Nhà khoa học ở Nam Phi cho biết biến thể má»›i này Ä‘ã khiến họ bất ngờ. Họ nghi nó có thể dá»… lây lan hÆ¡n, dá»… vô hiệu hóa vaccine nhiều hÆ¡n. Có thể 90% ca mắc COVID-19 má»›i ở Nam Phi là do biến thể “siêu Ä‘á»™t biến” này gây ra.

Giá»›i khoa học Nam Phi nhận định B.1.1.529 là biến thể Ä‘áng sợ nhất mà họ từng biết tá»›i từ khi thế giá»›i xảy ra đại dịch COVID-19. Trong số 50 Ä‘á»™t biến, có tá»›i 32 Ä‘á»™t biến nằm ở bá»™ phận protein gai – nÆ¡i virus dùng để bám vào tế bào người.

Số Ä‘á»™t biến ở protein gai này cao gấp Ä‘ôi so vá»›i Delta – biến thể Ä‘ang hoành hành khắp thế giá»›i. Nhiều Ä‘á»™t biến không có nghÄ©a là nguy hiểm hÆ¡n nhÆ°ng qua nhiều lần biến đổi, biến thể không còn giống virus ban đầu và do Ä‘ó có thể khiến vaccine COVID-19 hiện nay vô tác dụng.

Mặc dù chÆ°a rõ những mối Ä‘e dọa của biến thể “siêu Ä‘á»™t biến”, nhÆ°ng Tổ chức Y tế Thế giá»›i (WHO) Ä‘ã phải họp khẩn để bàn về biến thể này. Nhiều quốc gia Ä‘ã rất cảnh giác, thá»±c hiện ngay biện pháp chặn trÆ°á»›c biến thể từ đầu. Anh Ä‘ã nhanh chóng áp đặt lệnh hạn chế Ä‘i lại đối vá»›i Nam Phi cùng 5 quốc gia láng giềng của nÆ°á»›c này. Singapore thắt chặt kiểm soát nhập cảnh vá»›i 7 quốc gia châu Phi. Israel thông báo Ä‘Æ°a má»™t loạt quốc gia ở miền Nam châu Phi vào diện “cảnh báo đỏ” liên quan đến dịch bệnh COVID-19. Từ 29/11, Mỹ cÅ©ng sẽ hạn chế nhập cảnh vá»›i 8 nÆ°á»›c châu Phi.

Có thể nói, sau gần hai năm sống chung vá»›i đại dịch COVID-19, các quốc gia Ä‘ã rút ra bài học xÆ°Æ¡ng máu cho bản thân, hành Ä‘á»™ng nhanh hÆ¡n, quyết liệt hÆ¡n nhiều so vá»›i thời Ä‘iểm phát hiện biến thể Delta. Kinh nghiệm cho thấy chủ Ä‘á»™ng đề phòng và ngăn chặn ngay từ đầu bao giờ cÅ©ng dá»… dàng, tiết kiệm thời gian và tiền bạc hÆ¡n là bị Ä‘á»™ng chạy theo “dập” biến thể má»›i vá»›i các Ä‘á»™ng thái cá»±c Ä‘oan nhÆ° phong tỏa, cách ly…

Thông tin về “siêu biến thể” xuất hiện cùng ngày diá»…n ra há»™i nghị trá»±c tuyến sÆ¡ kết công tác Ä‘iều trị COVID-19 do Bá»™ Y tế tổ chức sáng 25/11. Há»™i nghị Ä‘ã dá»± báo khả năng xảy ra làn sóng COVID-19 má»›i vá»›i biến chủng má»›i khi diá»…n biến dịch bệnh trên thế giá»›i còn phức tạp. Tình hình tại Việt Nam, đặc biệt là các tỉnh phía Nam cÅ©ng nghiêm trọng khi số ca mắc và tá»­ vong ngày má»™t tăng cao sau thời gian tạm thời giảm.

