Mức Ä‘óng BHXH sẽ ảnh hưởng trá»±c tiếp đến mức hưởng các chế độ cá»§a ngưá»i lao động như: ốm Ä‘au, thai sản, tai nạn lao động, hưu trí… Do Ä‘ó, doanh nghiệp phải Ä‘óng BHXH cho ngưá»i lao động theo các khoản lương được thá»a thuáºn trong hợp đồng
Các khoản lương Ä‘óng BHXH
Khoản 2 Äiá»u 17 Nghị định 115/2015/NÄ-CP quy định chi tiết má»™t số Äiá»u cá»§a Luáºt BHXH Ä‘ã hướng dẫn vá» tiá»n lương tháng Ä‘óng BHXH như sau:
2. Từ ngày 1-1-2018 trở Ä‘i, tiá»n lương tháng Ä‘óng BHXH là mức lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác theo quy định cá»§a pháp luáºt vá» lao động ghi trong hợp đồng lao động.
Trong Ä‘ó, các khoản phụ cấp lương tính Ä‘óng BHXH Ä‘ã được liệt kê cụ thể tại khoản 1 Äiá»u 30 Thông tư59/2015/TT-BLÄTBXH; còn các khoản bổ sung khác được quy định tại Ä‘iểm a khoản 3 Äiá»u 4 cá»§a Thông tư số47/2015/TT-BLÄTBXH.
Như váºy, tiá»n lương Ä‘óng BHXH cá»§a ngưá»i lao động bao gồm các khoản sau:
- Mức lương theo công việc hoặc chức danh; Phụ cấp chức vụ, chức danh; Phụ cấp trách nhiệm; Phụ cấp nặng nhá»c, độc hại, nguy hiểm; Phụ cấp thâm niên; Phụ cấp khu vá»±c; Phụ cấp lưu động; Phụ cấp thu hút; Các phụ cấp khác có tính chất tương tá»±; Các khoản bổ sung xác định được mức tiá»n cụ thể cùng vá»›i mức lương thoả thuáºn trong hợp đồng lao động và trả thưá»ng xuyên trong má»—i kỳ trả lương.
Các khoản tiá»n trên phải được ghi nháºn trong hợp đồng lao động để làm căn cứ tính Ä‘óng BHXH cho ngưá»i lao động.
Äóng BHXH theo các khoản lương
Khi ngưá»i lao động thuá»™c đối tượng tham gia BHXH bắt buá»™c, doanh nghiệp phải có trách nhiệm Ä‘óng BHXH cho ngưá»i Ä‘ó. Mức Ä‘óng cá»§a ngưá»i sá» dụng lao động được tính theo những tỉ lệ nhất định trên cÆ¡ sở tiá»n lương Ä‘óng BHXH cá»§a ngưá»i lao động.
Trong khi Ä‘ó, mức lương Ä‘óng BHXH là tổng các khoản tiá»n lương theo công việc, phụ cấp lương và các khoản bổ sung được ghi nháºn cụ thể tại hợp đồng lao động. Do váºy, doanh nghiệp sẽ phải căn cứ vào các khoản Ä‘ã được các bên thá»a thuáºn trong hợp đồng lao động để Ä‘óng tiá»n vào quỹ BHXH theo các tỉ lệ sau:
(Căn cứ: Quyết định 595/QÄ-BHXH )
|
BHXH
|
BHTN
|
BHYT
|
|
Hưu trí - tá» tuất
|
á»m Ä‘au - thai sản
|
TNLÄ - BNN
|
|
|
14%
|
3%
|
0,5% hoặc 0,3%
|
1%
|
3%
|
|
21.5% (hoặc 21.3%)
(Trong Ä‘ó, TNLÄ - BNN: Tai nạn lao động, bệnh nghá» nghiệp; BHTN: Bảo hiểm thất nghiệp; BHYT: Bảo hiểm y tế)
|
Doanh nghiệp có văn bản đỠnghị Ä‘óng vào quỹ TNLÄ-BNN vá»›i mức thấp hÆ¡n và có quyết định chấp thuáºn cá»§a Bá»™ Lao động - Thương binh và Xã há»™i (theo Ä‘iểm b khoản 1 Äiá»u 4, Äiá»u 5 Nghị định 58/2020/NÄ-CP) thì được Ä‘óng vá»›i mức 0,3%. Nếu không có văn bản đỠnghị thì phải Ä‘óng 0,5%.
