Nhà báo DÆ°Æ¡ng Đình Trường - Báo Lao Ä‘á»™ng trong lần phỏng vấn người dân.

 Äây là sá»± ghi nhận đối vá»›i tuyến đề tài có tính phát hiện, dấn thân, đề cập đến những vấn đề nóng, có sức ảnh hưởng lá»›n. Báo Nhà báo & Công luận Ä‘ã có buổi gặp gỡ nhà báo DÆ°Æ¡ng Đình Trường để tìm hiểu về tác phẩm Ä‘á»™c Ä‘áo này.

Rá»­a tiền qua các cổng thanh toán trá»±c tuyến quốc tế

Chia sẻ về loạt bài “Trốn thuế qua cổng thanh toán quốc tế”, nhà báo DÆ°Æ¡ng Đình Trường cho biết: Mở cá»­a há»™i nhập Ä‘ã tạo thuận lợi cho phát triển kinh tế đất nÆ°á»›c, góp phần củng cố quốc phòng, bảo đảm an ninh quốc gia. Và thứ chúng ta có thể thấy rõ ràng hÆ¡n bao giờ hết về há»™i nhập là việc quản lý các giao dịch tài chính giữa Việt Nam và thế giá»›i vẫn diá»…n ra hằng ngày, hằng giờ. Nhiều tổ chức cá nhân mua bán, giao dịch, kinh doanh tiền tệ trên môi trường internet được thá»±c hiện vá»›i con số khổng lồ và đến nay vẫn khó có thể thống kê hết.

Trong tháng 12 năm 2020, Báo Lao Động có loạt bài Ä‘iều tra phản ánh nhiều cổng thanh toán quốc tế nhÆ° Paypal, Payoneer,... chÆ°a được Ngân hàng Nhà nÆ°á»›c cấp giấy phép hoạt Ä‘á»™ng cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán, nhÆ°ng Ä‘ang trở thành công cụ đắc lá»±c cho các giao dịch tài chính bất hợp pháp, rá»­a tiền, trốn thuế theo quy định của Nhà nÆ°á»›c.

Loạt bài phản ánh về má»™t lÄ©nh vá»±c tÆ°Æ¡ng đối phức tạp, liên quan đến các công ty tập Ä‘oàn xuyên biên giá»›i, không nằm trên lãnh thổ Việt Nam nhÆ°ng ảnh hưởng trá»±c tiếp đến túi tiền của rất nhiều người dân trong nÆ°á»›c và ảnh hưởng trá»±c tiếp tá»›i nền kinh tế Việt Nam nói chung.

Không chỉ Ä‘ánh giá Ä‘úng thá»±c trạng các giao dịch tài chính, loạt bài còn phÆ¡i bày cả má»™t thị trường ngầm mua bán, trao đổi tiền. Những giao dịch không dấu vết ngang nhiên lách qua các quy định về tá»· giá, về phí chuyển khoản hay thậm chí là cả sá»± truy vết của cÆ¡ quan chức năng. Đây là môi trường thuận lợi cho hoạt Ä‘á»™ng xóa dấu vết dòng tiền, thậm chí là rá»­a tiền qua các cổng thanh toán trá»±c tuyến quốc tế hiện Ä‘ang nở rá»™ tại Việt Nam.

Sá»­ dụng các cổng thanh toán quốc tế là Ä‘iều má»›i mẻ vá»›i nhiều người dân. NhÆ°ng trong giá»›i kinh doanh, kiếm tiền online, họ coi Ä‘ây là việc làm bình thường và Ä‘ã sá»­ dụng các công cụ này để giao dịch từ lâu. Tuy nhiên, để khai thác sâu, làm rõ vấn đề vá»›i những bằng chứng sắc nét thì chÆ°a má»™t cÆ¡ quan báo chí truyền thông nào khai thác.

“Đây là má»™t đề tài má»›i, thậm chí vá»›i tôi khi nhận được đề cÆ°Æ¡ng về nó là tÆ°Æ¡ng đối mông lung. TrÆ°á»›c Ä‘ây tôi Ä‘ã từng làm phóng sá»± Ä‘iều tra về hoạt Ä‘á»™ng “thỉnh vong báo oán” tại chùa Ba Vàng, hay nhiều phóng sá»± Ä‘iều tra xã há»™i, Ä‘ã phải đối mặt vá»›i nhiều hiểm nguy, nhÆ°ng lần này khó khăn là phải thuyết phục hầu hết những nhân vật, những người trong giá»›i đầu tÆ° kinh doanh online, kiếm tiền online nói lên sá»± thật” - nhà báo DÆ°Æ¡ng Đình Trường nhấn mạnh.

Hành trình xâm nhập, Ä‘i đến cùng sá»± việc

Trong quá trình triển khai, nhà báo DÆ°Æ¡ng Đình Trường và đồng nghiệp Ä‘ã gặp phải nhiều gian nan khi các giao dịch qua cổng thanh toán thường chỉ diá»…n ra trên không gian mạng. Mọi giao dịch mua bán trao đổi, mặc cả đều chỉ diá»…n ra bằng các tài khoản tÆ°Æ¡ng tác cá nhân, nhÆ°: messenger, zalo, các nhóm kín, diá»…n Ä‘àn riêng…. Nếu chỉ có hình ảnh chụp màn hình các giao dịch sẽ không thuyết phục, mà phải có hình ảnh trá»±c quan sinh Ä‘á»™ng. Nhờ kiên trì tìm kiếm, thuyết phục, cuối cùng anh cÅ©ng may mắn tìm được những nhân vật quan trọng có thể lên tiếng.

