“Dứt khoát không để lỡ nhịp, không để nÆ°á»›c ta tụt hậu” - Ä‘ó là thông Ä‘iệp được Thủ tÆ°á»›ng Phạm Minh Chính nhắc Ä‘i nhắc lại trong nhiều cuá»™c họp những tháng cuối năm 2021 này. Tuy nhiên, bÆ°á»›c vào tháng cuối cùng của năm, nhiều chuyên gia lo ngại Việt Nam có thể lỡ nhịp phục hồi khi thá»±c tế cho thấy chúng ta Ä‘ang thiếu các biện pháp đảm bảo khÆ¡i thông những tắc nghẽn, kích hoạt nền kinh tế hiệu quả.

1. Tại cuá»™c Tọa Ä‘àm “Công bố Báo cáo Kinh tế VÄ© mô Quý 3/2021” do Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) tổ chức ngày 20/10, PGS. TS. Phạm Thế Anh - Kinh tế trưởng của VEPR cho biết GDP quý 3/2021 giảm 6.17% so vá»›i cùng kỳ năm trÆ°á»›c là mức giảm sâu nhất kể từ khi có thống kê về GDP theo quý. Khu vá»±c dịch vụ giảm 9.28%, khu vá»±c công nghiệp và xây dá»±ng giảm 5.02%, khu vá»±c nông lâm,và thủy sản tăng nhẹ 1.04%. Tính chung GDP trong 9 tháng đầu năm chỉ tăng 1.42%. Theo PGS. TS. Phạm Thế Anh thách thức tăng trưởng trong năm 2021 là rất lá»›n. Nguyên nhân là do kinh tế suy giảm nghiêm trọng trong quý III kèm theo các hậu quả kinh tế - xã há»™i nặng nề sẽ phải mất nhiều thời gian sau má»›i khắc phục được.

Nhóm nghiên cứu của VEPR Ä‘Æ°a ra 2 kịch bản dá»± báo kinh tế 2021. Theo kịch bản xấu, bệnh dịch có nguy cÆ¡ tái bùng phát tại Việt Nam. Tình trạng “Ä‘óng - mở” lặp lại ở má»™t số nÆ¡i xuất hiện các ca nhiá»…m gây thiệt hại cho sản xuất. Má»™t số Ä‘Æ¡n hàng tiếp tục rời khỏi Việt Nam do không đảm bảo được tiến Ä‘á»™ sản xuất. Tình trạng thiếu hụt lao Ä‘á»™ng có thể xảy ra do người lao Ä‘á»™ng còn bất an. Chi phí tăng cao khiến nhiều ngành thu hẹp, đặc biệt là trong nông nghiệp. Theo Ä‘ó, mức Ä‘á»™ tác Ä‘á»™ng của COVID-19 lên các ngành nông lâm ngÆ° nghiệp, sản xuất chế biến chế tạo và các ngành trong khu vá»±c dịch vụ sẽ nghiêm trọng hÆ¡n so vá»›i hiện tại. Ở kịch bản này, tăng trưởng GDP cả năm sẽ chỉ 1 - 1,5%.

Ở kịch bản tốt, trong Ä‘iều kiện cả nÆ°á»›c thống nhất được các biện pháp thích ứng vá»›i bệnh dịch và vẫn đảm bảo sản xuất và lÆ°u thông hàng hóa không bị đứt gãy. Các hoạt Ä‘á»™ng sản xuất và tiêu dùng được hồi phục má»™t cách chậm chạp nhÆ°ng chắc chắn. Các trung tâm kinh tế hoàn thành kế hoạch tiêm chủng ngay trong ná»­a đầu năm quý 4/2021. Tình trạng phong tỏa nhÆ° trong quý 3 không lặp lại. Ở kịch bản này, tăng trưởng GDP cả năm được dá»± báo ở mức 2-2.5%.

