“Sức sống của tác phẩm được hiện hữu trong đời sống thá»±c. Má»™t bài báo có chất lượng cao là bài có sức thuyết phục, lan tỏa lá»›n. Nếu tác giả dồn tâm huyết thá»±c hiện tác phẩm nhằm mục Ä‘ích phục vụ công chúng, lấy hiệu quả tác phẩm tác Ä‘á»™ng đến người đọc làm thÆ°á»›c Ä‘o giá trị tác phẩm thì cÆ¡ há»™i thành công được mở rá»™ng” - Đại tá, nhà báo Nguyá»…n Hòa Văn – Giám đốc Cổng thông tin Ä‘iện tá»­ HNBVN Ä‘ã nhấn mạnh nhÆ° vậy trong cuá»™c trò chuyện vá»›i báo Nhà báo và Công luận.

Cùng đề tài, nhÆ°ng cần thêm góc nhìn má»›i, góc nhìn Ä‘a chiều hÆ¡n

+ Những năm gần Ä‘ây, ông thường được vinh danh tại má»™t số giải báo chí danh giá, nhÆ° Giải Báo chí Quốc gia, Giải Búa Liềm Vàng, Giải Báo chí phòng chống tham nhÅ©ng, lãng phí. Riêng Giải Báo chí Quốc gia, trong 5 năm từ 2014 - 2019 ông Ä‘ã có ba lần bÆ°á»›c lên bục vinh quang. Có lẽ ông là người có duyên vá»›i thảm đỏ này?

- Ba lần nhận Giải Báo chí Quốc gia, nhÆ°ng hai lần trÆ°á»›c đều là sản phẩm tập thể mà tôi là người chủ trì. Lần này má»™t mình tôi ghi tên tác giả. Nói có duyên thì cÅ©ng Ä‘úng, nhÆ°ng Ä‘úng hÆ¡n vẫn là bởi môi trường tác nghiệp, sá»± dày công chuẩn bị tác phẩm và sá»± ná»— lá»±c cá nhân. Trên thá»±c tế có rất nhiều nhà báo “tâm sáng, bút sắc” nhÆ°ng để họ có tác phẩm Ä‘oạt giải báo chí là rất khó. Điều này có nghÄ©a là cÅ©ng phải có cÆ¡ duyên, người viết phải có được đề tài phù hợp, khai thác được nguồn tÆ° liệu. NhÆ°ng nếu không có sá»± ná»— lá»±c cá nhân, tìm cách thể hiện má»›i, cách viết biến hóa linh hoạt thu hút được công chúng thì cÅ©ng khó thành công.

+ Má»™t trong những đề tài ông theo Ä‘uổi mấy năm gần Ä‘ây là các vấn đề đấu tranh chống “giặc ná»™i xâm”. Nhiều bài viết của ông Ä‘ã có sức nặng và được Há»™i đồng Giải Báo chí Quốc gia Ä‘ánh giá cao. Ông có thể chia sẻ thêm về các tác phẩm này?

- Tôi có nhiều tác phẩm xoay quanh chủ đề chống “giặc ná»™i xâm”, trong Ä‘ó có 4 loạt bài Ä‘oạt giải báo chí: Đó là, tác phẩm (8 kỳ) “Chống được “chạy” sẽ thành công” Ä‘oạt giải A, Giải Báo chí toàn quốc về phòng chống tham nhÅ©ng, lãng phí lần thứ nhất - 2017. Tác phẩm (5 kỳ) “Hóa giải những nghịch lý, ngang trái trên con đường Ä‘ã chọn” Ä‘oạt giải B, Giải Báo chí toàn quốc về xây dá»±ng Đảng lần thứ ba - 2018 (thể loại không có giải A). Tác phẩm (5 kỳ) “Binh pháp “chống” giặc ná»™i xâm” Ä‘oạt giải B Giải Báo chí Quốc gia 2018 (loại giải không có giải A). Tác phẩm (5 kỳ) “Thời cuá»™c và lòng yêu nÆ°á»›c” Ä‘ã giành giải khuyến khích giải báo chí toàn quốc về xây dá»±ng Đảng lần thứ tÆ° - 2019. Bốn loạt bài nói trên, tôi tâm đắc nhất là hai loạt bài “Chống được “chạy” sẽ thành công” và “Hóa giải những nghịch lý, ngang trái trên con đường Ä‘ã chọn”. Mặc dù hai tác phẩm này tôi không dá»± Giải Báo chí Quốc gia, nhÆ°ng có giá trị thá»±c tiá»…n rất lá»›n trong xây dá»±ng Đảng hiện nay.

