Thứ năm, ngày 01/10/2026
Email: nguoilambaothanhhoa@gmail.com
Trang chủ Tin tức - Sá»± kiệnNhà báo Ä‘i và viếtGóc nhìn báo chíĐời sống xã há»™iNghề báoVăn hóa - Thể thao
Nghề báo
Phóng viên có nên xuất hiện trong phóng sự điều tra (08/10/2020-0748)
    Trưa ngày 10/9, tôi được xem phóng sá»± Ä‘iều tra cá»§a chương trình Chuyển động 24 giờ trên kênh VTV1 về nạn khai thác vàng trái phép ở thượng nguồn con sông gây ảnh hưởng đến thành phố Đà Nẵng. Phóng viên rất có nghiệp vụ khi xác định tốt trọng tâm câu chuyện, những hình ảnh ấn tượng về hóa chất sá»­ dụng khai thác vàng. Tuy nhiên, Ä‘iều khiến tôi lo lắng cho đồng nghiệp trẻ là bạn ấy lại xuất hiện dẫn chương trình tại hiện trường?
Phóng viên có nên xuất hiện trong phóng sá»± Ä‘iều tra
Có nên xuất hiện trên truyền hình
Tôi thá»±c sá»± lo cho sá»± an toàn cá»§a phóng viên?
Phóng viên làm Ä‘iều tra có nên xuất hiện rõ mặt, rõ tên không? Các ban biên tập, kênh truyền hình có nên cho phóng viên xuất hiện trong phóng sá»± Ä‘iều tra? Tôi buá»™c phải lên tiếng vá»›i tư cách má»™t phóng viên Ä‘ã có nhiều năm công tác tại Đài Truyền hình Việt Nam. Đáng báo động!
Nhìn lại các tờ báo trong những năm 90 cá»§a thế ká»· trước, các bài Ä‘iều tra thường ghi cuối các bài viết là nhóm phóng viên Ä‘iều tra cá»§a Báo Lao động hay Tiền phong, Thanh niên, Tuổi trẻ… Điều này rất chính xác khi giữ bí mật và sá»± an toàn cho phóng viên Ä‘iều tra. Hiện nay, trên báo in vẫn xuất hiện “Nhóm phóng viên Ä‘iều tra” sau các phóng sá»± Ä‘iều tra.
Còn vá»›i truyền hình cùng vá»›i sá»± phát triển quá nóng nên các chương trình, các kênh truyền hình khuyến khích phóng viên dẫn hiện trường. Điều này rất tốt, vì phóng sá»± sẽ chân thá»±c, dá»… hiểu và thuyết phục người xem. Thá»±c chất dẫn hiện trường là má»™t kỹ năng, má»™t thá»§ pháp tác nghiệp cá»§a truyền hình hiện đại.
Tuy nhiên trong phóng sá»± Ä‘iều tra thì sao? Các Ä‘ài truyền hình nên có quy định cho phóng viên Ä‘iều tra như: Không lá»™ mặt, không dẫn hiện trường, không tá»± đọc phóng sá»± Ä‘iều tra… để đảm bảo an toàn cho phóng viên cá»§a mình.
Má»™t phóng viên có tên tuổi ở VTV trong má»™t phỏng vấn nhân dịp phóng viên lọt top 5 người ấn tượng cá»§a VTV Award Ä‘ã khẳng định: Tôi thích dẫn hiện trường trong phóng sá»± Ä‘iều tra dù biết nguy hiểm! Tôi thá»±c sá»± “cạn lời” vá»›i phóng viên ấy! Phóng viên muốn đổi tính mạng và sá»± an toàn cho sá»± nổi tiếng? Khi bất chấp sá»± an toàn cá»§a bản thân và sá»± an tâm cá»§a người thân?
Các nhà báo tác nghiệp tại hiện trường má»™t vụ phá rừng trên địa bàn tỉnh Quảng Nam
Bài học từ những phóng viên quốc tế
Má»™t nhà báo quốc tế khi giảng dạy cho các phóng viên cá»§a VTV trong thời Ä‘iểm Trung Quốc đưa giàn khoan HD 981 ra biển Đông chia sẻ: “Các bạn là phóng viên Ä‘i săn tin tức. Đừng biến mình thành tin tức!”. Chia sẻ Ä‘ó khiến tất cả phóng viên tham gia khóa học đều tâm đắc và thấm thía!
