Tuy nhiên, để hoàn thiện bá»™ phim, nhà báo Thu Hà và các thành viên trong ê-kíp Ä‘ã vượt qua ná»—i sợ bị nhiá»…m bệnh khi tác nghiệp ở vùng dịch nÆ°á»›c Mỹ, ná»— lá»±c, cố gắng để rồi cho ra đời bá»™ phim tài liệu mang tính thời sá»± nhÆ°ng vẫn chứa Ä‘á»±ng yếu tố nhân văn sâu sắc và niềm tá»± hào của dân tá»™c.

Hành trình dài cho má»™t chuyến bay đặc biệt

Từ chá»— có rất ít ca nhiá»…m, sau 3 tháng, nÆ°á»›c Mỹ là quốc gia ghi nhận số ca nhiá»…m và ca tá»­ vong cao nhất thế giá»›i. Thời Ä‘iểm này, nhà báo Trần Thu Hà cÅ©ng Ä‘ang sinh sống và học tập tại Mỹ. Chị là má»™t trong những sinh viên quốc tế theo học chÆ°Æ¡ng trình học bổng Fulbright Hubert Humphrey Fellowship - khóa học về báo chí và truyền thông của Chính phủ Mỹ tại tiểu bang Arizona.

Giống nhÆ° nhiều người Việt khác, chị được Đại sứ quán hÆ°á»›ng dẫn tập trung về thành phố San Francisco (bắc California) để lên chuyến bay của Vietnam Airlines về nÆ°á»›c. San Francisco vốn là thành phố nhá»™n nhịp, thu hút nhiều du khách nhất nÆ°á»›c Mỹ, giờ Ä‘ây bị phong tỏa và má»™t không khí nặng nề, u ám bao trùm. Người dân Mỹ không còn cởi mở, thân thiện, thay vào Ä‘ó là sá»± cẩn trọng, dò xét.

Nhà báo Thu Hà cảm nhận được sá»± thay đổi này, chị cho biết: “Tôi còn hÆ¡n má»™t tháng nữa là hoàn thành khóa học nên xin trường được bay về nÆ°á»›c thá»±c tập online. CÅ©ng thời Ä‘iểm này, lãnh đạo Đài Ä‘ã giao thêm nhiệm vụ phối hợp vá»›i đồng nghiệp tại Ban Thời sá»± và Văn phòng VTV tại California làm má»™t bá»™ phim tài liệu về “Chuyến bay đặc biệt” Ä‘ón công dân về nÆ°á»›c”. “Trở về từ vùng dịch” xuất phát từ sá»± ngẫu nhiên Ä‘ó, người triển khai dá»± án và các nhân vật cÅ©ng không được chuẩn bị trÆ°á»›c, nhÆ°ng Ä‘ã tạo ra má»™t bá»™ phim mang dấu ấn đặc biệt của VTV.

Đây là chuyến bay thẳng đầu tiên của Chính phủ Việt Nam sang Mỹ Ä‘ón công dân hồi hÆ°Æ¡ng. Mọi thủ tục về xuất nhập cảnh, đảm bảo về an toàn dịch bệnh và xin đường bay cÅ©ng chÆ°a từng có trong tiền lệ. “Vì những Ä‘iều đặc biệt Ä‘ó nên lãnh đạo VTV Ä‘ã lên ý tưởng chỉ đạo chúng tôi triển khai bá»™ phim, thật may mắn và tình cờ tôi được tham gia chuyến bay đặc biệt Ä‘ó”, nhà báo Thu Hà chia sẻ.

“Trở về từ vùng dịch” không có những cảnh quay tái hiện hay dàn dá»±ng, những ná»™i dung của bá»™ phim Ä‘i theo Ä‘úng tiến trình, mang hÆ¡i thở thời sá»±, bám sát vào những diá»…n biến của dịch bệnh. Trong bá»™ phim, ê-kíp còn khéo léo Ä‘an xen lời kể của nhiều nhân vật, tất cả được miêu tả khá chi tiết và tỉ mỉ, Ä‘ó là những cảm xúc chân thật từ chính ná»™i tâm các nhân vật.

Thời gian đầu khi triển khai bá»™ phim tại San Francisco, anh quay phim Ä‘ang ở má»™t thành phố khác, nhà báo Thu Hà Ä‘ã sá»­ dụng Ä‘iện thoại của mình để tác nghiệp. Chị Ä‘ã thá»±c hiện những cảnh quay Ä‘Æ°a Ä‘ón các du học sinh, ghi lại cuá»™c sống của các hành khách trong khoảng thời gian chờ chuyến bay đặc biệt.