“Chúng tôi Ä‘ã liên hệ vá»›i nhiều người, sau rất nhiều nhân vật thì cÅ©ng có người nhận lời giao dịch trá»±c tiếp. Từ Ä‘ó có tÆ° liệu hình ảnh quan trọng cho má»™t tác phẩm báo chí Ä‘a phÆ°Æ¡ng tiện. Ngoài những người giao dịch bình thường, chúng tôi phải tìm ra những người có nhiều năm kinh nghiệm giao dịch tiền online. Họ nói ra, chia sẻ những chiêu thức về giao dịch để tránh thuế, lọt qua sá»± quản lý của ngân hàng nhà nÆ°á»›c mà họ Ä‘ã từng làm” - nhà báo DÆ°Æ¡ng Đình Trường cho biết.

Ban đầu để làm quen vá»›i hoạt Ä‘á»™ng này anh tá»± mày mò tìm hiểu, thậm chí lập tài khoản trên các cổng thanh toán để sá»­ dụng má»™t vài giao dịch chuyển tiền, học xem dòng tiền di chuyển nhÆ° thế nào... Việc chênh lệch từ tiền trong nÆ°á»›c sang tiền quốc tế, những người đứng ra mua bán, mất phí bao nhiêu %...

Anh nhận thấy có Ä‘iểm chung của các giao dịch này là không cần xác thá»±c, không cần giấy tờ cá nhân, số tiền giao dịch bao nhiêu cÅ©ng được, không giá»›i hạn mọi thứ và đều rất Ä‘Æ¡n giản. Càng Ä‘i sâu vào tìm hiểu, cả nhóm đều nhận thấy những lá»— hổng lá»›n về cÆ¡ chế, chính sách pháp luật trong nÆ°á»›c hiện nay.

Ngoài tìm hiểu thá»±c tế, để có thông tin đầy đủ khách quan nhất, những người thá»±c hiện loạt bài còn tiến hành phỏng vấn các chuyên gia về kinh tế, chuyên gia tài chính ngân hàng, luật sÆ°. Tất cả đều khẳng định Ä‘ây là lá»— hổng lá»›n và vấn đề này Ä‘ã tồn tại rất nhiều năm nay, nếu để kéo dài sẽ ảnh hưởng lá»›n tá»›i an ninh tiền tệ. Những giao dịch chuyển tiền không dấu vết vẫn diá»…n ra hằng ngày, hằng giờ mà “cÆ¡ quan thuế không thu được đồng nào”.

Sau khi đăng tải, loại bài Ä‘ã tạo được tiếng vang, đặc biệt trong giá»›i kinh doanh và kiếm tiền online. Những bài viết được chia sẻ rất nhiều trong các há»™i, nhóm kín. Người trong cuá»™c nói rằng những giao dịch ngầm của mình từ trÆ°á»›c đến nay Ä‘ã dần lá»™ diện, rằng cÆ¡ quan quản lý nhà nÆ°á»›c có thể sẽ thắt chặt quản lý trong thời gian tá»›i.

Sức nóng của loạt bài càng tăng lên khi Văn phòng Chính phủ có Công văn gá»­i Ngân hàng Nhà nÆ°á»›c Việt Nam, Bá»™ Công an, Bá»™ Thông tin và Truyền thông về việc xá»­ lý thông tin báo nêu sau loạt bài Ä‘iều tra phản ánh do phóng viên Báo Lao Động thá»±c hiện. Tổng cục Thuế cÅ©ng có phản hồi và khẳng định sẽ ngồi lại vá»›i Ngân hàng Nhà nÆ°á»›c Việt Nam để Ä‘ánh giá phân tích rõ ná»™i dung báo chí nêu, tìm cách quản lý những cổng giao dịch này.

NhÆ° vậy, loạt bài không chỉ giúp bạn đọc hiểu rõ hÆ¡n những giao dịch tá»· Ä‘ô trong thế giá»›i ngầm mà còn giúp các cÆ¡ quan quản lý nhà nÆ°á»›c biết được những lá»— hổng về chính sách, pháp luật. Từ Ä‘ó, làm cÆ¡ sở sá»­a đổi, Ä‘iều chỉnh bổ sung các quy định để quản lý dòng tiền, thuế, đồng thời Ä‘iều chỉnh để đảm bảo phù hợp vá»›i các quy định thÆ°Æ¡ng mại quốc tế.

Dù còn rất trẻ, nhÆ°ng nhà báo DÆ°Æ¡ng Đình Trường Ä‘ã nhiều năm đạt giải cao tại Giải Báo chí Quốc gia. Anh chia sẻ: “Tôi nghÄ© dù bạn đứng trÆ°á»›c má»™t đề tài khó nhÆ° thế nào thì vấn đề quan trọng nhất vẫn là có nhiệt huyết vá»›i đề tài Ä‘ó, nếu thấy đề tài má»›i, khó mà bỏ qua thì tá»± nhiên Ä‘ánh mất cÆ¡ há»™i phát triển cho nghề nghiệp của mình. Đi đến cùng trong bất cứ vấn đề, vụ việc nào, tôi nghÄ© rằng Ä‘ó là phẩm chất mà má»—i nhà báo luôn cần có. HÆ¡n nữa, chúng ta có sá»± há»— trợ của lãnh đạo Báo, sá»± giúp đỡ của các đồng nghiệp thì không có gì phải e ngại”.

Theo Lê Tâm/Báo NB&CL

https://congluan.vn/hanh-trinh-lat-tay-manh-khoe-giao-dich-tai-chinh-khong-phep-post163885.html