Thông Ä‘iệp chung của các tác phẩm xoay quanh chủ đề này, tôi muốn gá»­i tá»›i công chúng chính là kiến nghị vá»›i Đảng giải quyết vấn đề gốc rá»… của tham nhÅ©ng. Đó là phải tạo được Ä‘á»™t phá từ xây dá»±ng thể chế pháp luật, thay đổi, sá»­a đổi nhiều đạo luật quan trọng để kiểm soát được quyền lá»±c, khÆ¡i dậy được tiềm năng sáng tạo trong nhân dân, thu hút được người có đức có tài có Ä‘iều kiện cống hiến cho xã há»™i. Trên cÆ¡ sở Ä‘ó kiện toàn củng cố xây dá»±ng được Ä‘á»™i ngÅ© cán bá»™ có tâm, có tầm, có tài, từ Ä‘ó tiếp tục hoàn chỉnh thể chế pháp luật... Thá»±c hiện được yêu cầu này thì trong má»™t, hai nhiệm kỳ tá»›i chúng ta má»›i giành thắng lợi trong cuá»™c chiến chống “giặc ná»™i xâm”. Đảng sẽ tiếp tục giữ vững vai trò lãnh đạo của mình, nhà nÆ°á»›c hoạt Ä‘á»™ng Ä‘úng bản chất: Do dân, vì dân và của dân.

+ Càng khó lại càng say mê... tôi luôn hình dung về ông nhÆ° vậy. Tôi thấy những đề tài ông “chạm tá»›i” đều khó và dày công. NhÆ°ng có thể nói Ä‘ó đều là những đề tài không má»›i. ThÆ°a ông, làm cách nào để làm má»›i những đề tài Ä‘ã cÅ©?

- Thường viết chính luận thì hay bị lôi cuốn vào việc “tầm chÆ°Æ¡ng trích cú”.Dẫn dắt lý luận và thá»±c tiá»…n Ä‘an xen, song hành để luận giải má»™t vấn đề. Lâu nay có nhiều cây viết chính luận rất sắc sảo. NhÆ°ng viết ra để có má»™t lượng người đọc lá»›n thì vừa phải chọn vấn đề phù hợp, vừa phải tìm cách làm má»›i vấn đề. Có thể cùng đề tài, nhÆ°ng cần thêm góc nhìn má»›i, góc nhìn Ä‘a chiều hÆ¡n. Thí dụ khi nói về kiểm soát quyền lá»±c, ngoài những câu chuyện lâu nay nhiều người nói, cần tập trung phân tích làm rõ tính nguy hiểm của quyền lá»±c không chính danh. Hoặc trong câu chuyện về sá»­ dụng quyền lá»±c, khi nói về “vừa Ä‘á bóng vừa thổi còi” ngoài ná»™i dung bản chất cÅ©ng cần phải nói rõ trên thá»±c tế, ông theo “Ä‘á bóng” thì làm gì còn thời gian để “thổi còi”. Hoặc khi nói về dân chủ, nhìn nhận dân chủ bị biến thái cần làm rõ vấn nạn “hợp thức hóa dân chủ”... Chính sá»± tìm tòi này vừa cung cấp cho công chúng thông tin Ä‘a chiều hÆ¡n, không sáo mòn và có sức thuyết phục hÆ¡n. Nếu vẫn theo lối mòn thì lượng người đọc sẽ vÆ¡i dần. Tôi nghÄ© để nói đến hiệu quả báo chí trÆ°á»›c hết tác phẩm Ä‘ó phải được nhiều người đọc.

