Sinh viên Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông, Trường Đại học Khoa học Xã há»™i và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Ná»™i trong giờ thá»±c hành nghiệp vụ (ảnh chụp trÆ°á»›c ngày 27-4-2021).

Sá»± lên ngôi của ngành học này đặt ra thách thức không nhỏ đối vá»›i các thí sinh và cả các cÆ¡ sở giáo dục đại học Ä‘ào tạo ngành báo chí-thông tin.

Sức hút từ ngành học

Theo dữ liệu thống kê nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng của thí sinh năm 2021 do Vụ Giáo dục đại học cung cấp, nhóm ngành báo chí-thông tin thu hút tá»›i 100.120 nguyện vọng, trong khi số chỉ tiêu tuyển sinh chỉ có 6.539. Vá»›i số nguyện vọng đăng ký này, tá»· lệ “chọi” của nhóm ngành báo chí-thông tin năm nay lên đến 311,65%. TrÆ°á»›c số liệu Ä‘áng chú ý này, Vụ Giáo dục đại học phân tích, việc thí sinh đăng ký tập trung vào má»™t số nhóm ngành không nên hiểu là lệch, vì Ä‘ó là xu hÆ°á»›ng nghề nghiệp của năm, của từng giai Ä‘oạn, thể hiện nguyện vọng của thí sinh và bá»™c lá»™ phần nào nhu cầu, sá»± dịch chuyển của thị trường lao Ä‘á»™ng, của nền kinh tế.

Việc nhiều thí sinh lá»±a chọn ngành báo chí-thông tin là Ä‘iều không quá bất ngờ, bởi má»™t vài năm trở lại Ä‘ây, ngành học này luôn thu hút lượng lá»›n thí sinh đăng ký nguyện vọng. Sức hút của ngành học dẫn đến đẩy mức Ä‘iểm chuẩn tăng cao. Tại mùa tuyển sinh năm 2020, Ä‘iểm trúng tuyển ngành báo chí của má»™t số trường có Ä‘ào tạo ngành này đều vÆ°Æ¡n lên tốp đầu. Có thể nêu ví dụ nhÆ°: Ngành báo chí (mã tổ hợp C00, gồm các môn thi: Ngữ văn, Lịch sá»­, Địa lý) của Trường Đại học Khoa học Xã há»™i và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh có Ä‘iểm chuẩn là 27,5 Ä‘iểm; ngành báo chí (mã tổ hợp C00) của Trường Đại học Khoa học Xã há»™i và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Ná»™i có Ä‘iểm chuẩn lên đến 28,5 Ä‘iểm... Vá»›i mức Ä‘iểm trên, không ít thí sinh dù đạt 9 Ä‘iểm má»—i môn vẫn không đủ Ä‘iểm trúng tuyển vào ngành báo chí.

PGS, TS Đặng Thị Thu HÆ°Æ¡ng, Viện trưởng Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông, Trường Đại học Khoa học Xã há»™i và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Ná»™i, phân tích 3 nguyên nhân tác Ä‘á»™ng tá»›i xu hÆ°á»›ng chọn ngành báo chí-thông tin của thí sinh những năm trở lại Ä‘ây, Ä‘ó là nhu cầu của xã há»™i vá»›i thông tin; các bạn trẻ có Ä‘iều kiện tiếp cận vá»›i thông tin, internet từ sá»›m nên hứng thú muốn được làm nghề và yếu tố tác Ä‘á»™ng lá»›n nhất là cÆ¡ há»™i việc làm luôn rá»™ng mở.

Thích ứng vá»›i sá»± thay đổi

Hiện nay, ở nÆ°á»›c ta có 9 cÆ¡ sở giáo dục đại học công lập Ä‘ang Ä‘ào tạo ngành báo chí. TrÆ°á»›c sức hút của ngành học này, năm 2021, má»™t số trường tÆ° thục Ä‘ã đề nghị Bá»™ GD&ĐT cho phép đăng ký mở ngành xuất bản, báo chí để chiêu má»™ người học. Mùa tuyển sinh năm nay, thông tin về Trường Đại học Kinh tế-Tài chính TP Hồ Chí Minh dá»± kiến Ä‘ào tạo ngành báo chí Ä‘ã gây sá»± chú ý của dÆ° luận. Về vấn đề này, Bá»™ GD&ĐT Ä‘ã có văn bản đề nghị các cÆ¡ sở giáo dục đại học tÆ° thục, dân lập thá»±c hiện không mở các khoa, lá»›p báo chí, xuất bản.