2. NhÆ°ng sá»± xuất hiện nhÆ° má»™t món quà Giáng sinh không được chờ đợi vào Ä‘úng những ngày cuối năm 2021 của biến chủng Omicron Ä‘ang khiến cả những người lạc quan nhất cÅ©ng không thể không nghÄ© tá»›i kịch bản xấu mà VEPR Ä‘Æ°a ra. Xuất hiện tại Nam Phi ngày 25/11, chỉ 4 ngày sau, Tổ chức Y tế Thế giá»›i (WHO) Ä‘ã ra tuyên bố “Ä‘ây là biến thể rất Ä‘áng lo ngại”, rằng Omicron chứa rất nhiều Ä‘á»™t biến có thể lây lan ra toàn cầu, trong Ä‘ó số ca nhiá»…m tăng mạnh có thể gây “hậu quả nghiêm trọng” ở má»™t số nÆ¡i. Má»™t tuyên bố chÆ°a từng có tiền lệ bởi vá»›i các biến chủng trÆ°á»›c Ä‘ó, kể cả vá»›i Delta, các chuyên gia của WHO cần mất nhiều tuần nghiên cứu, xem xét.

Đến nay, Việt Nam chÆ°a ghi nhận ca mắc COVID-19 vá»›i biến thể này. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, việc chúng ta Ä‘ang dần mở cá»­a các hoạt Ä‘á»™ng, tiến tá»›i bình thường má»›i, khả năng biến chủng Omicron lây lan sang là khả năng hoàn toàn có thể.

Chỉ má»™t ngày sau tuyên bố của WHO, Thủ tÆ°á»›ng Phạm Minh Chính Ä‘ã yêu cầu Bá»™ trưởng Bá»™ Y tế tiếp tục chủ Ä‘á»™ng bám sát diá»…n biến tình hình dịch do biến chủng Omicron gây ra; khẩn trÆ°Æ¡ng chuẩn bị các phÆ°Æ¡ng án chống dịch phù hợp vá»›i biến chủng má»›i.

PGS.TS Trần Đắc Phu - Cố vấn Cao cấp Trung tâm Đáp ứng khẩn cấp các sá»± kiện y tế công cá»™ng (Bá»™ Y tế) cho rằng, hiện chÆ°a có kết luận về mức Ä‘á»™ nặng do biến thể má»›i Omicron gây ra vá»›i con người. NhÆ°ng, nguy cÆ¡ lây lan nhanh, vaccine không còn tác dụng sẽ có nhiều người nhiá»…m thì có thể sẽ dẫn tá»›i quá tải hệ thống y tế. Vì vậy, chúng ta phải thích ứng linh hoạt xem mức Ä‘á»™ của biến chủng má»›i nhÆ° thế nào để có biện pháp ứng phó. Giải pháp lúc này theo PGS.TS Trần Đắc Phu là người dân cần tuân thủ khuyến cáo 5K của Bá»™ Y tế bởi biến chủng má»›i lây lan nhanh thì 5K là biện pháp hạn chế lây nhiá»…m tốt nhất. Luôn nâng cao cảnh giác, không phải giãn cách diện rá»™ng nhÆ° trÆ°á»›c Ä‘ây nhÆ°ng càng hạn chế tụ tập Ä‘ông người càng tốt.

Đồng tình vá»›i quan Ä‘iểm này, ông Phạm Đức Hải, Phó trưởng Ban Chỉ đạo phòng chống dịch COVID-19 TP.HCM, cÅ©ng cho rằng, dù biến thể nào xuất hiện, virus nCoV đều lây qua đường hô hấp. Vì vậy, má»™t trong những Ä‘iều người dân phải làm tốt nhất, là Ä‘eo khẩu trang. Mở rá»™ng ra là cần chấp hành 5K, giảm tụ tập, giảm thói quen la cà cùng bạn bè…

3. Quan Ä‘iểm được phần Ä‘a các chuyên gia đồng nhất này cÅ©ng chính là thông Ä‘iệp vừa được Tiểu Ban Truyền thông - Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng chống dịch COVID-19 Ä‘Æ°a ra trong kế hoạch truyền thông má»›i nhất: Cảnh giác, chủ Ä‘á»™ng để bảo vệ thành quả phòng chống dịch.

