Tạp chí Ngày Nay bắt đầu thá»±c hiện thu phí trá»±c tuyến vá»›i má»™t số ná»™i dung đặc biệt trên phiên bản Ä‘iện tá»­ kể từ ngày 29/3/2021.

Cho đến cuối ngày của ngày đầu tiên thá»±c hiện thu phí trá»±c tuyến, theo Ban biên tập Tạp chí Ngày Nay, Ä‘ã có tá»›i hÆ¡n 1000 tài khoản trả tiền, đại Ä‘a số là trả theo năm để đọc đầy đủ các ná»™i dung trên Tạp chí Ä‘iện tá»­ Ngày Nay. Đây quả là má»™t con số rất Ä‘áng chú ý trong bối cảnh gần nhÆ° tuyệt đại Ä‘a số báo, tạp chí Ä‘iện tá»­ trong nÆ°á»›c vẫn để Ä‘á»™c giả đọc báo miá»…n phí.

Vá»›i mức chi phí phải trả chỉ là 180.000 đồng để đọc trọn vẹn toàn bá»™ ná»™i dung của cả Ä‘á»™i ngÅ© người làm báo má»™t cÆ¡ quan báo chí thá»±c hiện trong má»™t năm thì Ä‘ây có thể nói là má»™t khoản chi mà rất nhiều người sẵn sàng thá»±c hiện. HÆ¡n nữa, vá»›i Tạp chí Ngày Nay, má»™t tờ báo tuy thành lập chÆ°a lâu nhÆ°ng có Ä‘á»™i ngÅ© các cây bút rất có phong cách, sâu sắc trong việc phân tích, bình luận mọi vấn đề kinh tế, xã há»™i, chính trị. Ngày Nay Ä‘ã lá»±a chọn má»™t phân khúc rất riêng biệt để từ Ä‘ó đầu tÆ°, lá»±a chọn con người, thá»±c hiện những tuyến bài có chất lượng để cuốn hút Ä‘á»™c giả và họ cÅ©ng rất dÅ©ng cảm, tá»± tin để sá»›m thá»±c hiện chính sách thu phí vá»›i người đọc báo.

Thá»±c ra, thu phí hay không thu phí vá»›i Ä‘á»™c giả, đối vá»›i tất cả các cÆ¡ quan báo chí trong hay ngoài nÆ°á»›c, Ä‘ó vẫn là má»™t cuá»™c tranh luận và là vấn đề lá»±a chọn có ý nghÄ©a sinh- tá»­. Ở châu Âu, Mỹ...và nhiều quốc gia khác, nhiều năm trÆ°á»›c Ä‘ây, Ä‘ã có những tờ báo thá»­ Ä‘i tiên phong trong việc tổ chức thu phí. NhÆ°ng Ä‘ã có nhiều cÆ¡ quan báo chí thất bại do sau khi thá»±c hiện thu phí, đại Ä‘a số Ä‘á»™c giả của tờ báo Ä‘ó (có những tờ báo Ä‘iện tá»­ lá»›n, tầm cỡ thế giá»›i, lượng người đọc giảm tá»›i 90 sau thu phí) Ä‘ã bỏ Ä‘i, tìm đọc những tờ báo còn miá»…n phí.

NhÆ°ng cÅ©ng Ä‘ã có những tờ báo Ä‘iện tá»­ lá»›n ở nhiều nÆ°á»›c thành công trong việc tổ chức thu phí. Đa phần là do có sá»± chuẩn bị kỹ càng về ná»™i dung, đầu tÆ° lá»›n cho nguồn tin, cho việc xây dá»±ng Ä‘á»™i ngÅ© làm báo Ä‘iện tá»­, tạo nên sá»± khác biệt lá»›n về chất lượng, ná»™i dung thông tin, thuyết phục được hàng triệu Ä‘á»™c giả trả phí để vào đọc báo.