Theo thống kê tình hình việc làm của sinh viên tốt nghiệp của các cÆ¡ sở giáo dục đại học Ä‘ào tạo ngành báo chí đều cho thấy, tá»· lệ sinh viên có việc làm đều đạt hÆ¡n 80%. Sá»± lên ngôi của nghề báo là tín hiệu cho thấy xã há»™i ngày càng Ä‘ánh giá cao vai trò của báo chí, tuy nhiên, sức hút này không tránh khỏi những hiện tượng thí sinh ảo tưởng về nghề. Tình trạng sinh viên ra trường không làm Ä‘úng ngành học là má»™t thá»±c tế.

Đứng trÆ°á»›c kỳ vọng ngày càng cao của xã há»™i vá»›i ngành báo chí-thông tin, yêu cầu đặt ra đối vá»›i các cÆ¡ sở giáo dục đại học là làm sao để nâng cao chất lượng Ä‘ào tạo trong xã há»™i bùng nổ thông tin nhÆ° hiện nay. Hầu hết các chuyên gia, người trong ngành giáo dục đều cho rằng, Ä‘ào tạo báo chí phải là Ä‘ào tạo kép, gắn Ä‘ào tạo lý thuyết vá»›i thá»±c hành cho sinh viên vào thá»±c tế sá»›m, gắn Ä‘ào tạo vá»›i thá»±c hành, tiêu chí quan trọng là phải có sản phẩm, tác phẩm đạt chất lượng... Từ năm 2020, cùng vá»›i các phÆ°Æ¡ng thức tuyển sinh, thí sinh đăng ký nguyện vọng xét tuyển vào nhóm ngành báo chí của Học viện Báo chí và Tuyên truyền phải làm thêm má»™t bài thi môn Năng khiếu báo chí, trong Ä‘ó, Ä‘iểm bài thi này được tính nhân Ä‘ôi. PGS, TS Đỗ Thị Thu Hằng, Viện trưởng Viện Báo chí, Học viện Báo chí và Tuyên truyền cho biết: “Môn Năng khiếu báo chí không có luyện thi, không có khuôn mẫu nên sẽ giúp nhà trường chọn được những sinh viên có khả năng thá»±c sá»±, có tố chất và Ä‘am mê vá»›i nghề. Đây cÅ©ng là má»™t trong số giải pháp của nhà trường nhằm tạo ra các sản phẩm đầu ra-là những người làm báo Ä‘áp ứng yêu cầu của xã há»™i hiện đại”.

Cùng vá»›i sứ mệnh của các cÆ¡ sở giáo dục đại học, TS Hoàng Ngọc Vinh, nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp, Bá»™ GD&ĐT nêu quan Ä‘iểm: “Bản thân người học cÅ©ng phải nhận thức rõ những áp lá»±c, Ä‘òi hỏi khắt khe của nghề, tránh hiện tượng ảo tưởng về nghề. Báo chí là ngành tích hợp nhiều tri thức, vì vậy, ngoài kỹ năng báo chí, người làm báo cần hiểu rõ vấn đề, lÄ©nh vá»±c chuyên môn để viết bài. Vì thế, họ cần có nền tảng kiến thức sâu rá»™ng, kỹ năng đọc viết, tÆ° duy phản biện và khả năng tá»± học. Đặc biệt, người làm báo cần có đạo đức báo chí, muốn nói lên tiếng nói bảo vệ và bênh vá»±c công lý, lẽ phải”.

                                                                                                                                                                          Theo Bài và ảnh: THẮNG QUÝ - PHAN KIỀN/Báo Quân Ä‘á»™i Nhân dân