Cá»±u chiến binh dâng hÆ°Æ¡ng tại Khu Di tích chiến khu Ngọc Trạo (Thạch Thành). Ảnh: Tố PhÆ°Æ¡ng

Những ngày chá»›m thu đầy nắng. Sắc vàng dịu dàng dệt thảm lên vạn vật. Má»—i bÆ°á»›c chân tìm về Khu Di tích chiến khu Ngọc Trạo (Thạch Thành), chúng tôi nhÆ° chạm vào lịch sá»­. Vá»›i sá»± quan tâm của tỉnh, huyện, xã, Khu Di tích chiến khu Ngọc Trạo được đầu tÆ° xây dá»±ng, tôn tạo trở thành má»™t “bảo tàng sống” về sá»± ra đời và hoạt Ä‘á»™ng của chiến khu. Trong Ä‘ó, nhà trÆ°ng bày truyền thống vá»›i nhiều hiện vật được lÆ°u giữ, trÆ°ng bày là “Ä‘á»‹a chỉ đỏ” quen thuá»™c của các em học sinh, Nhân dân, đồng thời là Ä‘iểm đến chiêm ngưỡng, tham quan của khách du lịch gần xa khi đến vá»›i chiến khu Ngọc Trạo hôm nay. Qua lời giá»›i thiệu của hÆ°á»›ng dẫn viên ban quản lý di tích, má»—i hiện vật Ä‘Æ°a du khách trở về thời kỳ đấu tranh anh dÅ©ng, kiên cường của cha anh. Cách Ä‘ây 80 năm, Ngọc Trạo (Thạch Thành) vá»›i vị trí đặc biệt quan trọng Ä‘ã được Tỉnh ủy Thanh Hóa chọn làm căn cứ địa cách mạng của tỉnh. Đêm 19-9-1941, tại hang Treo, Ä‘á»™i du kích Ngọc Trạo - tiền thân của lá»±c lượng vÅ© trang Thanh Hóa chính thức được thành lập gồm 21 chiến sÄ©, sau phát triển lên 80 chiến sÄ©. Má»™t thời gian ngắn hoạt Ä‘á»™ng, Ä‘á»™i du kích Ngọc Trạo bị địch phát hiện, chúng bao vây và tiến công vào chiến khu Ngọc Trạo. Vá»›i tinh thần chiến đấu ngoan cường, Ä‘á»™i du kích Ä‘ã dÅ©ng cảm Ä‘ánh trả lại các đợt tiến công của quân địch. Do tÆ°Æ¡ng quan lá»±c lượng khá lá»›n, quân địch Ä‘ông nên tối ngày 25-10-1941, ban chỉ huy chiến khu Ä‘ã quyết định cho rút Ä‘á»™i du kích về làng Cẩm Bào (huyện VÄ©nh Lá»™c bây giờ) rồi phân tán nhỏ lá»±c lượng về các vùng miền nhằm củng cố, phát triển phong trào cho phù hợp vá»›i tình hình má»›i. Dù tồn tại trong thời gian ngắn nhÆ°ng tinh thần quả cảm của Ä‘á»™i quân du kích Ngọc Trạo Ä‘ã lan tỏa khắp mọi miền quê Thanh, góp phần thổi bùng lên ngọn lá»­a tổng khởi nghÄ©a giành chính quyền về tay Nhân dân trong mùa thu Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Chiến khu du kích Ngọc Trạo bị Ä‘àn áp, giặc Pháp vây lùng bắt bá»› các chiến sÄ© cách mạng. TrÆ°á»›c tình hình ấy, năm 1942, Tỉnh ủy Ä‘ã quyết định chuyển nÆ¡i hoạt Ä‘á»™ng và cÆ¡ quan in báo về các huyện ven biển. Túp lều rÆ¡m trên cồn cát chang chang nắng của gia Ä‘ình mẹ TÆ¡m (tên thật là Nguyá»…n Thị Quyển), xã Đa Lá»™c (Hậu Lá»™c) được chọn làm căn cứ. Các đồng chí Tố Hữu, Lê Tất Đắc và má»™t số đồng chí khác cùng ăn ở, hoạt Ä‘á»™ng cách mạng trong túp lều rÆ¡m nhà mẹ TÆ¡m. Ban ngày, các chiến sÄ© ở trong nhà làm việc, ban Ä‘êm chia nhau Ä‘i các ngả đường để tuyên truyền, vận Ä‘á»™ng bí mật chuẩn bị cho khởi nghÄ©a Cách mạng Tháng Tám. Chẳng ai nghÄ© được rằng, người mẹ nghèo, lam lÅ©, Ä‘ôn hậu ấy lại dÅ©ng cảm mang theo truyền Ä‘Æ¡n dÆ°á»›i những gánh rau, rong ruổi khắp các chợ để tuyên truyền cách mạng. Tri ân những Ä‘óng góp của mẹ TÆ¡m, năm 2011, Nhà lÆ°u niệm mẹ TÆ¡m được khởi dá»±ng. NÆ¡i Ä‘ây trÆ°ng bày những ká»· vật gắn liền vá»›i cuá»™c đời những nhân vật và từng giai Ä‘oạn lịch sá»­ từ khi có Đảng lãnh đạo. Từ Ä‘ó đến nay, Nhà lÆ°u niệm mẹ TÆ¡m trở thành địa chỉ cách mạng để thế hệ trẻ nhiều nÆ¡i tìm về tri ân. Và trong má»—i tiết giảng dạy văn học, lịch sá»­, các thầy, cô giáo ở địa phÆ°Æ¡ng lại say sÆ°a truyền đạt cho các thế hệ học sinh hiểu thêm về mẹ và các chiến sÄ© kiên trung của dân tá»™c, để các em ý thức hÆ¡n vai trò, trách nhiệm của mình trong việc giữ gìn, tô thắm truyền thống cách mạng của quê hÆ°Æ¡ng mình.

