Người dân xếp hàng dài tại cá»­a hàng xăng dầu trong giờ tan tầm để chờ mua xăng sau khi nghe tin xăng dầu chuẩn bị tăng giá.

Áp lá»±c lạm phát gia tăng vào những tháng cuối năm 2021 - những diá»…n biến thị trường má»›i nhất, đặc biệt là câu chuyện giá xăng tăng ká»· lục trong vòng 7 năm trở lại Ä‘ây, Ä‘ã cho thấy nhận định ấy của Công ty chứng khoán VCB (VCBS) không phải là không có cÆ¡ sở. Lạm phát cuối năm, vì thế, là ná»—i âu lo không thừa, nhất là khi Ä‘iều này ảnh hưởng trá»±c tiếp đến ná»— lá»±c phục hồi nền kinh tế sau dịch.

1. “Giá xăng trong nÆ°á»›c nhảy múa”, “Giá xăng tăng cao nhất 7 năm qua”… là những thông tin được nhắc Ä‘i nhắc lại trên các phÆ°Æ¡ng tiện truyền thông những ngày qua. Kỳ tăng giá gần Ä‘ây nhất - chiều 26/10, được coi là kỳ tăng thứ tÆ° liên tiếp của giá xăng, lên mức 24.430 đồng/lít (vá»›i xăng RON95), Ä‘ây là mức cao nhất trong 7 năm trở lại Ä‘ây.

Hiện tượng này thá»±c sá»± Ä‘áng lo ngại, bởi nhÆ° chia sẻ của Tiến sỹ Nguyá»…n Bích Lâm - nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê vá»›i báo Ä‘iện tá»­ Vietnamplus, giá xăng dầu tăng không chỉ tác Ä‘á»™ng làm tăng giá thành sản phẩm hàng hóa và dịch vụ, mà còn trá»±c tiếp làm tăng chỉ số giá tiêu dùng (CPI), ảnh hưởng đến thu nhập và chi tiêu của người dân. Giá xăng dầu tăng 10% làm cho chỉ số CPI tăng 0,36 Ä‘iểm phần trăm. Bên cạnh Ä‘ó, chi tiêu cho xăng dầu chiếm 1,5% trong tổng tiêu dùng cuối cùng của há»™ gia Ä‘ình. Khi giá xăng dầu tăng cao, há»™ gia Ä‘ình sẽ cÆ¡ cấu lại và cắt giảm má»™t phần chi tiêu, Ä‘iều này làm giảm tổng cầu của nền kinh tế.

CÅ©ng chung nhìn nhận này, GS.TS Hoàng Văn Cường (Đại biểu Quốc há»™i Ä‘oàn Hà Ná»™i) - Ủy viên Ủy ban Tài chính Ngân sách của Quốc há»™i cho rằng nếu giá xăng dầu (là giá đầu vào của rất nhiều hoạt Ä‘á»™ng kinh tế xã há»™i) cao thì tác Ä‘á»™ng đến các lÄ©nh vá»±c khác, sẽ không tốt cho nền kinh tế nói chung. 

Và trên thá»±c tế, để giải tỏa ná»—i lo “giá xăng tăng khủng khiếp”, nhiều doanh nghiệp vận tải những ngày này Ä‘ã nghÄ© tá»›i việc tính toán lại giá cÆ°á»›c vận chuyển. NhÆ° chia sẻ của ông Trần Văn Thành, Tổng Công ty CP vận chuyển Á Châu vá»›i Báo Tuổi trẻ, doanh nghiệp vận tải của ông sẽ tính toán Ä‘iều chỉnh giá cÆ°á»›c theo hÆ°á»›ng tăng khoảng 10-20% để cân đối doanh thu, cho dù việc Ä‘iều chỉnh này được coi là “khá bất đắc dÄ©” trong bối cảnh nhu cầu Ä‘i lại sau dịch Ä‘ang có nhiều hạn chế.