Doanh nghiệp Ä‘óng BHXH cho ngưá»i lao động theo mức thấp hÆ¡n hợp đồng, bị coi là hành vi vi phạm pháp luáºt.
Tuy nhiên Luáºt BHXH năm 2014 cÅ©ng đặt ra giá»›i hạn cá»§a tiá»n lương Ä‘óng BHXH là không quá 20 tháng lương cÆ¡ sở tại khoản 3 Äiá»u 89. Như váºy, mức lương tháng Ä‘óng BHXH tối Ä‘a cá»§a ngưá»i lao động là 20 tháng lương cÆ¡ sở (hiện nay tương đương 29,8 triệu đồng).
Äồng nghÄ©a vá»›i Ä‘ó, trưá»ng hợp các bên thá»a thuáºn vá» khoản tiá»n lương trong hợp đồng lao động cao hÆ¡n mức 29,8 triệu đồng thì mức tiá»n lương Ä‘óng BHXH cÅ©ng chỉ là 29,8 triệu đồng. Như váºy, nếu doanh nghiệp ký hợp đồng lao động trả cho ngưá»i lao động đến 40, 50 triệu nhưng cÅ©ng chỉ phải Ä‘óng theo tỉ lệ cá»§a mức 29,8 triệu đồng.
Do Ä‘ó, doanh nghiệp phải Ä‘óng BHXH cho ngưá»i lao động theo các khoản liên quan đến tiá»n lương được ghi nháºn trong hợp đồng lao động và chỉ được Ä‘óng theo mức thấp hÆ¡n nếu các khoản tiá»n này vượt quá 20 lần mức lương cÆ¡ sở.
Äóng BHXH theo mức thấp hÆ¡n hợp đồng sẽ bị phạt
Hiện nay, nhằm giảm thiểu mức Ä‘óng BHXH mà nhiá»u doanh nghiệp chỉ Ä‘óng BHXH cho ngưá»i lao động theo mức thấp hÆ¡n hợp đồng, tháºm chí chỉ Ä‘óng BHXH theo mức tối thiểu.
Äây bị coi là hành vi vi phạm pháp luáºt. Nếu thá»±c hiện, ngưá»i sá» dụng lao động sẽ bị xá» phạt hành chính theo Ä‘iểm b khoản 4 Äiá»u 38 Nghị định 28/2020/NÄ-CP như sau:
4. Phạt tiá»n từ 12% đến 15% tổng số tiá»n phải Ä‘óng BHXH bắt buá»™c, BHTN tại thá»i Ä‘iểm láºp biên bản vi phạm hành chính nhưng tối Ä‘a không quá 75 triệu đồng đối vá»›i ngưá»i sá» dụng lao động có má»™t trong các hành vi sau: b) Äóng BHXH, BHTN không Ä‘úng mức quy định mà không phải là trốn Ä‘óng;
Theo Ä‘ó, doanh nghiệp sẽ bị phạt hành chính theo tỉ lệ % tương ứng vá»›i tổng số tiá»n phải Ä‘óng tại thá»i Ä‘iểm bị láºp biên bản vi phạm hành chính.
Äồng thá»i, theo Ä‘iểm a khoản 7 Äiá»u này, doanh nghiệp còn buá»™c phải truy ná»™p số tiá»n bảo hiểm xã há»™i phải Ä‘óng theo Ä‘úng quy định.
Thẻo H.Lê/Báo Ngưá»i lao động