Nhà báo, NSNA Hoàng Kim Äáng
Lúc nào cÅ©ng có cây bút bên cạnh…
Nhà báo, nghệ sÄ© nhiếp ảnh (NSNA) Hoàng Kim Äáng là ngÆ°á»i làm báo trưởng thành trong chiến trÆ°á»ng TrÆ°á»ng SÆ¡n ác liệt. CÆ¡ duyên Ä‘Æ°a ông đến vá»›i công việc vô cùng thú vị này là vào cuối năm 1965, ông bị sốt rét ác tính và phải nằm viện gần má»™t năm. Ra viện, cán bá»™ y tế ghi vào bệnh án của ông rằng: “Chỉ có thể làm được công việc nhẹ”. Cùng lúc Ä‘ó, Ä‘Æ¡n vị láºp ra tá» TrÆ°á»ng SÆ¡n Gang thép (sau nâng cấp là Báo TrÆ°á»ng SÆ¡n) và ông được cấp trên chá»n vào vị trí phóng viên cho tá» báo.
Tuy nhiên, ông nháºn thấy mình viết báo cÅ©ng thÆ°á»ng thÆ°á»ng báºc trung nên rất khó để trở thành cây bút tên tuổi vì thế ông Ä‘ã nghÄ© đến việc chụp ảnh. Ông Ä‘ã tìm đến Äại tá Trá»ng Hoát, là ngÆ°á»i có chuyên môn vá» chụp ảnh ở chiến trÆ°á»ng để há»c nghá». Cùng vá»›i Ä‘ó, ông ra sức tìm hiểu, há»c há»i các thể loại, lý luáºn há»™i há»a… để biết cách sá» dụng ánh sáng, bố cục. Ông nói vui mình là tay “phó phá” trong chiến trÆ°á»ng, tức là được thá»a sức khám phá máy ảnh, phim của Ä‘Æ¡n vị.
Tuy nhiên, trong khám khá ông cÅ©ng Ä‘ã tìm những sá»± thất bại, những sá»± thất bại được trả bằng cái giá quá đắt. Äó là trong má»™t há»™i nghị mừng công, khi chụp xong ông tua lại mà không rút hết đầu phim bên trong lại tưởng chÆ°a chụp nên mang ra chụp lại, thế là ảnh Ä‘è vào nhau. Lại có trÆ°á»ng hợp, tưởng sẽ chụp được cảnh Äông TrÆ°á»ng SÆ¡n mÆ°a, Tây TrÆ°á»ng SÆ¡n nắng tuyệt đẹp rồi cảnh chiến sÄ© thông tin nhảy qua làn đạn nguy hiểm, tuy nhiên khi mang phim ra tráng thì phim lại không mắc vào răng cÆ°a của máy nên không có ảnh. Từ thất bại ấy, ông Ä‘ã rút ra kinh nghiệm xÆ°Æ¡ng máu cho mình rằng trong tác nghiệp lúc nào cÅ©ng có cái bút bên cạnh, chá»— nào viết được thì viết, chá»— nào bí quá mà ảnh thay thế được thì thay thế.
Chụp bức ảnh để "đầu xe" cho Äại tÆ°á»›ng Võ Nguyên Giáp
Bức ảnh Äại tÆ°á»›ng Võ Nguyên Giáp do NSNA Hoàng Kim Äáng chụp Trong cuá»™c Ä‘á»i cầm máy của mình, ông đặc biệt tâm huyết chụp hai nhân váºt là Äại tÆ°á»›ng Võ Nguyên Giáp và ngÆ°á»i được ông ví là tÆ°á»›ng văn - nhà văn Nguyá»…n Tuân. Tuy được gặp Äại tÆ°á»›ng không nhiá»u nhÆ°ng ông Ä‘ã may mắn được chụp hai bức ảnh vá» ngÆ°á»i anh cả của Quân Ä‘á»™i nhân dân Việt Nam, Ä‘ó là má»™t bức trong chiến trÆ°á»ng và má»™t bức cách Ä‘ây gần 30 năm. Ông kể, năm 1991, Äại tÆ°á»›ng Võ Nguyên Giáp thay mặt Äảng, Nhà nÆ°á»›c Ä‘i thăm và cám Æ¡n các nÆ°á»›c bạn bè trên thế giá»›i Ä‘ã ủng há»™ cuá»™c kháng chiến chống Mỹ cứu nÆ°á»›c của Việt Nam giành toàn thắng. Khi trở vá» Äại tÆ°á»›ng liá»n cho gá»i ông đến nhà riêng và nói: “Tôi Ä‘ã 80 tuổi, hôm nay muốn có má»™t bức chân dung mặc quân phục, Ä‘eo Huân chÆ°Æ¡ng và quân hàm Äại tÆ°á»›ng để phòng khi nhỡ có bá» nào còn có ảnh để đầu xe”.
Nghe Äại tÆ°á»›ng nói ông liá»n Ä‘á» xuất: “Vừa qua trong cuá»™c Ä‘i thăm các nÆ°á»›c Äại tÆ°á»›ng được nhân dân thế giá»›i ngưỡng má»™, kính trá»ng và hô vang cụm từ: “Việt Nam - Hồ Chí Minh - Võ Nguyên Giáp - Äiện Biên Phủ”. Lại có những cô gái theo phong tục che mạng nhÆ°ng khi nhìn thấy Äại tÆ°á»›ng được thần dân thiên hạ hô vang, chào mừng nồng nhiệt, các cô Ä‘ã không kiá»m chế được, liá»n gỡ mạng ra để được ngắm nhìn dung nhan Äại tÆ°á»›ng. Tôi muốn ghi lại hình ảnh Äại tÆ°á»›ng Ä‘áp lá»… trÆ°á»›c sá»± kính trá»ng Ä‘ó bằng hình ảnh Äại tÆ°á»›ng giÆ¡ tay lên chào. Tôi chụp trong khuôn hình chỉ có má»™t mình Äại tÆ°á»›ng còn ngoài khuôn hình là thần dân thiên hạ Ä‘ang hô vang và vẫy chào Äại tÆ°á»›ng”.