Điều Ä‘áng quan ngại là không chỉ là giá xăng, mà theo ghi nhận của báo giá»›i, vật giá cÅ©ng Ä‘ang có dấu hiệu leo thang. Theo thống kê của Hiệp há»™i Thép Việt Nam, giá nguyên liệu sản xuất thép liên tục tăng kể từ cuối năm 2020, trong Ä‘ó giá quặng sắt thời Ä‘iểm tháng 5/2021 tăng cao gấp 2,6 lần, giá phế liệu Ä‘ã tăng 2,5 lần so vá»›i cùng kỳ năm 2020. Giá phân bón Ä‘ang được ghi nhận Ä‘ang tăng chóng mặt. Đơn cá»­ nhÆ° những ngày qua, giá phân urê (đạm) 820.000 - 860.000 đồng/bao (50kg), kali 800.000 - 830.000 đồng/bao, DAP từ 1,2 - 1,3 triệu đồng/bao.

So vá»›i 10 ngày trÆ°á»›c, giá phân bón hiện Ä‘ã tăng từ 80.000 - 100.000 đồng/bao. Nếu so vá»›i cách Ä‘ây 3 tháng, mức giá trên tăng từ 280.000-330.000 đồng/bao. So vá»›i cùng kỳ năm trÆ°á»›c, giá phân bón tăng hÆ¡n gấp Ä‘ôi. Giá cám, thuốc thú y, vật tÆ° nông nghiệp cÅ©ng Ä‘ang tăng mạnh, nhÆ° giá cám thức ăn chăn nuôi Ä‘ã tăng 205 so vá»›i năm ngoái. Tại TP.HCM, các mặt hàng nhÆ° nÆ°á»›c uống bán sỉ, bán lẻ đều có xu hÆ°á»›ng tăng giá. Giá gà công nghiệp xuất chuồng cÅ©ng Ä‘ang trên Ä‘à tăng…

2. Má»›i Ä‘ây, tại cuá»™c họp Ban Chỉ đạo về tổng kết Ä‘ánh giá công tác Ä‘iều hành giá quý III/2021, kịch bản Ä‘iều hành giá quý IV/2021, đầu năm 2022, Thứ trưởng Bá»™ Tài chính Tạ Anh Tuấn (cÆ¡ quan thường trá»±c Ban Chỉ đạo) cho biết: Mặt bằng giá cả thị trường trong 10 tháng năm 2021 cÆ¡ bản nằm trong kịch bản Ä‘iều hành giá Ä‘ã đề ra ngay từ đầu năm. So vá»›i cùng kỳ năm trÆ°á»›c, CPI tháng 9 tăng 2,06%; CPI bình quân 9 tháng đầu năm 2021 tăng 1,82% so vá»›i cùng kỳ năm trÆ°á»›c, mức tăng thấp nhất kể từ năm 2016; lạm phát cÆ¡ bản 9 tháng tăng 0,88%... nhìn chung, từ đầu năm đến nay, mặt bằng giá cả thị trường tăng giảm Ä‘an xen. Báo cáo khẳng định công tác kiểm soát lạm phát năm 2021 đảm bảo trong tầm kiểm soát của Chính phủ và Ban Chỉ đạo Ä‘iều hành giá và ở mức thấp. 

Tuy nhiên, Ä‘áng quan tâm là Báo cáo cÅ©ng cho biết: áp lá»±c lạm phát năm 2022 là rất lá»›n nhất là khi khủng hoảng năng lượng có thể trở nên trầm trọng, xu hÆ°á»›ng đầu cÆ¡, tích trữ các mặt hàng chiến lược của má»™t số nÆ°á»›c tác Ä‘á»™ng toàn diện đến kinh tế thế giá»›i và trong nÆ°á»›c.

Thá»±c tế diá»…n biến thị trường nhÆ° Ä‘ã nói trên cho thấy, áp lá»±c lạm phát sẽ không chỉ lá»›n vào năm 2022 tá»›i mà Ä‘ã có dấu hiệu “Ä‘e dọa” từ quý 4/2021 này. NhÆ° phân tích của Chuyên gia kinh tế Phạm Thế Anh, giá sản xuất cuối cùng sẽ phản ánh vào giá tiêu dùng, khi doanh nghiệp chuyển gánh nặng tăng giá nguyên vật liệu lên vai người tiêu dùng. Điều Ä‘ó đồng nghÄ©a, nguy cÆ¡ lạm phát là tÆ°Æ¡ng đối lá»›n.

