Thời gian gần Ä‘ây, dÆ° luận xôn xao xung quanh việc giáo viên các trường công lập (Mầm non, Tiểu học, THCS, THPT) phải có chứng chỉ chức danh nghề nghiệp má»›i được thăng hạng, bổ nhiệm và hưởng lÆ°Æ¡ng theo ngạch bậc cao hÆ¡n. Bá»™ Giáo dục và Đào tạo khẳng định, việc quy định có chứng chỉ bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp là quy định chung đối vá»›i viên chức của tất cả các ngành, các lÄ©nh vá»±c, không riêng gì ngành giáo dục. Do Ä‘ó, Bá»™ Giáo dục và Đào tạo cho rằng, muốn bỏ được quy định về chứng chỉ kể trên thì cần phải sá»­a các quy định này tại Luật Viên chức và Nghị định số 101/2017/NĐ-CP. Theo ý kiến của cÆ¡ quan chức năng có liên quan, “Thiên la địa võng” chứng chỉ; kể cả ngoại ngữ, tin học; kể cả chứng chỉ bồi dưỡng chức danh nghề nghiệp, có thể sẽ được bỏ bá»›t trong thời gian tá»›i Ä‘ây, để giảm những phần thủ tục rất tốn kém nhÆ°ng không cần thiết. Ngày 19/3, Thủ tÆ°á»›ng Nguyá»…n Xuân Phúc cÅ©ng Ä‘ã giao Bá»™ Ná»™i vụ chủ trì rà soát chứng chỉ vá»›i viên chức, đề xuất phÆ°Æ¡ng án cụ thể, báo cáo trong tháng 3 này.

Có sá»± lẫn lá»™n, quá nhiều chứng chỉ và ná»™i dung trùng lắp

Liên quan đến vấn đề này, ông Nguyá»…n TÆ° Long - Phó Vụ trưởng Vụ Công chức - Viên chức (Bá»™ Ná»™i vụ), thông tin, Luật Viên chức cÅ©ng nhÆ° trong Nghị định 29/2012/NĐ-CP về tuyển dụng, sá»­ dụng và quản lý viên chức trÆ°á»›c Ä‘ây và Nghị định 115/2020/NĐ-CP quy định về tuyển dụng, sá»­ dụng và quản lý viên chức thay thế Nghị định 29 đều quy định, má»—i chức danh nghề nghiệp viên chức phải có tiêu chuẩn của chức danh nghề nghiệp và trách nhiệm của Bá»™ Ná»™i vụ cÅ©ng nhÆ° các bá»™ chuyên ngành trong việc xây dá»±ng tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp đối vá»›i Ä‘á»™i ngÅ© viên chức thuá»™c phạm vi quản lý của mình.

Đối vá»›i Ä‘á»™i ngÅ© giáo viên, việc xây dá»±ng các bá»™ tiêu chuẩn đối vá»›i từng cấp phổ thông thuá»™c trách nhiệm của Bá»™ Giáo dục và Đào tạo. Điều này được quy định trong Luật và cÅ©ng được quy định rất rõ trong Nghị định 29 trÆ°á»›c Ä‘ây và Nghị định 115 má»›i ban hành năm 2020. Căn cứ vào tiêu chuẩn của từng chức danh nghề nghiệp, các bá»™ chuyên ngành phải tổ chức các lá»›p bồi dưỡng để Ä‘á»™i ngÅ© giáo viên Ä‘áp ứng được các tiêu chuẩn Ä‘ó, ai hoàn thành lá»›p bồi dưỡng sẽ được cấp chứng chỉ chức danh nghề nghiệp.

Chứng chỉ chức danh nghề nghiệp được xây dá»±ng căn cứ vào tiêu chuẩn của từng hạng chức danh nghề nghiệp Ä‘ó. Tiêu chuẩn phải căn cứ vào nhiệm vụ, yêu cầu của vị trí việc làm và thể hiện năng lá»±c, trình Ä‘á»™ tÆ°Æ¡ng ứng vá»›i vị trí việc làm.“Ví dụ, má»™t giáo viên má»›i ra trường có thể Ä‘i dạy nếu Ä‘áp ứng đủ tiêu chuẩn, nhÆ°ng chÆ°a thể bổ nhiệm vào chức danh giáo viên hạng II hoặc hạng I vì chÆ°a có đủ kinh nghiệm và các kỹ năng cần thiết khác nhÆ° các giáo viên Ä‘ã Ä‘i dạy 5, 7 năm”, ông Nguyá»…n TÆ° Long dẫn chứng.Theo Phó Vụ trưởng Vụ Công chức – Viên chức, má»™t số ngành nghề còn yêu cầu phải Ä‘áp ứng tiêu chuẩn về kinh nghiệm công tác tối thiểu, đạt chuẩn hạng nhất định trở lên má»›i được giữ các vị trí làm công tác lãnh đạo quản lý (Tổ trưởng bá»™ môn, Hiệu phó, Hiệu trưởng), vì không kinh qua kinh nghiệm hoạt Ä‘á»™ng nghề nghiệp thì không thể quản lý được. Vì vậy, chứng chỉ chức danh nghề nghiệp phản ánh trình Ä‘á»™, năng lá»±c, kinh nghiệm của viên chức nói chung và Ä‘á»™i ngÅ© giáo viên nói riêng. Còn chứng chỉ bồi dưỡng có thể là má»™t loại chứng chỉ bổ sung phục vụ cho hoạt Ä‘á»™ng nghề nghiệp.