Nhà báo Sean Walker, Điều phối viên cao cấp “Hậu cần tại Hiện trường” cá»§a CNN tại Hongkong chia sẻ, khi nói đến đảm bảo an ninh, an toàn, mọi người thường chỉ nghÄ© đến các Ä‘iểm nóng như chiến tranh, xung đột vÅ© trang, khá»§ng bố. Thế nhưng, công tác an toàn tại nÆ¡i tác nghiệp còn là ở những nÆ¡i như môi trường xa lạ vá»›i phóng viên, nÆ¡i bệnh tật hoành hành, thiên tai, sá»± cố hạt nhân. Do phóng viên nhiều khi chỉ mải mê chạy theo tin tức mà quên Ä‘i các nguyên tắc an toàn, nên công việc cá»§a chuyên gia an ninh là phải luôn sát cánh bên họ.
Đối vá»›i má»™t hãng tin tức, các hoạt động sau là không thể thiếu: Đào tạo cÆ¡ bản về các kiến thức chăm sóc y tế cho toàn bá»™ nhân viên, phóng viên, biên tập. CNN thường thuê má»™t số công ty Ä‘ào tạo khóa học này. Ná»™i dung tập huấn: Chăm sóc y tế ban đầu, các kỹ năng sinh tồn, cách sá»­ dụng mặt nạ khí gas v.v.. Tất cả nhân sá»± đều phải tham gia khóa Ä‘ào tạo này, bởi nếu trong ê-kíp hiện trường chỉ có má»™t người Ä‘ã qua Ä‘ào tạo sẽ rất rá»§i ro nếu như Ä‘úng người Ä‘ó bị thương nặng.
Đối vá»›i từng địa Ä‘iểm làm tin cụ thể mà CNN sẽ có khóa huấn luyện riêng, chuyên sâu hÆ¡n. Ví dụ, về cách phòng chống bệnh Zika (Brazil, Mexico), Mers (Hàn Quốc), an toàn hạt nhân (Fukushima), v.v.. Các khóa học này có thể do những người Ä‘ã có kinh nghiệm tại CNN thá»±c hiện hoặc thuê chuyên gia bên ngoài giảng dạy.
Có cÆ¡ sở dữ liệu, bao gồm thước Ä‘o Ä‘ánh giá về mức độ rá»§i ro cá»§a các Ä‘iểm nóng trên thế giá»›i. Trên cÆ¡ sở Ä‘ó, chuyên gia an ninh sẽ đưa ra khuyến nghị là “không” được tiếp cận địa Ä‘iểm nào, hoặc các khuyến nghị mà ê-kíp sản xuất cần thá»±c hiện để đảm bảo an ninh.
Tôi thấy buá»™c phải viết bài viết này để cảnh báo về làn sóng dẫn hiện trường trong các phóng sá»± Ä‘iều tra từ Đài Truyền hình Việt Nam đến các Ä‘ài phát thanh truyền hình địa phương.
Trả lời câu hỏi cá»§a nhà báo Hải Yến, nhà báo Lê Anh Phương, Trưởng đại diện cá»§a Đài Truyền hình Việt Nam tại Trung Đông bày tỏ quan Ä‘iểm, trước hết, xin khẳng định má»™t Ä‘iều: Không bao giờ có việc chúng tôi tác nghiệp khi không đảm bảo được mức độ an toàn nhất định cho bản thân. Có má»™t nguyên tắc bất di bất dịch, không chỉ vá»›i chúng tôi mà vá»›i bất cứ phóng viên nào, khi tác nghiệp tại những Ä‘iểm nóng, Ä‘ó là không có tin tức nào quan trọng hÆ¡n mạng sống, phóng viên phản ánh tin tức chứ không biến mình thành tin tức./.
Theo VÅ© Quang/Người làm báo

 

Các tin khác:
  • Người làm báo phải giữ vững được bản lÄ©nh, có kiến thức và thá»±c sá»± yêu nghề (06/10/2020-9:02)
  • Câu chuyện cảm động cá»§a vợ chồng nhà báo-chiến sỹ TTXVN (05/10/2020-10:29)
  • Nhà báo Dương Đình Tuấn và 20 năm gắn bó vá»›i núi rừng Tây Nguyên (22/09/2020-19:50)
  • Trao giải thưởng và khai mạc Triển lãm ảnh "Hành trình Di sản 2020" (22/09/2020-19:46)
  • Báo Nam Định lần đầu có nữ Tổng biên tập (20/09/2020-15:01)
  • Nhà báo trước những thách thức thường ngày (20/09/2020-14:58)
  • Thấp thoáng tình đời sau trang viết (18/09/2020-15:40)
  • Báo chí chung tay làm sạch chính mình: Báo chí Ä‘i chệch hướng là đánh mất sứ mệnh cá»§a mình (17/09/2020-17:45)
  • Nhà báo Minh Quang và hành trình cứu rừng xanh Tây Nguyên (17/09/2020-17:42)
  • 75 năm TTXVN: Những chuyến tác nghiệp khó quên trên đất Mỹ (16/09/2020-13:33)