Người Việt vốn luôn Ä‘oàn kết và Ä‘ùm bọc nhau khi sinh sống ở nÆ°á»›c ngoài, má»—i khi khó khăn, tinh thần Ä‘oàn kết của người Việt lại được khÆ¡i dậy và phát huy. Nhà báo Thu Hà cho biết:“Tác nghiệp tại Mỹ, tôi may mắn được Ä‘i cùng các anh chị Ä‘ang làm việc ở Tổng lãnh sá»± quán Việt Nam tại San Francisco để ghi lại những hoạt Ä‘á»™ng Ä‘Æ°a Ä‘ón các du học sinh Ä‘ang bị mắc kẹt. Tác nghiệp ở vùng dịch cho tôi cÆ¡ há»™i được tiếp xúc vá»›i nhiều nhân vật đặc biệt và tất cả mọi người đều luôn sẵn lòng chia sẻ những suy nghÄ© của mình trong những lần phỏng vấn”.

Nguy cÆ¡ nhiá»…m bệnh ở khắp nÆ¡i vào bất cứ lúc nào

Dịch bệnh ở Mỹ bùng phát và không thể kiểm soát. Các công sở, trường học tại Mỹ chuyển sang làm việc và học online. Những nÆ¡i công cá»™ng bị Ä‘óng cá»­a, thá»±c hiện giãn cách xã há»™i để tránh dịch bệnh lây lan.

Nhà báo Thu Hà cÅ©ng cho biết: “Tôi ngại nhất thời Ä‘iểm Ä‘i chuyến bay ná»™i địa, di chuyển sang thành phố San Francisco, tiểu bang California để Ä‘ón chuyến bay Vietnam Airlines trở về nÆ°á»›c. Bởi quá trình di chuyển, tôi đều phải tiếp xúc những nÆ¡i công cá»™ng. Nguy cÆ¡ nhiá»…m bệnh tăng dần khi tôi phải bắt taxi và Uber di chuyển liên tục trong 5 ngày tác nghiệp tại San Francisco để Ä‘i ghi hình và phỏng vấn vá»›i các nhân vật của bá»™ phim. Thật sá»± rất lo lắng cho các bạn nhân vật và cả chính tôi, vì chúng tôi không thể biết liệu tôi hay các bạn có nhiá»…m virus không? Tôi chỉ thá»±c sá»± yên tâm khi về đến Việt Nam và có được kết quả xét nghiệm tại khu cách ly má»›i có thể khẳng định là mình âm tính vá»›i Covid-19”.

Bá»™ phim tăng dần tính hấp dẫn, Ä‘á»™ khó và nguy cÆ¡ lây nhiá»…m cho ê-kíp thá»±c hiện cÅ©ng tăng theo. Hàng trăm người tập trung ở sân bay để xếp hàng làm thủ tục lên máy bay của Vietnam Airlines về nÆ°á»›c. Sức ép phải có đầy đủ thông tin và hình ảnh cho chuyến bay đặc biệt cÅ©ng lá»›n. Ê-kíp làm phim lúc này bắt buá»™c phải vượt qua được sá»± lo lắng bị lây nhiá»…m để triển khai phần quan trọng nhất của dá»± án. Đây chính là thời Ä‘iểm vàng, nếu không nhanh thì sẽ không bao giờ có thêm cÆ¡ há»™i nào nữa.

Phỏng vấn được nhân vật mình cần trong hàng trăm người lúc bấy giờ cÅ©ng Ä‘òi hỏi kỹ năng quan sát, phán Ä‘oán của má»—i phóng viên, BTV. “Tôi và bạn quay phim chia ra làm hai hÆ°á»›ng khác nhau, tôi vẫn sá»­ dụng Ä‘iện thoại để quay và phỏng vấn. Hai người cùng cố gắng làm sao thá»±c hiện những cảnh quay chân thá»±c nhất, phỏng vấn được các hành khách và tổ bay để có thông tin khách quan Ä‘a chiều. Mặc trên người đồ bảo há»™ kín mít nóng bức, nhÆ°ng tôi có chút lợi thế là cầm Ä‘iện thoại dá»… quay và dá»… “chạy” hÆ¡n”, nhà báo Thu Hà kể lại.

Chuyến bay mang hÆ¡i ấm tình người

Trong quá trình học tại Mỹ, nhà báo Thu Hà được học về khả năng tác nghiệp Ä‘á»™c lập và sá»­ dụng Ä‘iện thoại để tá»± chủ trong mọi tình huống Ä‘Æ°a tin… Nhờ Ä‘ó, không phụ thuá»™c vào quay phim, nhiều cảnh quay trong phim là góc nhìn riêng của chị. Có thể những hình ảnh không quá trau chuốt nhÆ°ng lại phản ánh sá»± chân thá»±c tình huống thá»±c tế. Do Ä‘ó, bá»™ phim dù nêu vấn đề thời sá»± nhÆ°ng có yếu tố cảm xúc chân thật.