“Chúng ta đừng nên có suy nghÄ© “cứ chứng chỉ là không tốt”. Nếu chứng chỉ phục vụ cho Ä‘úng yêu cầu của quản lý nhà nÆ°á»›c, Ä‘áp ứng Ä‘úng yêu cầu của Ä‘á»™i ngÅ© viên chức xuất phát từ việc nâng cao chất lượng hoạt Ä‘á»™ng nghề nghiệp của họ thì chứng chỉ không có tá»™i tình gì cả, không việc gì phải bỏ Ä‘i. NhÆ°ng vấn đề của các loại chứng chỉ bây giờ theo tôi hiểu Ä‘ang có sá»± lẫn lá»™n, quá nhiều và ná»™i dung trùng lắp, vì vậy má»›i gây ra những bức xúc trong Ä‘á»™i ngÅ© giáo viên gần Ä‘ây”, ông Nguyá»…n TÆ° Long nêu.

Theo ông, Ä‘iều cần thiết bây giờ không phải là bỏ hay không bỏ má»™t loại chứng chỉ nào Ä‘ó mà cần phải rà soát lại tất cả những yêu cầu về Ä‘iều kiện bắt buá»™c của từng loại chứng chỉ và đặc biệt là ná»™i dung, chÆ°Æ¡ng trình của các loại chứng chỉ xem có xuất phát từ Ä‘úng yêu cầu của tiêu chuẩn, vị trí việc làm hay không để tránh lãng phí, tốn kém cho xã há»™i. Để làm được việc này, cái gốc là cÆ¡ quan quản lý nhà nÆ°á»›c phải Ä‘Æ°a ra được quy định về tiêu chuẩn đối vá»›i từng chức danh nghề nghiệp. Trong từng chức danh nghề nghiệp thì Ä‘âu là tiêu chuẩn đối vá»›i từng hạng chức danh nghề nghiệp, từ Ä‘ó má»›i xây dá»±ng hệ thống bồi dưỡng theo quy định.

Ông Nguyá»…n TÆ° Long cho biết, Bá»™ Ná»™i vụ không khẳng định được có nhiều hay ít ý kiến đề nghị bỏ chứng chỉ chức danh nghề nghiệp trong việc xếp hạng giáo viên. Theo ông, để kết luận có cần thiết phải làm việc này hay không thì phải lấy ý kiến rá»™ng rãi của những người trá»±c tiếp chịu tác Ä‘á»™ng. Bá»™ Giáo dục và Đào tạo là cÆ¡ quan quản lý nhà nÆ°á»›c chuyên ngành thì phải rà soát lại và có chính kiến về việc bỏ hay không bỏ chứng chỉ cÅ©ng nhÆ° lý do của việc bỏ hay giữ lại chứng chỉ.

Chứng chỉ chức danh nghề nghiệp: Nên bãi bỏ?

“Việc bãi bỏ chứng chỉ tin học, ngoại ngữ là đồng thuận cao rồi”, ông TrÆ°Æ¡ng Hải Long - Vụ trưởng Vụ Công chức, viên chức (Bá»™ Ná»™i vụ) cho biết trong cuá»™c họp báo thường kỳ của Bá»™ Ná»™i vụ vào tuần trÆ°á»›c, vấn đề còn lại là các chứng chỉ theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp (nhÆ° chứng chỉ chức danh nghề nghiệp vá»›i giáo viên; chứng chỉ bồi dưỡng phóng viên, biên tập viên… vá»›i báo chí). Theo ông Long, nhiều ý kiến cÅ©ng đồng thuận bỏ các chứng chỉ này, đặc biệt đối vá»›i viên chức.

Luật Viên chức có quy định, viên chức được bổ nhiệm chức danh nghề nghiệp thì phải có đủ tiêu chuẩn của chức danh nghề nghiệp Ä‘ó. Triển khai luật Viên chức, trÆ°á»›c Ä‘ây Nghị định 18/2010, giờ là Nghị định 115/2020, có quy định bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh. NhÆ°ng Nghị định chỉ là quy định chung, còn tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp vẫn là do các bá»™ quản lý chuyên ngành đặt ra.