3. Theo nhìn nhận của các chuyên gia, cản Ä‘à lạm phát không Ä‘Æ¡n giản nhÆ°ng không phải là không có giải pháp. Quan trọng là việc vận dụng linh hoạt nhiều công cụ để Ä‘iều tiết nền kinh tế. Vận dụng tá»›i công cụ thuế, xem xét Ä‘iều chỉnh chính sách thuế hợp lý công bằng… được nhiều chuyên gia xem cÅ©ng là má»™t trong những phÆ°Æ¡ng cách.

Nói nhÆ° GS.TS Hoàng Văn Cường (Đại biểu Quốc há»™i Ä‘oàn Hà Ná»™i) - Ủy viên Uá»· ban Tài chính Ngân sách của Quốc há»™i: Để Ä‘iều chỉnh giá cả cần cân nhắc sá»­ dụng công cụ Nhà nÆ°á»›c Ä‘ang quản lý là công cụ thuế. Trong bối cảnh giá tăng thì cần phải Ä‘iều chỉnh giảm thuế và thuế nhập khẩu hoặc thậm chí thuế về môi trường cÅ©ng tạm thời duy trì ở mức hợp lý.

Hay nhÆ° trong câu chuyện kiềm chế giá xăng dầu, nói nhÆ° Chuyên gia Nguyá»…n Bích Lâm, Chính phủ giao Bá»™ Công ThÆ°Æ¡ng nắm bắt giá xăng dầu trên thị trường thế giá»›i, phối hợp vá»›i Bá»™ Tài chính phân tích những yếu tố về giá và thuế để Ä‘iều chỉnh các loại thuế có liên quan đến xăng dầu; đồng thời, hai bá»™ cùng các doanh nghiệp nhận định, Ä‘ánh giá và phối hợp nhịp nhàng để sá»­ dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu. Từ Ä‘ó, quyết định giá bán sao cho phù hợp vá»›i giá thế giá»›i, đảm bảo lợi ích của doanh nghiệp và người dân.

Chú trọng Ä‘iều tiết nguồn hàng, ngăn chặn các hành vi đầu cÆ¡, găm hàng, kiểm tra, kiểm soát giá cả liên tục, chính xác, nắm vững diá»…n biến trong và ngoài nÆ°á»›c để kịp thời có biện pháp can thiệp…. cÅ©ng là những giải pháp không má»›i nhÆ°ng thá»±c sá»± phải được thá»±c thi nghiêm túc. “Cân nhắc sá»­ dụng cÆ¡ chế tá»· giá linh hoạt cÅ©ng nhÆ° tăng tích lÅ©y dá»± trữ ngoại tệ để củng cố khả năng can thiệp khi cần thiết” cÅ©ng là má»™t trong những giải pháp được nhiều chuyên gia khuyến cáo khi nền kinh tế mở cá»­a sau thời gian dài giãn cách…

Lạm phát cuối năm, Ä‘ó hoàn toàn là ná»—i âu lo không thừa. Dù má»›i ở mức “tÆ°Æ¡ng đối lá»›n” nhÆ°ng trong bối cảnh phục hồi và phát triển kinh tế - xã há»™i và bảo đảm an sinh xã há»™i cho người dân sau Ä‘ại dịch COVID-19 Ä‘ang được coi là những vấn đề cấp bách hàng đầu, thì việc kiểm soát cho được sá»± gia tăng của vật giá, đặc biệt là các yếu tố đầu vào cho sản xuất là Ä‘iều không thể lÆ¡ là, chần chừ. Nhất là trong thời Ä‘iểm có thể xem là “khá nhạy cảm” dá»… tác Ä‘á»™ng tá»›i tâm lý người dân, từ Ä‘ó ảnh hưởng tiêu cá»±c tá»›i ná»— lá»±c an sinh xã há»™i khi thu nhập của người dân sau đại dịch không thể Ä‘áp ứng vá»›i mức tăng của vật giá.

Giữ được giá cả bình ổn, nhất là các mặt hàng thiết yếu cÅ©ng sẽ bảo đảm an sinh xã há»™i, ổn định tâm lý người dân vốn dÄ© khá nhiều những âu lo, bất an sau những khó khăn của thời kỳ dài giãn cách xã há»™i.

Theo Hồng Hà/Báo NB&CL

https://congluan.vn/lam-phat-cuoi-nam--noi-au-lo-khong-thua-post163864.html