DÆ°á»›i sá»± lãnh đạo sáng suốt của Đảng, khi tình thế cách mạng Ä‘ã chín muồi, cả dân tá»™c Ä‘ã chá»›p thời cÆ¡, vùng lên tổng khởi nghÄ©a giành chính quyền. Ngày 24-7-1945, Tỉnh ủy Thanh Hóa Ä‘ã chỉ đạo chi bá»™ Đảng và Ban cán sá»± Việt Minh huyện Hoằng Hóa lãnh đạo quần chúng vùng dậy đấu tranh vÅ© trang giành chính quyền thắng lợi. TrÆ°a ngày 24-7-1945, quần chúng cách mạng kéo về Cồn Ba Cây (nay thuá»™c xã Hoằng Thắng) mít tinh chào mừng chiến thắng. Để ghi nhá»› sá»± kiện lịch sá»­ hào hùng của Nhân dân Hoằng Hóa, di tích lịch sá»­ cách mạng Cồn Ba Cây Ä‘ã được đầu tÆ° xây dá»±ng, mô phỏng lại di tích cÅ©, đặc biệt là bức phù Ä‘iêu có biểu tượng Nhân dân khởi nghÄ©a tạo được ấn tượng mạnh đối vá»›i Nhân dân và du khách. Hàng năm, vào dịp 24-7, con em địa phÆ°Æ¡ng trở về và nhiều Ä‘oàn khách cÅ©ng đến tham quan Khu Di tích lịch sá»­ Cồn Ba Cây. Qua Ä‘ó, giáo dục tinh thần yêu nÆ°á»›c, lòng tá»± hào dân tá»™c cho các thế hệ hôm nay.

Học sinh xã Đa Lá»™c tìm hiểu về lịch sá»­ ở Nhà lÆ°u niệm mẹ TÆ¡m, xã Đa Lá»™c (Hậu Lá»™c).

Ngoài những địa danh nổi tiếng, trên mảnh đất Thanh Hóa anh hùng còn nhiều những di tích gắn liền vá»›i Cách mạng Tháng Tám. Đó là Ä‘ình làng Mao Xá, nÆ¡i in dấu phong trào thanh niên cách mạng được thành lập do đồng chí Lê Huy Toán làm tổ trưởng. Di tích lịch sá»­ quốc gia Ä‘ình Hàm Hạ (Đông SÆ¡n), Nhà thờ họ VÆ°Æ¡ng (Thiệu Hóa), Khu Di tích lịch sá»­ cách mạng Yên Trường (Thọ Xuân), nÆ¡i các chi bá»™ Đảng Cá»™ng sản đầu tiên được thành lập. Là di tích chợ Bản (Yên Định), nÆ¡i lá»±c lượng tá»± vệ chiến đấu Lý Bôn tổ chức cuá»™c diá»…n thuyết xung phong, công khai tuyên truyền về Mặt trận Việt Minh, tạo ra không khí chuẩn bị vùng lên giành chính quyền sôi Ä‘á»™ng trong toàn huyện. Di tích cách mạng Cồn Mã Nhón (xã Hoằng Đạo), gắn liền vá»›i cuá»™c khởi nghÄ©a giành chính quyền thắng lợi ở Hoằng Hóa... Các địa danh ấy Ä‘ã nhắc nhá»› về má»™t thời khí thế cách mạng sục sôi của những ngày mùa thu năm 1945.

Nhiều năm qua, công tác bảo vệ, tu bổ, tôn tạo và phát huy giá trị các di tích Cách mạng Tháng Tám năm 1945 được quan tâm đầu tÆ°, góp phần làm sống lại giá trị lịch sá»­ của dân tá»™c và địa phÆ°Æ¡ng. Việc tuyên truyền, giá»›i thiệu về giá trị của di tích cÅ©ng đẩy mạnh, giúp thế hệ hôm nay và mai sau hiểu biết, tá»± hào và có trách nhiệm gìn giữ, góp phần tô thắm thêm truyền thống tốt đẹp của quê hÆ°Æ¡ng Thanh Hóa anh hùng.

Theo bài và ảnh: Tố PhÆ°Æ¡ng

Báo Thanh Hóa Điện tá»­

https://baothanhhoa.vn/thoi-su/gin-giu-phat-huy-gia-tri-di-tich-cach-mang-thang-tam/142207.htm