Câu chuyện của Bá»™ GD&ĐT khiến các giáo viên bức xúc, theo ông Long, là do có thay đổi giữa chùm thông tÆ° cÅ© và thông tÆ° má»›i, khiến má»™t số giáo viên lo lắng là để được bổ nhiệm vào vị trí mà họ Ä‘ang giữ, họ sẽ phải Ä‘i học má»™t số chứng chỉ bổ sung.

Tuy Bá»™ GD&ĐT Ä‘ã kịp thời có Công văn 971, giải quyết má»™t phần vÆ°á»›ng mắc, tâm tÆ° lo lắng của giáo viên, việc phát sinh chứng chỉ chỉ thá»±c hiện từ thời Ä‘iểm thông tÆ° có hiệu lá»±c chứ không hồi tố.

Ông Long cÅ©ng nhấn mạnh, công văn “má»›i giải quyết được má»™t phần”. “Bá»™ Ná»™i vụ sẽ có ý kiến vá»›i Bá»™ GD&ĐT để sá»­a đổi căn cÆ¡ quy định này. Chúng tôi cÅ©ng sẽ có nghiên cứu để Ä‘ánh giá tổng thể, không chỉ vá»›i giáo viên mà cả vá»›i biên tập viên, phóng viên… để báo cáo cấp có thẩm quyền có sá»­a đổi phù hợp”.

Nói thêm về vấn đề này, Thứ trưởng Nguyá»…n Duy Thăng cho biết, vấn đề phát sinh vá»›i các giáo viên là do khi ban hành văn bản quy phạm pháp luật, các cÆ¡ quan liên quan Ä‘ã không để ý đến Ä‘iều khoản chuyển tiếp, dẫn đến việc hồi tố (sinh ra cảnh tréo ngoe là người Ä‘ang chuyên viên cao cấp, nhÆ°ng thiếu mất chứng chỉ chuyên viên - do thời Ä‘iểm người này được bổ nhiệm, quy định chÆ°a yêu cầu, lại phải quay lại học chứng chỉ chuyên viên?).

Ông Thăng lÆ°u ý các Ä‘Æ¡n vị trong Bá»™ Ná»™i vụ khi ban hành văn bản phải chú ý Ä‘iều này.

Theo dÆ° luận chung, việc bỏ chứng chỉ chức danh nghề nghiệp vá»›i viên chức Ä‘ang tÆ°Æ¡ng đối được đồng thuận. Vấn đề hiện nay là đợi “quan Ä‘iểm” được thể hiện bằng chính sách khi các văn bản được chính thức ban hành.

Thủ tÆ°á»›ng yêu cầu rà soát chứng chỉ vá»›i viên chức

Ngày 19/3, Văn phòng Chính phủ vừa có văn bản gá»­i Bá»™ Ná»™i vụ, Bá»™ GD&ĐT truyền đạt ý kiến của Thủ tÆ°á»›ng về việc báo cáo ná»™i dung liên quan đến các loại chứng chỉ bồi dưỡng đối vá»›i viên chức.

Theo Ä‘ó, Thủ tÆ°á»›ng yêu cầu xem xét sá»­a đổi, bổ sung Nghị định 101 năm 2017 của Chính phủ về Ä‘ào tạo, bồi dưỡng cán bá»™, công chức, viên chức và các quy định khác có liên quan.

Cụ thể, Thủ tÆ°á»›ng giao Bá»™ Ná»™i vụ chủ trì, phối hợp vá»›i các bá»™ quản lý chuyên ngành tổng hợp, báo cáo cụ thể về các loại chứng chỉ đối vá»›i Ä‘á»™i ngÅ© viên chức. Trong Ä‘ó, nêu rõ những loại chứng chỉ nào là Ä‘iều kiện để được bổ nhiệm thăng hạng chức danh nghề nghiệp viên chức; chứng chỉ nào là bồi dưỡng về chuyên môn, nghiệp vụ. Đồng thời, phân loại chứng chỉ bắt buá»™c và không bắt buá»™c trong quản lý viên chức. Thủ tÆ°á»›ng cÅ©ng yêu cầu Bá»™ GD&ĐT báo cáo cụ thể về ná»™i dung tÆ°Æ¡ng tá»± nêu trên đối vá»›i chức danh nghề nghiệp giáo viên cÆ¡ sở công lập các cấp, đề xuất phÆ°Æ¡ng án sá»­a đổi, bổ sung các quy định có liên quan cho phù hợp để giải quyết dứt Ä‘iểm các vÆ°á»›ng mắc, bất cập trong thời gian vừa qua về vấn đề này. Thủ tÆ°á»›ng yêu cầu các bá»™ đề xuất phÆ°Æ¡ng án cụ thể, báo cáo trong tháng 3 này.

Theo Khánh An/Báo Nhà báo và Công luận