Nhận thức rõ Ä‘ây là công việc rất quan trọng, rất cần thiết, nhÆ°ng cÅ©ng đầy khó khăn, phức tạp, do liên quan tá»›i tính mạng, sức khỏe người dân, Thủ tÆ°á»›ng đồng thời nhấn mạnh cần bảo đảm thá»±c chất, công khai, minh bạch, chống mọi tiêu cá»±c, sách nhiá»…u, lợi ích nhóm, cạnh tranh không lành mạnh trên cÆ¡ sở theo Ä‘úng quy định pháp luật và phù hợp vá»›i Ä‘iều kiện thá»±c tế Việt Nam. Tuy nhiên, cÅ©ng cần tránh khuynh hÆ°á»›ng chủ quan, nóng vá»™i, trì trệ, bảo thủ, cản trở sá»± phát triển. 

Không phải đến thời Ä‘iểm dịch COVID-19 diá»…n biến phức tạp, biến thể má»›i xuất hiện khó lường, thì người đứng đầu Chính phủ má»›i nhấn mạnh quan Ä‘iểm này. TrÆ°á»›c Ä‘ó, tại diá»…n Ä‘àn Kỳ họp thứ 2, Quốc há»™i khóa XV và trong nhiều phiên họp của Chính phủ, Thủ tÆ°á»›ng Ä‘ã đề cập cần phải khẩn trÆ°Æ¡ng xây dá»±ng chÆ°Æ¡ng trình quốc gia nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và sản xuất vaccine; tháo gỡ bằng được mọi rào cản, đẩy mạnh nghiên cứu, chuyển giao, sản xuất bằng được vaccine phòng chống COVID-19. 

Dịch bệnh COVID-19 vá»›i biến chủng má»›i tiếp tục hoành hành dữ dá»™i trên toàn cầu. Số ca mắc má»›i và tá»· lệ tá»­ vong tăng cao, hệ thống y tế ngày càng quá tải khiến nhiều quốc gia phải đối mặt vá»›i khủng hoảng chÆ°a từng có. Nhu cầu vaccine phòng COVID-19 trên thế giá»›i trở nên cấp bách hÆ¡n bao giờ hết, khiến nguồn cung vaccine ngày càng khan hiếm. Vá»›i tầm nhìn xa là tìm giải pháp căn cÆ¡ để Ä‘Æ°a đất nÆ°á»›c thoát khỏi dịch bệnh, nên ngay khi dịch bùng phát, lan rá»™ng tại nhiều nÆ°á»›c, Đảng, Nhà nÆ°á»›c ta Ä‘ã quyết tâm thá»±c hiện chiến lược vaccine. Chiến lược đặc biệt chú trọng định hÆ°á»›ng tiếp cận nguồn vaccine từ bên ngoài, tăng cường hợp tác quốc tế để chuyển giao công nghệ và sản xuất vaccine, sá»›m tổ chức sản xuất vaccine trong nÆ°á»›c.

Sau hai năm phòng, chống dịch COVID-19, Việt Nam Ä‘ã Ä‘úc rút được các nguyên lý phòng, chống dịch dá»±a trên các trụ cá»™t về cách ly, xét nghiệm, Ä‘iều trị và phÆ°Æ¡ng châm “5K + vaccine + thuốc Ä‘iều trị + công nghệ + đề cao ý thức người dân và các biện pháp khác”. Việt Nam Ä‘ã chuyển hÆ°á»›ng chiến lược từ “0 COVID-19” sang thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch bệnh. Để phòng, chống dịch hiệu quả, từ thá»±c tiá»…n của Việt Nam và kinh nghiệm quốc tế cho thấy, vaccine có tính chất quyết định, cá»™ng vá»›i ý thức người dân là rất quan trọng. Việc thúc đẩy sản xuất vaccine và thuốc Ä‘iều trị sẽ giúp tăng cường năng lá»±c y tế trong nÆ°á»›c, góp phần phát triển ngành công nghiệp dược của Việt Nam.

Thá»±c tế, hiện nay việc tiếp cận nguồn vaccine trên thế giá»›i không dá»… dàng, nguồn lá»±c tài chính còn hạn chế, việc tiêm vaccine phòng COVID-19 lại phải tiến hành lâu dài theo tinh thần “sống chung an toàn vá»›i dịch bệnh”. Bởi vậy, đảm bảo được nguồn vaccine phòng chống dịch trong dài hạn là má»™t thách thức không nhỏ. 

