải xin phép, không phải trả tiền nhuận bút, thù lao, theo Ä‘ó cho phép sao chép tác phẩm cho mục Ä‘ích nghiên cứu khoa học, giảng dạy của cá nhân hoặc trích dẫn hợp lý để minh họa cho tác phẩm của mình mà không làm sai ý của tác giả.

 Hiện nay, chúng ta thấy rất nhiều các tin, bài trên các báo không chỉ là Ä‘Æ°a tin thuần túy mà người viết, tác giả Ä‘ã bổ sung, Ä‘Æ°a thêm vào các ná»™i dung, hình ảnh ấn tượng, cuốn hút, mang tính sáng tạo nên được coi là những sản phẩm tin tức có tính sáng tạo, không còn là tin tức thuần túy. 

Do Ä‘ó, khi sao chép các tin, bài này cần phải được sá»± đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ (tức là của tác giả bài báo, của tòa soạn), nhÆ° trường hợp trang thông tin Ä‘iện tá»­ tổng hợp muốn dẫn lại nguồn tin từ các báo thì bắt buá»™c phải có thỏa thuận nguồn tin. Trường hợp chỉ trích dẫn đường link (đường liên kết) dẫn tá»›i tin, bài báo chí khi bình luận thì cÅ©ng phải bảo đảm không làm sai ý tác giả. 

- Vậy ông có khuyến cáo nhÆ° thế nào tá»›i người dùng mạng xã há»™i trong bối cảnh hiện nay khi mà tình trạng tin giả, tin mạo danh… ngày càng phức tạp? 

+Ông Nguyá»…n Thành Chung: Việc nâng cao trách nhiệm, ý thức của người sá»­ dụng mạng xã há»™i Ä‘óng vai trò quan trọng để giảm thiểu tình trạng tin giả. Người sá»­ dụng mạng xã há»™i cần được hÆ°á»›ng dẫn cách sá»­ dụng mạng an toàn, cách tìm kiếm những thông tin chính thống và được cảnh báo kịp thời các rủi ro khi chia sẻ thông tin trên mạng (không chỉ là việc chia sẻ thông tin của chính mình mà còn phải rất thận trọng, cảnh giác khi chia sẻ thông tin của tổ chức, cá nhân khác, nhất là những thông tin không rõ ràng, không phải do cÆ¡ quan có thẩm quyền công bố hoặc những thông tin mang tính gây sốc, hoang mang, thông tin mời chào Ä‘ánh vào lòng tham của con người... 

Để làm tốt việc trên, ngoài sá»± ná»— lá»±c của các cÆ¡ quan có thẩm quyền thì các cÆ¡ quan báo chí có vai trò hết sức quan trọng trong việc giúp cho người dùng mạng có thể Ä‘iều chỉnh kịp thời hành vi của mình má»™t cách Ä‘úng đắn; cÆ¡ quan báo chí không chỉ cung cấp các hÆ°á»›ng dẫn, cảnh báo rủi ro cho người dùng Internet mà cÆ¡ quan báo chí còn là nÆ¡i cung cấp các thông tin chính xác, chính thống giúp cho người dùng có thể hiểu rõ về các sá»± việc, sá»± kiện, vấn đề trong đời sống xã há»™i, nhân rá»™ng, lan tỏa các hành vi ứng xá»­ tốt đẹp nhiều hÆ¡n. 

Điều này cÅ©ng đặt ra áp lá»±c, trách nhiệm lá»›n lao cho các nhà báo, phóng viên và cÆ¡ quan báo chí, làm sao phải Ä‘Æ°a tin nhanh, kịp thời nhÆ°ng phải chính xác, trung thá»±c để góp phần vạch trần, dập tắt tin giả, tin mạo danh trên mạng. Việc tăng cường các thông tin chính thống, thông tin sạch cÅ©ng sẽ góp phần hạn chế cÆ¡ há»™i cho những đối tượng lợi dụng sá»± kém hiểu biết, sá»± tò mò của người dân hoặc sá»± thiếu thông tin kịp thời của người dân để kích Ä‘á»™ng, trục lợi.

 Xin trân trọng cảm Æ¡n ông!  

Theo Thúy Hà (Chinhphu.vn)