Thông Ä‘iệp này tưởng chừng nhÆ° không má»›i nhÆ°ng vá»›i phần Ä‘a các chuyên gia, lại là má»™t trong hai khía cạnh mấu chốt trong ná»— lá»±c “không để nền kinh tế lỡ nhịp phục hồi”. Đơn cá»­ nhÆ° quan Ä‘iểm của chuyên gia kinh tế - PGS.TS. Ngô Trí Long. Theo ông Long, Nghị quyết số 128 của Chính phủ về thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch COVID-19 Ä‘ã có những quy định cÆ¡ bản, rõ ràng vá»›i thích ứng an toàn, linh hoạt. Mặc dù không thể loại bỏ được hết F0 ra khỏi cá»™ng đồng, nhÆ°ng ý nghÄ©a của kiểm soát dịch bệnh rất lá»›n, nhất là trong bối cảnh các ca bệnh có xu hÆ°á»›ng tăng trở lại trong những ngày gần Ä‘ây, nếu không kiểm soát được dịch bệnh, mọi ná»— lá»±c phục hồi phát triển kinh tế khó đạt hiệu quả. “Phải kiểm soát được dịch thì má»›i nói khôi phục” - PGS.TS. Ngô Trí Long nhấn mạnh.

Kiểm soát dịch, cách ứng xá»­ vá»›i đại dịch là mấu chốt, nhÆ°ng các chuyên gia cÅ©ng cho rằng, các há»— trợ an sinh xã há»™i và tài khóa để đảm bảo khÆ¡i thông được những tắc nghẽn trong nền kinh tế, há»— trợ cho quá trình phục hồi cÅ©ng Ä‘óng vai trò quan trọng không kém. Nói nhÆ° TS. Võ Trí Thành - Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược thÆ°Æ¡ng hiệu và cạnh tranh, bên cạnh chính sách tiền tệ, Việt Nam cần mở rá»™ng chính sách tài khóa thông qua giải pháp giảm thuế giá trị gia tăng (VAT) để kích thích tiêu dùng. “Chúng ta má»›i triển khai chính sách giãn, giảm, hoãn thuế… nhÆ°ng thá»±c tế trong 2 năm qua, doanh nghiệp không hoạt Ä‘á»™ng và không có nguồn thu nên hiệu quả chính sách không nhiều”.

Ngoài ra, phải khẳng định lại lần nữa về sá»± cần thiết của các gói há»— trợ kinh tế vì doanh nghiệp cạn kiệt dòng tiền cần phải có các gói há»— trợ bằng tiền… Thá»±c tế, các gói há»— trợ cho tá»›i nay là rất hạn hẹp. NhÆ° nhìn nhận của Trưởng ban Dá»± báo kinh tế ngành và doanh nghiệp, Trung tâm Thông tin và Dá»± báo Kinh tế xã há»™i Quốc gia (NCIF), TS Trần Toàn Thắng: “Trong khi quy mô gói há»— trợ nhỏ so vá»›i các quốc gia thì tốc Ä‘á»™ gói há»— trợ của Việt Nam lại chậm. Điều này sẽ ảnh hưởng tá»›i khả năng phục hồi của người dân và doanh nghiệp sau giai Ä‘oạn khủng hoảng vì COVID-19. Vì vậy, để đạt mức tăng trưởng kỳ vọng 5-6% trong năm 2022 cÅ©ng nhÆ° giai Ä‘oạn 2021-2025, đề nghị tăng quy mô các gói há»— trợ an sinh xã há»™i, trong Ä‘ó nghiên cứu Ä‘Æ°a ra chiến lược phối hợp giữa an sinh xã há»™i và kích cầu tiêu dùng, kích cầu đầu tÆ°”.

Chỉ còn chÆ°a đầy 30 ngày nữa, má»™t năm 2021 đầy giông bão sẽ khép lại. Thời gian không chờ đợi. Đời sống của nhân dân, sức chống chịu của người lao Ä‘á»™ng ở vùng dịch bị ảnh hưởng rất nặng nề; nẩy sinh nhiều vấn đề phức tạp về tâm lý, tâm trạng xã há»™i, an ninh chính trị, trật tá»±, an toàn xã há»™i. Vì thế, “Không để nền kinh tế bị lỡ nhịp trong xu hÆ°á»›ng hồi phục kinh tế thế giá»›i, cÅ©ng nhÆ° quá trình tái cấu trúc chuá»—i sản xuất và cung ứng toàn cầu. Sá»›m nghiên cứu, xây dá»±ng kịch bản tăng trưởng má»›i cho thời kỳ hậu COVID-19” - thông Ä‘iệp của Tổng Bí thÆ° Nguyá»…n Phú Trọng Ä‘ang là mệnh lệnh hết sức cấp bách.

Theo Hà Hồng/Báo NB&CL

https://congluan.vn/khong-the-lo-nhip-post169961.html