Hiện ở các nÆ°á»›c, có nhiều hình thức thu phí đọc báo Ä‘iện tá»­. NhÆ°ng có thể tạm chia ra làm 2 hình thức. Hình thức thứ nhất là dạng thu phí mềm, má»™t tờ báo Ä‘iện tá»­ sẽ đặt ra má»™t giá»›i hạn cụ thể số lần người đọc được tiếp cận vá»›i ná»™i dung miá»…n phí. Tại Mỹ, có 2 tờ là Financial Times và New York Times Ä‘ã cho phép người dùng truy cập 10 bài viết má»—i tháng trÆ°á»›c khi yêu cầu họ phải trả phí.

Hiện nay, tờ The New York Times Ä‘ã có hÆ¡n 5 triệu người đăng ký và trở thành tờ báo online trả phí thành công nhất hiện nay. Vá»›i Financial Times, sau khi trở thành tờ báo top đầu ở mảng Ä‘á»™c giả của mình, tờ báo chuyên về tài chính này Ä‘ã chuyển sang mô hình thu phí cứng. 

Còn ở hình thức thu phí mềm, các báo Ä‘iện tá»­ sẽ tiếp cận mềm mại hÆ¡n nhÆ° lá»±a ngưỡng thu, bao nhiêu ná»™i dung được miá»…n phí, khi nào má»›i tính phí, hoặc chọn thu phí theo khu vá»±c. Ví dụ nhÆ° ở Việt Nam, có lẽ chỉ có thể thu phí đọc báo Ä‘iện tá»­ ở các thành phố lá»›n. Việc thu phí vá»›i báo Ä‘iện tá»­ ở các vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa có lẽ ở thời Ä‘iểm này cÅ©ng không khả thi.

NhÆ°ng cÅ©ng còn má»™t hình thức thu phí khác là bán trả phí. Theo hình thức này, người dùng sẽ được truy cập vào má»™t lượng lá»›n ná»™i dung miá»…n phí. NhÆ°ng Ä‘á»™c giả sẽ phải trả tiền để tiếp cận vá»›i những ná»™i dung chuyên sâu hoặc để có được những trải nghiệm tốt hÆ¡n. Đây là cách mà Vietnam Plus, tờ báo của Thông tấn xã Việt Nam- cÆ¡ quan báo chí đầu tiên thá»±c hiện thu phí báo Ä‘iện tá»­ thá»±c hiện. Và hôm qua (29/3), Ngày Nay- là cÆ¡ quan báo chí thứ 2 (và là Tạp chí Ä‘iện tá»­ đầu tiên) thá»±c hiện thu phí theo mô hình này.

Tất nhiên, mô hình, cách thức thu phí nào cÅ©ng có những Æ°u, nhược Ä‘iểm riêng. sau VietnamPlus và Ngày Nay, chắc rằng, sẽ còn có nhiều cÆ¡ quan báo chí khác cÅ©ng sẽ tìm hÆ°á»›ng Ä‘i, tìm cách thu phí để Ä‘a dạng nguồn thu. Có thể ở thời Ä‘iểm hiện nay, chÆ°a chắc Ä‘ã là thời Ä‘iểm chín muồi để đồng loạt các báo, tạp chí Ä‘iện tá»­ chuyển hẳn sang việc thu phí Ä‘á»™c giả vì còn có những cách thức làm kinh tế khác nhau (có nhiều báo có doanh thu, lợi nhuận cao từ hoạt Ä‘á»™ng khai thác quảng cáo, đủ bù các chi phí và miá»…n phí đọc báo cho Ä‘á»™c giả), hay do những hạn chế về kỹ thuật chÆ°a thể thá»±c hiện.

NhÆ°ng về lâu dài, chỉ có Ä‘a dạng nguồn thu cho báo chí, báo chí má»›i có thể tăng chất lượng ná»™i dung và cải thiện thu nhập thá»±c sá»± cho những người làm báo để họ có thể sống Ä‘àng hoàng vá»›i nghề nghiệp và cống hiến hết mình, phục vụ Ä‘á»™c giả.

Theo Mạnh Quân/Báo Nhà báo và Công luận