Má»™t bài báo có chất lượng cao là bài có sức thuyết phục, lan tỏa lá»›n

+ Sá»± ghi nhận trên thảm đỏ Giải Báo chí Quốc gia là sá»± vinh danh cao quý. NhÆ°ng thiết nghÄ©, Ä‘iều quan trọng của má»™t tác phẩm báo chí còn là ở hiệu quả xã há»™i mà tác phẩm Ä‘em đến. Vá»›i những tác phẩm đầy tính chiến đấu Ä‘ó, ông có nhận được những “quả ngọt” này không, thÆ°a ông?

- NhÆ° phần trên tôi Ä‘ã nói về hiệu quả báo chí, trÆ°á»›c hết tác phẩm phải thu hút được người đọc, người xem, người nghe. Tôi thấy tất cả các tác phẩm được trao giải báo chí lá»›n thường tác Ä‘á»™ng mạnh mẽ đến công chúng. Có nghÄ©a là sức sống của tác phẩm được hiện hữu trong đời sống thá»±c. Má»™t bài báo có chất lượng cao là bài có sức thuyết phục, lan tỏa lá»›n. Nếu tác giả dồn tâm huyết thá»±c hiện tác phẩm nhằm mục Ä‘ích phục vụ công chúng, lấy hiệu quả tác phẩm tác Ä‘á»™ng đến người đọc làm thÆ°á»›c Ä‘o giá trị tác phẩm thì cÆ¡ há»™i thành công được mở rá»™ng. Ngược lại viết bài chỉ nghÄ© đến chuyện Ä‘em tác phẩm dá»± giải thì cÆ¡ há»™i thành công bị thu hẹp. Tôi rất vui là các bài viết của tôi, tôi viết Ä‘ã 3, 4 năm rồi, nay vẫn có nhiều bạn đọc phản hồi. Ngoài những bài báo được giải, tôi cÅ©ng có nhiều tác phẩm viết về những câu chuyện cụ thể được các báo đặt bài, tôi thấy khi công bố tác phẩm đều có những nhận xét, khích lệ tích cá»±c.

+ Viết về những vấn đề liên quan đến thể chế, chính trị thường không dá»…, Ä‘ôi khi có những vấn đề đặt ra khá nhạy cảm. Ông có quan ngại về chuyện “sá»± thật mất lòng”, “đấu tranh, tránh Ä‘âu” không?

- Hiện tôi Ä‘ang Ä‘au Ä‘áu về vấn đề đổi má»›i thể chế pháp luật. Rất nhiều đồng nghiệp đồng thuận vá»›i suy nghÄ© của tôi. Tôi nghÄ©, câu chuyện này báo chí cÅ©ng nói lâu rồi, nhÆ°ng nói chÆ°a sâu, chÆ°a đủ Ä‘á»™ và luôn bị “lợi ích nhóm” cản trở. NhÆ°ng không nói tiếp, không nói mạnh thì câu chuyện chống “giặc ná»™i xâm” sẽ không được há»— trợ tích cá»±c từ công luận báo chí. Tham nhÅ©ng chính sách vẫn diá»…n ra, bản chất nhà nÆ°á»›c ngày càng thêm nhiều sai lệch trong hoạt Ä‘á»™ng công vụ... có thể sẽ chịu rất nhiều áp lá»±c, nhÆ°ng tôi không có lá»±a chọn khác.

+ Vâng, xin trân trọng cảm Æ¡n ông!

Theo Hà Vân (Thá»±c hiện)/Báo Nhà báo và Công luận