Khám sàng lọc trÆ°á»›c khi tiêm vaccine phòng COVID-19 tại thành phố Buôn Ma Thuá»™t. Ảnh: Tuấn Anh – TTXVN

Việt Nam Ä‘ã trải qua ba đợt dịch và vẫn Ä‘ang đối phó vá»›i đợt dịch thứ 4 kéo dài. Số ca mắc hàng ngày trong mấy ngày qua đều vượt 10.000 ca, Ä‘ang ở mức cao nhất Đông Nam Á, thậm chí châu Á.  

Đến nay, Việt Nam Ä‘ã có trên 1,1 triệu ca mắc, vá»›i trên 24.000 ca tá»­ vong. Tá»· lệ bệnh nhân nặng, phải thở oxy, thở máy còn khá cao. Tá»· lệ tá»­ vong trên số ca mắc là 2,1%, tÆ°Æ¡ng Ä‘Æ°Æ¡ng thế giá»›i. 

Tính chất khó lường và luôn biến đổi của dịch bệnh Ä‘ã khiến Bá»™ Y tế phải xây dá»±ng tá»›i 7 phiên bản về hÆ°á»›ng dẫn Ä‘iều trị bệnh nhân COVID-19, liên tục cập nhật, bổ sung phác đồ, thuốc Ä‘iều trị.

Trong tình hình má»›i, Việt Nam Ä‘ã không còn hÆ°á»›ng tá»›i mục tiêu “zero COVID-19” nhÆ° trong ba đợt dịch đầu. Bá»™ Y tế cÅ©ng không còn quá coi trọng số ca mắc trên 100.000 dân/tuần, thay vào Ä‘ó sẽ tập trung vào nhóm bệnh nhân nặng để giảm thiểu số ca tá»­ vong.

Trong bối cảnh dịch bệnh phức tạp, khó lường, các nhà khoa học nhận định Việt Nam phải rất cảnh giác, sẵn sàng ứng phó vá»›i đợt dịch thứ 5. Khi có biến thể má»›i xuất hiện ở Nam Phi, tinh thần cảnh giác Ä‘ó cần phải cao hÆ¡n nữa. Có thể nói sá»± thận trọng, trạng thái cảnh giác là không bao giờ thừa, nhất là vá»›i “giặc” vô hình nhÆ° virus SARS-CoV-2, biến đổi khôn lường, khó dá»± báo.

Cùng vá»›i tinh thần cảnh giác, biện pháp đề phòng biến thể má»›i và đợt bùng phát má»›i của giá»›i chức năng liên quan, bản thân má»—i người dân cÅ©ng phải nâng cao tinh thần thận trọng, tránh lÆ¡ là phòng chống virus, nhất là trong dịp cuối năm. Có những người chủ quan vì “cậy” mình Ä‘ã tiêm vaccine, nhÆ°ng thá»±c tế cho thấy tiêm 2 mÅ©i, thậm chí 3 mÅ©i vẫn có thể mắc bệnh, vẫn có thể tá»­ vong (tá»· lệ nhỏ). NhÆ° Tổng giám đốc WHO má»›i nhận định gần Ä‘ây, rằng tiêm vaccine dá»… mang lại “cảm giác an toàn sai lầm”. Châu Âu là minh chứng rõ nhất cho “cảm giác an toàn sai lầm” này. Nhiều nÆ°á»›c Ä‘ã tổ chức tiêm vaccine diện rá»™ng, nhÆ°ng nếu người dân cứ vô tÆ° tháo tung khẩu trang, tụ tập Ä‘ông người, thì vaccine cÅ©ng khó lòng mà bảo vệ họ an toàn.

Má»—i má»™t lần biến thể má»›i xuất hiện là má»™t lần SARS-CoV-2 tiến trÆ°á»›c má»™t bÆ°á»›c so vá»›i vaccine. Đến má»™t ngày nào Ä‘ó, sẽ có biến thể má»›i mà vaccine được sản xuất từ cách Ä‘ó rất lâu sẽ không còn tác dụng. Do Ä‘ó, tinh thần cảnh giác, đề phòng cao Ä‘á»™ luôn là má»™t trong những vÅ© khí chống dịch bệnh quan trọng, không chỉ vá»›i COVID-19 mà còn vá»›i mọi mối Ä‘e dọa bệnh tật nói chung.