Các em nhỏ ở trường tiểu học Phúc Lợi, quận Long Biên duy trì đọc báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng hàng ngày. Ảnh: NVCC

Đặt mình vào các em nhỏ để cảm nhận
Công nghệ số luôn “hút” người dùng vào không gian, thời gian là vô hạn, đối vá»›i trẻ em học sinh, lứa tuổi Ä‘ang khám phá thế giá»›i lại càng bị ảnh hưởng nhiều hÆ¡n tá»›i suy nghÄ© hành Ä‘á»™ng, sức khỏe của các em. Trong hành trình Ä‘ó Ä‘òi hỏi người làm báo cho thiếu nhi cần có nhiều đổi má»›i để tạo thói quen tốt, cho các em quay về vá»›i văn hóa đọc. Những trang báo lúc Ä‘ó sẽ nhÆ° cánh én tuổi thÆ¡, Ä‘Æ°a các em vào không gian thần tiên, đầy thú vị và hấp dẫn. 

Ngày nay sá»± cạnh tranh thông tin vá»›i các mạng xã há»™i càng bắt buá»™c người làm báo phải làm việc, sáng tạo yêu nghề nhiều hÆ¡n. Nhà báo Khánh Linh – phóng viên Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng cho biết: Đối vá»›i báo thiếu nhi, đối tượng viết và Ä‘á»™c giả cÅ©ng rất đặc thù, hình ảnh ngôn ngữ bao giờ cÅ©ng phải gần gÅ©i, hài hÆ°á»›c, sinh Ä‘á»™ng má»›i thu hút được. Ná»™i dung bài viết cÅ©ng không được Ä‘ánh đố học sinh. Câu từ cần ngắn ngọn nhÆ°ng vẫn phải đủ thông tin.

“Các anh chị biên tập bên tôi cÅ©ng rất chỉn chu trong việc duyệt bài, phải sá»­a nhiều lần làm sao đủ sáng tạo, hài hÆ°á»›c, đủ thông tin nhÆ°ng phải có tính thú vị. Làm báo cho thiếu nhi bao giờ cÅ©ng phải chọn hình ảnh nhiều hÆ¡n ná»™i dung, có nhiều câu từ ví von, không được gây khó hiểu hay hiểu lầm”, nhà báo Khánh Linh chia sẻ.

Khánh Linh cÅ©ng chia sẻ thêm rằng, để tạo ra những tác phẩm cho thiếu niên, nhi đồng, người làm báo cÅ©ng phải có tâm hồn tuổi thÆ¡, đặt vào vị trí các em để cảm nhận. Ở góc Ä‘á»™ nào Ä‘ó khi viết cho trẻ em sẽ khiến cho người làm báo cảm thấy mình trong sáng hÆ¡n, nhìn cuá»™c sống qua những nụ cười vô tÆ° hồn nhiên. Từ Ä‘ó, coi các em nhÆ° những người bạn và nhÆ° được hòa mình vào thế giá»›i tuổi thÆ¡ Ä‘ó. 

Không chỉ phía đối tượng Ä‘á»™c giả, những nhân vật được phỏng vấn, chụp ảnh cÅ©ng chủ yếu là các em học sinh, tuy nhiên để phỏng vấn được các em cÅ©ng là má»™t câu chuyện dài. Còn nhỏ tuổi nhiều em khá nhút nhát khi được hỏi phỏng vấn trá»±c tiếp. Những em được giáo viên hay phụ huynh dặn trÆ°á»›c khi nói, thì trả lời Ä‘úng nhÆ° những lời cô giáo Ä‘ã nói trÆ°á»›c sẽ mất tính thú vị.

Nhà báo Khánh Linh chia sẻ: “Trường hợp gặp các bạn có hoàn cảnh khó khăn, nhạy cảm tôi phải dành nhiều thời gian hÆ¡n, nói chuyện tạo sá»± thân quen, tạo tin tưởng lẫn nhau, bỏ hết máy ảnh, máy ghi âm sang má»™t bên. Tôi may mắn là rất dá»… gần vá»›i các em nhỏ, vì thế thời gian làm quen thường nhanh chóng được rút ngắn”...

Nuôi dưỡng tâm hồn mầm non tÆ°Æ¡ng lai

Làm báo cho thiếu nhi, yếu tố nêu gÆ°Æ¡ng luôn đặt lên hàng đầu, người phóng viên phải tiếp xúc vá»›i các trường, lá»±a chọn những con ngoan, trò giỏi, những thầy cô xuất sắc. Đặc biệt là nhân rá»™ng những mô hình phần việc hay cách làm má»›i, tấm gÆ°Æ¡ng vượt khó học tập tốt ở các trường.

Thá»±c tế Ä‘ã cho thấy, trong thời gian qua, Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng luôn duy trì tốt việc lá»±a chọn những đề tài về người tốt việc tốt trong giá»›i học sinh. Trong Ä‘ó có những em học sinh có thành tích nổi bật, là những gÆ°Æ¡ng mặt ảnh bìa, học giỏi, là MC, tích cá»±c trong hoạt Ä‘á»™ng há»™i, Ä‘oàn… có sức lan tỏa rá»™ng khắp. Bên cạnh Ä‘ó còn là những chuyên mục về khả năng sáng tạo trong học tập, kỹ năng giao tiếp, có nhiều ý tưởng phát minh thú vị, hữu ích mang tính khoa học vui.