Và quả thá»±c, khi Ä‘em đến tặng Äại tÆ°á»›ng bức ảnh, Äại tÆ°á»›ng rất thích và ký tên vào bức ảnh. Ký xong Äại tÆ°á»›ng nói: “Thế mà tấm ảnh quý này lại hóa hay. Nhỡ tôi có bá» nào, Ä‘ây là hình ảnh tôi chào lại Tổ quốc Việt Nam, nhân dân Việt Nam và nhân dân thế giá»›i trÆ°á»›c khi ra Ä‘i thanh thản”.
Hôm nay, khi Äại tÆ°á»›ng Ä‘ã Ä‘i xa nhÆ°ng nói vá» bức ảnh đặc biệt này, ông vô cùng xúc Ä‘á»™ng. Ông bảo: “Äây là báu váºt của cuá»™c Ä‘á»i mà ông luôn trân trá»ng giữ gìn, trong Ä‘ó có chữ ký của Äại tÆ°á»›ng. Äây là tài sản quý giá nhất trong cuá»™c Ä‘á»i nhiếp ảnh của tôi, bây giá» bức ảnh Ä‘ó không bao giá» có thể chụp được nữa, bức ảnh chụp rất chuẩn vá» phong thái sắc Ä‘á»™”.
HÆ°á»›ng ngòi bút đến gÆ°Æ¡ng ngÆ°á»i tốt việc tốt
Vá»›i tÆ° cách là ngÆ°á»i Ä‘i trÆ°á»›c, NSNA Hoàng Kim Äáng nhắn nhủ vá»›i giá»›i trẻ rằng, nhà báo phải viết, sáng tạo trên hiện thá»±c cuá»™c sống (có chá»n lá»c) Ä‘ang diá»…n ra làm sao để có lợi cho đất nÆ°á»›c, dân tá»™c và nhân loại, đặc biệt phải luôn hÆ°á»›ng ngòi bút đến những gÆ°Æ¡ng ngÆ°á»i tốt, việc tốt. Nói rồi, ông lấy ví dụ vá» bài viết và ảnh ông vừa thá»±c hiện vá» ngÆ°á»i phụ nữ chôn cất gần 3 vạn thai nhi ở Lý Nhân, Hà Nam. Ông bảo, nhân váºt ấy cÅ©ng không phải có Ä‘iá»u kiện, nhà cấy gần 3 mẫu ruá»™ng để lấy tiá»n mua tiểu chôn cất thai nhi ngay trong vÆ°á»n nhà mình. “Nếu Ä‘á»™c giả Ä‘á»c được những thông tin nhÆ° này sẽ tin vào những Ä‘iá»u tá» tế Ä‘ang xuất hiện Ä‘âu Ä‘ó trong xã há»™i này”, ông nhấn mạnh.
Trong quan Ä‘iểm nhiếp ảnh của mình, ông bảo, hằng ngày trên đất nÆ°á»›c này, trên trái đất này Ä‘ã diá»…n ra hàng ngàn hàng vạn hình ảnh, sá»± kiện, những con ngÆ°á»i xuất chúng…Ä‘òi há»i ngÆ°á»i nghệ sÄ© phải có năng lá»±c quan sát, phân tích, phải biết chắt lá»c và ghi chép, cố định những hình ảnh ấy, để ngÆ°á»i xem sá» thấy, nhÆ° hiện ra trÆ°á»›c mắt. Äó là mục tiêu phấn đấu, hÆ°á»›ng tá»›i và bằng cả tài năng của ngÆ°á»i nghệ sÄ© nhiếp ảnh nữa. Nhìn ông say sÆ°a nói vá» những ý tưởng cuá»™c triển lãm cÅ©ng nhÆ° các cuốn sách má»›i thấy ở ngÆ°á»i nghệ sÄ© này có má»™t sức hút cá»±c lá»›n vá»›i công việc.
Nhà báo, NSNA Hoàng Kim Äáng sinh năm 1942 tại xã Chính NghÄ©a, huyện Kim Äá»™ng, tỉnh HÆ°ng Yên. Ông từng công tác tại má»™t số báo nhÆ°: Báo TrÆ°á»ng SÆ¡n, Báo Văn nghệ, Báo NgÆ°á»i Hà Ná»™i, Tạp chí Nhiếp ảnh Việt Nam, Tạp chí Thế giá»›i ảnh và từng công tác tại Ban TÆ° tưởng – Văn hóa Trung Æ°Æ¡ng (nay là Ban Tuyên giáo Trung Æ°Æ¡ng). Ông là tác giả nhiá»u cuốn sách có giá trị vá» nhiếp ảnh, nhÆ°: “Nhiếp ảnh Việt Nam – Từ thá»±c tiá»…n đến lý luáºn”, “Vinh quang nhiếp ảnh nghệ thuáºt Việt Nam” (tuyển chá»n 40 gÆ°Æ¡ng mặt NSNA tài năng, có Ä‘óng góp không nhá» cho ná»n nhiếp ảnh nÆ°á»›c nhà),
Theo Triá»u Mây/Báo Nhà báo và Công luáºn