Đây lần đầu tiên có chuyến bay thẳng từ Mỹ về Việt Nam trong bối cảnh xảy ra đại dịch bệnh, nên trong suốt hành trình bay BTV Thu Hà và quay phim gần nhÆ° không nghỉ. Cả hai đều cố gắng tận dụng thời gian 17 tiếng bay để ghi lại mọi hoạt Ä‘á»™ng, cảm xúc của những hành khách khác trên hành trình đặc biệt này.

Trong quá trình học tại Mỹ, tại các buổi thảo luận, nhà báo Thu Hà luôn chia sẻ vá»›i các bạn sinh viên quốc tế cùng lá»›p về thành công trong phòng chống dịch bệnh của Việt Nam. NhÆ°ng theo chị: “Được Ä‘i trên chuyến bay đặc biệt Ä‘ó, tôi lại cảm nhận thấy rõ hÆ¡n sá»± há»— trợ tích cá»±c, sá»± cố gắng của Chính phủ, các ban ngành trong nÆ°á»›c để có thể tổ chức má»™t chuyến bay đặc biệt nhÆ° thế”.

Nhà báo Thu Hà tâm sá»±: “Suốt 15 năm làm báo, từng trải qua rất nhiều chuyến Ä‘i nhÆ°ng Ä‘ây là lần đầu tiên tôi phải đối diện vá»›i sá»± nguy hiểm vô hình thế này dù Ä‘ã cố gắng phòng tránh. Nếu riêng bản thân tôi mắc bệnh sẽ không sao nhÆ°ng Ä‘iều tôi thấy lo lắng nhất là ảnh hưởng tá»›i những người xung quanh mình”.

Bá»™ phim được khép lại vá»›i những cảnh quay không thể chân thật hÆ¡n, Ä‘ó là những nhân vật trở về vá»›i gia Ä‘ình, trở lại trường học, vá»›i những con phố thân quen… tất cả những hình ảnh Ä‘ó tạo nên cảm giác bình an, gần gÅ©i thường nhật cho cả người xem. Sau bao khó khăn, hình ảnh Việt Nam hiện ra nhÆ° má»™t giấc mÆ¡ được bao người Ä‘ón đợi.

“Trở về từ vùng dịch” thể hiện tinh thần người Việt luôn Ä‘oàn kết, kiên cường đối diện và chiến đấu vá»›i bệnh tật trong đại dịch. Dù ở nÆ¡i Ä‘âu thì người Việt vẫn luôn giữ vững sá»± Ä‘oàn kết, tÆ°Æ¡ng thân tÆ°Æ¡ng ái, hÆ°á»›ng về nguồn cá»™i. Và còn hÆ¡n thế bá»™ phim còn thể hiện sá»± cố gắng của các ê-kíp Đài THVN, rằng trong mọi hoàn cảnh dù khó khăn thiếu thốn đến Ä‘âu họ vẫn luôn Ä‘oàn kết, sáng tạo, ná»— lá»±c để có những sản phẩm truyền hình chất lượng, Ä‘áp ứng sá»± tin yêu của khán giả ở mọi miền Tổ quốc.

Có thể nói, hÆ¡n 40 phút phát sóng, phim tài liệu “Trở về từ vùng dịch” vá»›i nhiều cảnh quay, nhiều góc cạnh Ä‘ã giúp cho khán giả hiểu hÆ¡n về cuá»™c sống người Việt ở nÆ°á»›c ngoài. Ít ai biết được rằng, để có má»™t bá»™ phim hấp dẫn nhÆ° vậy là sá»± ná»— lá»±c cố gắng không biết mệt mỏi của tập thể phóng viên, biên tập viên (BTV) ba Ä‘Æ¡n vị Đài Truyền hình Việt Nam gồm: Ban Thời sá»±, Văn phòng Thường trú Đài THVN tại California và Ban Truyền hình đối ngoại. Điều đặc biệt hÆ¡n nữa là ê-kíp sản xuất bá»™ phim cÅ©ng chính là những hành khách Ä‘ang bị mắc kẹt trong đại dịch và Ä‘i cùng chuyến bay vá»›i các nhân vật trở về nÆ°á»›c.

Theo Lê Tâm/Báo Nhà báo và Công luận