Nhà báo Khánh Linh nhận định: “Để thu hút các em học sinh ở lại vá»›i văn hóa đọc sách báo, chúng tôi vẫn thường xuyên thay đổi cách làm báo, sao cho có thể hấp dẫn nhất. Học sinh khi nhìn vào tờ báo đều cảm thấy thích thú.

Luôn đổi má»›i các chuyên mục, nhÆ°: sao, giải trí, bảo vệ môi trường, bài viết về các môn học toán, tiếng việt, tiếng Anh… các chuyên mục phải mang tính sáng tạo, ngôn từ phải hấp dẫn không chỉ Ä‘Æ¡n giản là cung cấp thông tin nhÆ° báo của người lá»›n được. Hình thức thể hiện luôn là Ä‘iều quan trọng, Ä‘òi hỏi nhà báo, phóng viên, họa sÄ© làm việc hết mình, sáng tạo không ngừng, liên tục lên ý tưởng cho cái má»›i lạ”.

Nhờ những cách làm má»›i, nhiều gia Ä‘ình và trường học vẫn lá»±a chọn đọc báo thiếu nhi là má»™t trong những hoạt Ä‘á»™ng giải trí thường xuyên. Khi cầm trên tay tờ báo, các em sẽ thích đọc, Ä‘ón xem từng số, Ä‘ón nhận những Ä‘iều rất hứng thú trong từng trang. Thậm chí, nhiều trang báo mang ná»™i dung là trò chÆ¡i khám phá, đố vui, tạo sá»± tÆ°Æ¡ng tác vá»›i các em bằng những món quà nhỏ cÅ©ng góp phần “giữ chân” các em nhiều hÆ¡n.

Đặc biệt vừa qua, Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng cùng má»™t số Ä‘Æ¡n vị tổ chức cuá»™c thi viết thÆ° quốc tế UPU, cuá»™c thi mang nhiều ý nghÄ©a sâu sắc, góp phần phát triển khả năng viết văn, tÆ° duy sáng tạo của các em thiếu nhi. Vá»›i chủ đề “Em hãy viết thÆ° cho má»™t người thân trong gia Ä‘ình để chia sẻ trải nghiệm của mình về đại dịch COVID-19”, chủ yếu nói về dịch covid -19 xảy ra em làm gì, cuá»™c thi có sức lan tỏa lá»›n, có sá»± tÆ°Æ¡ng tác giữa học sinh và ban tổ chức. Đã có nhiều học sinh viết, là những bức thÆ° viết tay đầy cảm xúc.

Má»—i bức thÆ° là những chia sẻ về cuá»™c sống sinh hoạt hàng hàng của các em, nói về những khó khăn thá»­ thách trong quá trình học tập mùa dịch, mang ý tưởng má»›i. Và má»—i bài viết đều nắn nót, tỉ mỉ từng chữ nhÆ° chính tâm hồn thÆ¡ ngây của các em.

Gần 5 năm làm báo cho thiếu nhi, nhà báo Khánh Linh cho rằng: “Viết cho trẻ em luôn mang đến sá»± thú vị, thông tin không “căng thẳng” nhÆ° viết cho người lá»›n, Ä‘ó không phải là những đề tài gai góc, liên quan đến vi phạm pháp luật, mà là cuá»™c sống vô tÆ° của các em. Vá»›i tôi má»—i ngày đến cÆ¡ quan làm việc là má»—i ngày vui, Ä‘úng nhÆ° câu nói má»—i ngày ở trường là má»™t ngày rất vui. Không phải chỉ riêng tôi, má»—i đồng nghiệp khi đến cÆ¡ quan đều cảm thấy phấn khởi, hào hứng. Hôm nào mà được Ä‘i tá»›i trường viết bài càng vui hÆ¡n vì được gặp các em học sinh, thầy cô thấy nhÆ° mình trẻ lại”.
Điều thú vị hÆ¡n cả là làm báo cho thiếu nhi, nhi đồng có nét đặc biệt riêng, bởi những kiến thức trong công việc của người làm báo cho thiếu nhi hoàn toàn có thể dá»… dàng áp dụng vào đời sống, chăm sóc dạy dá»— con cái ở chính gia Ä‘ình mình.
Có thể nói, sáng tác các tác phẩm báo chí cho má»—i ngành, má»—i đối tượng Ä‘á»™c giả lại có những cách khai thác và trình bày khác nhau, nhÆ°ng tất cả đều có Ä‘iểm chung là tinh thần cống hiến, sáng tạo không ngừng, giữ được nhiệt huyết. Trong bối cảnh cạnh tranh thông tin, Ä‘òi hỏi má»—i người làm báo yêu nghề, say nghề nhiều hÆ¡n.