Quan Ä‘iểm chỉ đạo nhất quán của Đảng, Nhà nÆ°á»›c là quyết tâm sản xuất bằng được vaccine, thuốc Ä‘iều trị trong nÆ°á»›c để chủ Ä‘á»™ng phòng chống dịch hiệu quả, tiết kiệm ngân sách và chứng minh được trí tuệ, sức sáng tạo của con người Việt Nam. Dá»±a trên kết quả nghiên cứu, sản xuất các loại thuốc và vaccine trong nhiều năm qua, Chính phủ quyết liệt triển khai nhiều giải pháp nhằm huy Ä‘á»™ng các nguồn lá»±c, phát huy năng lá»±c sáng tạo, tinh thần tá»± lá»±c tá»± cường của nhân dân, của ngành y tế, sá»± ná»— lá»±c của các nhà khoa học, chuyên gia để sản xuất vaccine phòng COVID-19 vá»›i phÆ°Æ¡ng châm làm bài bản, vừa làm vừa rút kinh nghiệm, bổ sung trên cÆ¡ sở khoa học và thá»±c tiá»…n chống dịch.

Từ các chính sách cụ thể, thiết thá»±c, phù hợp vá»›i tình hình thá»±c tế, sá»± chỉ đạo quyết liệt, sát sao của Chính phủ và Thủ tÆ°á»›ng Chính phủ, các Ä‘Æ¡n vị liên quan, các doanh nghiệp, nhà khoa học, chuyên gia… Ä‘ã tích cá»±c vào cuá»™c, chủ Ä‘á»™ng trong nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, sản xuất vaccine và thuốc Ä‘iều trị. 

Vaccine Covivac Ä‘ang được thá»­ nghiệm lâm sàng giai Ä‘oạn 2. Ảnh: Thanh Vân/TTXVN

Đến thời Ä‘iểm hiện tại, Việt Nam có 9 loại vaccine được Bá»™ Y tế cấp phép sá»­ dụng; đồng thời nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, thá»­ nghiệm lâm sàng và phát triển má»™t số vaccine trong nÆ°á»›c nhÆ° Nanocovax, COVIVAC, ARCT-154, HIPRA, Sputnik V. Bên cạnh Ä‘ó, má»™t số loại thuốc Ä‘iều trị đặc hiệu, thuốc cổ truyền, thuốc dược liệu… Ä‘ang được má»™t số Ä‘Æ¡n vị trong nÆ°á»›c nghiên cứu. Bá»™ Y tế hÆ°á»›ng dẫn các Ä‘Æ¡n vị trong việc chuyển giao công nghệ sản xuất vaccine COVID-19 từ các quốc gia khác nhÆ° Cuba, Ấn Độ… và có thÆ° gá»­i Tổ chức Y tế thế giá»›i (WHO) giá»›i thiệu các Ä‘Æ¡n vị của Việt Nam tham gia chÆ°Æ¡ng trình tiếp nhận chuyển giao công nghệ mRNA. 

Chắc chắn, hành trình để có được vaccine phòng COVID-19 mang tên “made in Vietnam” còn rất nhiều khó khăn, thách thức. “Trong cái khó ló cái khôn”, hÆ¡n bao giờ hết, cần phải phát huy trí tuệ, bản lÄ©nh của người Việt Nam trong nghiên cứu, sản xuất, chủ Ä‘á»™ng nguồn vaccine, nhất là khi virus SARS-CoV-2 có thể tiếp tục biến chủng, nhiều loại dịch bệnh khác có thể xuất hiện trong tÆ°Æ¡ng lai.

Muốn thá»±c hiện được yêu cầu này, Ä‘òi hỏi các cÆ¡ quan, Ä‘Æ¡n vị, cá nhân có liên quan cần quán triệt sâu sắc quan Ä‘iểm không để “lợi ích nhóm” chi phối, làm việc vá»›i tinh thần trách nhiệm cao nhất, không chịu bất cứ tác Ä‘á»™ng, sức ép nào trong nghiên cứu và sản xuất vaccine.

Bên cạnh Ä‘ó, các cÆ¡ quan quản lý, cÆ¡ quan chuyên môn cần làm việc khách quan, trung thá»±c, hiệu quả để đạt được mục tiêu đề ra trong chiến lược sản xuất vaccine. Các nhà khoa học, các chuyên gia, các Ä‘Æ¡n vị nghiên cứu, sản xuất cần kiên trì theo Ä‘uổi công việc vì mục tiêu khoa học, tinh thần nhân đạo và bảo vệ sức khỏe, tính mạng nhân dân, bởi tính mạng và sức khỏe nhân dân là quan trọng nhất.