Ý tưởng về “há»™ chiếu vaccine” nhận được nhiều sá»± đồng tình, nhằm hÆ°á»›ng tá»›i cuá»™c sống bình thường nhÆ° trÆ°á»›c Ä‘ây. Tuy nhiên, vẫn có những quan Ä‘iểm không đồng tình, nhất là khi vẫn còn những nghi ngại về hiệu quả của vaccine COVID-19, vốn được nghiên cứu, phát triển trong thời gian ngắn và gấp.

Thá»±c tế, nhiều nÆ°á»›c và các hãng hàng không Ä‘ã yêu cầu người nhập cảnh, người lên máy bay phải có xét nghiệm chứng nhận không nhiá»…m virus SARS-CoV-2. Ý tưởng về “há»™ chiếu vaccine” được kỳ vọng sẽ thiết lập má»™t hệ thống thông tin tiêm chủng phiên bản cập nhật cho “Chứng nhận tiêm chủng quốc tế” do Tổ chức Y tế thế giá»›i (WHO) cấp để ghi lại lịch sá»­ tiêm chủng của má»—i người. 

Khi đại dịch COVID-19 bùng phát, vá»›i khả năng lây lan nhanh trên toàn cầu, “há»™ chiếu vaccine” được đề xuất và phải Ä‘áp ứng yêu cầu là má»™t chứng nhận Ä‘iện tá»­ an toàn, dá»… xác thá»±c hÆ¡n. Đây là lý do khiến ý tưởng này được ủng há»™. “Há»™ chiếu vaccine” là bằng chứng đảm bảo về tình trạng tiêm chủng, đồng thời ghi lại kết quả xét nghiệm virus SARS-CoV-2 má»›i nhất của má»—i người. Theo Ä‘ó, có thể ná»›i lỏng hoạt Ä‘á»™ng Ä‘i lại và mở lại các sá»± kiện Ä‘ông người.

Uá»· ban châu Âu (EC) dá»± kiến công bố má»™t đề xuất mang tính pháp lý về việc thiết lập má»™t hệ thống “há»™ chiếu vaccine Ä‘iện tá»­” giữa các nÆ°á»›c trong khối trong tháng 3/2021. Tuy nhiên, vấn đề này vẫn Ä‘ang gây tranh cãi giữa các thành viên Liên minh châu Âu (EU). 

Từ tháng 2/2021, Hy Lạp Ä‘ã cấp chứng nhận tiêm chủng Ä‘iện tá»­ cho những người Ä‘ã tiêm đủ hai liều vaccine COVID-19. Vá»›i má»™t quốc gia có nguồn thu kinh tế phụ thuá»™c vào du lịch, Hy Lạp chắc chắn ủng há»™ triển khai “há»™ chiếu vaccine”. Song, mối quan tâm của nhiều là lãnh đạo EU là việc tâm há»™ chiếu này sẽ tạo ra má»™t nhóm người vá»›i các đặc quyền đặc biệt di chuyển, theo Ä‘ó, có thể làm suy yếu nguyên tắc cÆ¡ bản về việc di chuyển tá»± do giữa các nÆ°á»›c trong khối.

Má»™t số nÆ°á»›c khác nhÆ° Cá»™ng hòa Séc, Ba Lan, Italy, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha… cÅ©ng Ä‘ang triển khai hoặc yêu cầu phải có chứng nhận tiêm chủng khi nhập cảnh. 

Trong khi Ä‘ó, Đức và Pháp lại không quá “mặn mà” vá»›i việc triển khai “há»™ chiếu vaccine” này. Cả 2 quốc gia này lo ngại rằng, việc ná»›i lỏng Ä‘i lại cho những người Ä‘ã được tiêm chủng sẽ dẫn đến “sá»± phân biệt đối xá»­” vá»›i những người chÆ°a được tiêm vaccine.

Bá»™ trưởng Y tế Pháp Olivier Véran Ä‘ã nhiều lần nói rằng, còn quá sá»›m để thảo luận vấn đề “há»™ chiếu vaccine”, bởi hiện nay má»›i chỉ chÆ°a tá»›i ba triệu người Pháp được tiêm liều vaccine COVID-19 đầu tiên. HÆ¡n nữa, hiện chÆ°a rõ liệu vaccine có thể ngăn ngừa lây truyền virus hay không. 

Quan Ä‘iểm này của giá»›i chức y tế Pháp cÅ©ng được chia sẻ bởi WHO. WHO cÅ©ng khuyến cáo không nên áp đặt các hạn chế Ä‘i lại để đối phó vá»›i đại dịch COVID-19. Song, các nÆ°á»›c Ä‘ã bỏ qua khuyến cáo này và áp dụng lệnh cấm bay vá»›i các nÆ°á»›c có dịch. WHO cÅ©ng nhắc đến vấn đề nguồn cung vaccine COVID-19 trên thế giá»›i vẫn còn hạn chế. Và má»›i nhất, hàng loạt nÆ°á»›c châu Âu Ä‘ã tạm ngừng tiêm vaccine AstraZeneca để Ä‘ánh giá lại những phản ứng phụ sau tiêm.

Từ đầu tháng 3/2021, Trung Quốc Ä‘ã cấp những tấm “há»™ chiếu vaccine” đầu tiên, nhằm mở cá»­a lại nền kinh tế và ná»›i lỏng hoạt Ä‘á»™ng Ä‘i lại toàn cầu. Là má»™t trong những nÆ°á»›c đầu tiên trên thế giá»›i cấp “há»™ chiếu vaccine”, Trung Quốc triển khai chứng nhận tiêm chủng này ở cả bản giấy và bản Ä‘iện tá»­, trong Ä‘ó, cung cấp chi tiết thông tin tiêm chủng cÅ©ng nhÆ° kết quả xét nghiệm kháng thể của người dân. 

Trung Quốc cÅ©ng tuyên bố sẵn sàng Ä‘àm phán vá»›i các nÆ°á»›c khác để thiết lập má»™t cÆ¡ chế Ä‘a phÆ°Æ¡ng để xác thá»±c và công nhận “há»™ chiếu vaccine này”. 

Tuy nhiên, khi “há»™ chiếu vaccine” chÆ°a phổ biến trên thế giá»›i, các nÆ°á»›c vẫn yêu cầu người nhập cảnh phải cách ly đủ 14 ngày theo quy định phòng dịch.

Vá»›i Việt Nam, phân tích chính sách “há»™ chiếu vaccine” của má»™t số nÆ°á»›c, Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch COVID-19 khẳng định, chính sách cụ thể liên quan đến “há»™ chiếu vaccine” phải căn cứ vào những Ä‘ánh giá tiếp theo về tính an toàn, khả năng miá»…n dịch của từng loại vaccine và ở từng nÆ°á»›c. 

Từ Ä‘ó, Việt Nam sẽ có cÆ¡ chế phù hợp, trên tinh thần tạo Ä‘iều kiện thuận lợi để phục vụ mục tiêu kép vừa chống dịch, vừa phát triển kinh tế./.