Bà Soumya Swaminathan trong cuá»™c há»p tại trụ sở WHO ở Geneva vá» Covid-19 hồi tháng 7-2020. Ảnh: Reuters.
Bà Soumya Swaminathan, chuyên gia cá»§a Tổ chức Y tế Thế giá»›i (WTO) cho biết hôm 9-11 rằng bà rất mong đợi “thế hệ thứ hai” cá»§a vắc xin Covid-19, bao gồm vắc xin dạng xịt và dạng uống, AFP đưa tin.
Trao đổi vá»›i báo giá»›i, bà Swaminathan cho biết có 129 loại vắc xin phòng Covid-19 Ä‘ang được thá» nghiệm lâm sàng và 194 loại khác Ä‘ang được nghiên cứu trong phòng thí nghiệm. Các vắc xin này được phát triển dá»±a trên má»i công nghệ và Ä‘ang trong quá trình phát triển.
"Má»™t số loại vắc xin thuá»™c thế hệ thứ hai có thể mang nhiá»u lợi thế, nhất là vắc xin dạng uống hay dạng xịt mÅ©i, bởi chúng dá»… đưa vào cÆ¡ thể hÆ¡n vắc xin dạng tiêm. Không chỉ dừng lại ở Covid-19, chúng ta có thể sá» dụng các ná»n tảng phát triển vắc xin này cho những bệnh khác trong tương lai", bà Swaminathan cho hay.
“Không có loại vắc xin nào hiệu quả 100%”, bà Swaminathan nhấn mạnh. “Chưa có ai từng tuyên bố rằng vắc xin sẽ có khả năng bảo vệ 100%. Nhưng 90% Ä‘ã là mức bảo vệ tuyệt vá»i so vá»›i con số 0".
Trưởng nhóm khoa há»c cá»§a WHO cÅ©ng giải thích ưu Ä‘iểm cá»§a vắc xin dạng xịt mÅ©i. "Nếu xuất hiện phản ứng miá»…n dịch cục bá»™, vắc xin sẽ xá» lý virus trước khi virus xâm nháºp vào phổi và bắt đầu gây ra vấn Ä‘á»", bà nói.
Góp sức vào chiến dịch tiêm chá»§ng đại trà
Trong bối cảnh số ca nhiá»…m má»›i vẫn gia tăng kể cả ở những nước đạt tá»· lệ tiêm chá»§ng cao, các nhà khoa há»c trên thế giá»›i cho rằng, vá»›i tính tiện dụng và phổ cáºp cao, vắc xin dạng xịt có thể là má»™t trong những biện pháp hữu hiệu nhằm giúp không chế đại dịch.
Theo chuyên gia Nathalie Mielcarek, Viện Pasteur Lille, Pháp, kích thích phản ứng miá»…n dịch trá»±c tiếp tại mÅ©i sẽ làm giảm nguy cÆ¡ lây truyá»n cho ngưá»i khác. Ngoài ra, khả năng bị virus lây nhiá»…m xâm nháºp vào phổi cÅ©ng ít hÆ¡n, do tải lượng virus thấp hÆ¡n đồng nghÄ©a khả năng chuyển biến nặng cÅ©ng ít hÆ¡n. Bên cạnh Ä‘ó, vắc xin xịt mÅ©i được cho là dá»… dàng sá» dụng ngay tại nhà cÅ©ng như không gây tâm lý sợ kim tiêm.
 |
| Má»™t nhà nghiên cứu trong phòng thí nghiệm phát triển vắc xin phòng Covid-19 dạng xịt mÅ©i tại Äại há»c Tours, Pháp. Ảnh: Reuters. |
Vắc xin tiêm ở bắp tay tạo ra các phản ứng miá»…n dịch cho toàn bá»™ cÆ¡ thể, không nhắm mục tiêu cụ thể vào vùng lây nhiá»…m cá»§a virus. Trong khi Ä‘ó, vắc xin dạng xịt nhắm mục tiêu cụ thể vào các bá» mặt niêm mạc mÅ©i, há»ng và phổi, Ä‘iểm xâm nháºp cá»§a virus, để tạo ra phản ứng miá»…n dịch.
Mặt khác, vắc xin phòng Covid-19 được tiêm ở bắp tay thưá»ng yêu cầu bảo quản lạnh và nhân viên y tế phải được Ä‘ào tạo để tiêm cho ngưá»i dân. Äây được xem là má»™t khó khăn đối vá»›i các nước có ná»n công nghiệp kém phát triển và các khu vá»±c vùng sâu, vùng xa.
Trong khi Ä‘ó, vắc xin dạng xịt có thể được sá» dụng thông qua các thiết bị dùng 1 lần mà không cần nhân viên được Ä‘ào tạo. Äiá»u này giúp chiến dịch tiêm chá»§ng đại trà có thể triển khai dá»… dàng hÆ¡n.
Các nước đẩy mạnh tìm hướng Ä‘i má»›i cho vắc xin
Hãng Reuters ngày 13-10 đưa tin, vắc xin ngừa Covid-19 dạng xịt sẽ được áp dụng vá»›i hai liá»u tại má»™t phòng khám ở thành phố St Petersburg, theo má»™t tài liệu được công bố trên trang quản lý dược phẩm cá»§a Nga. Thá»i gian dá»± kiến cá»§a các cuá»™c thá» nghiệm chưa được công bố cụ thể.
Trước Ä‘ó vào tháng 6-2021, giá»›i chức y tế Nga cho biết, há» Ä‘ã thá» nghiệm má»™t loại vắc xin phòng Covid-19 dạng xịt mÅ©i phù hợp cho trẻ em từ 8 đến 12 tuổi và từng có kế hoạch tung ra sản phẩm má»›i vào tháng 9.
Theo thông tin cá»§a WHO, vắc xin dạng xịt cá»§a Äại há»c Hạ Môn, Äại há»c Hong Kong và Công ty Dược sinh há»c Wantai Beijing Ä‘á»u cá»§a Trung Quốc Ä‘ã hoàn thành thá» nghiệm giai Ä‘oạn 2.
Hiện tại, WHO Ä‘ã cấp phép sá» dụng khẩn cấp 7 loại vắc xin phòng Covid-19 là Pfizer/BioNTech, Moderna, AstraZeneca, Johnson & Johnson, Sinopharm, Sinovac và tuần trước là Bharat Biotech (Novavax).
Theo LÊ ANH/Báo Quân đội Nhân dân
https://www.qdnd.vn/y-te/cac-van-de/trien-vong-nao-cho-vac-xin-phong-covid-19-dang-xit-676991