PGS.TS Trần Minh Điển, Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung Æ°Æ¡ng cho biết, theo định nghÄ©a của WHO: Hậu COVID-19 là những dấu hiệu nhÆ° triệu chứng của người nhiá»…m COVID-19 có thể kéo dài hoặc xuất hiện những triệu chứng má»›i.

Một số trẻ bị hội chứng hậu COVID-19

Theo Bệnh viện Nhi Trung Æ°Æ¡ng, biến chứng hậu COVID-19 không chỉ diá»…n ra ở người lá»›n, mà trẻ em cÅ©ng bị mắc hậu COVID-19.

Về tình trạng trẻ em Việt Nam bị mắc COVID-19, tính từ khi dịch COVID-19 bùng phát đến nay, tá»· lệ mắc COVID-19 của trẻ dÆ°á»›i 18 tuổi ở nÆ°á»›c ta là 19,2%, tÆ°Æ¡ng Ä‘Æ°Æ¡ng khoảng hÆ¡n 490.000 trẻ.

Đáng chú ý, trong gần ná»­a triệu trẻ mắc COVID-19 này có 4,8% trẻ từ 13-17 tuổi; 8% trẻ 6-12 tuổi; 2,8% trẻ từ 3-5 tuổi và 3,6% trẻ từ 0-2 tuổi.

Hầu hết các trẻ bị nhiá»…m COVID-19 đều nhẹ và phục hồi nhanh hÆ¡n người lá»›n.

Tuy nhiên, những quan sát gần Ä‘ây cho thấy, má»™t số ít trẻ vẫn bị tình trạng hậu COVID-19 từ nhẹ đến nặng, nhất là Há»™i chứng viêm Ä‘a hệ thống (MIS-C).

PGS.TS Trần Minh Điển: Khi các cháu xuất hiện những tình trạng nhÆ° đỏ da, khó thở, mệt mỏi thì phải Ä‘Æ°a con Ä‘i khám xem có mắc há»™i chứng hậu COVID-19 hay không. Ảnh Bệnh viện Nhi Trung Æ°Æ¡ng

Hậu COVID-19 là gì?

Căn nguyên của vấn đề này có thể liên quan đến virus, Ä‘á»™c tố của virus cÅ©ng nhÆ° tình trạng virus còn tồn tại ở trong cÆ¡ thể. Ngoài ra còn do chu trình hóa học bị ảnh hưởng, do biểu hiện của vấn đề Ä‘áp ứng miá»…n dịch…

Biểu hiện của hậu COVID-19 vá»›i những trẻ có tiền sá»­ Ä‘ã mắc COVID-19 hoặc tiếp xúc vá»›i người mắc COVID-19, sống trong vùng dịch thường xảy ra nhÆ° sau: Sốt nhẹ, khó thở, ho kéo dài;

Trẻ bị mệt mỏi, Ä‘au cÆ¡, tim đập nhanh, nổi ban đỏ hoặc xung huyết giác mạc. Trẻ bị ảnh hưởng đến trí nhá»›, khả năng tập trung tÆ° tưởng và rối loại giấc ngủ.

Trẻ bị rối loạn tiêu hóa: nôn, Ä‘au bụng, tiêu chảy; có thể gặp dấu hiệu sốc, rối loạn Ä‘ông máu, tổn thÆ°Æ¡ng thận cấp…

Nếu trẻ được chẩn Ä‘oán sá»›m, phát hiện sá»›m và Ä‘iều trị Ä‘úng, kịp thời thì diá»…n tiến thường thuận lợi, trẻ phục hồi tốt.

Trẻ bị hậu COVID-19, nếu không được Ä‘iều trị kịp thời sẽ rất nguy hiểm

Tại Bệnh viện Nhi Trung Æ°Æ¡ng, vừa qua Ä‘ã ghi nhận những trẻ đến khám hậu COVID-19. Dá»… gặp là những em bé Ä‘ã khỏi bệnh nhÆ°ng tình trạng ho vẫn dai dẳng.

Từ đầu tháng 2 đến nay, Khoa Điều trị tích cá»±c Ná»™i khoa của Bệnh viện Nhi Trung Æ°Æ¡ng, liên tục tiếp nhận má»™t số trẻ mắc di chứng hậu COVID -19 từ nhẹ đến nặng. Đặc biệt là trẻ bị mắc Há»™i chứng viêm Ä‘a hệ thống (MIS-C) hậu COVID-19. Đây là 1 há»™i chứng mắc phải sau nhiá»…m COVID-19.

Đa số trẻ bị nhập viện Ä‘iều chÆ°a được tiêm phòng COVID-19, Ä‘áng chú ý Ä‘ã có những bệnh nhi diá»…n biến rất nặng phải thở máy, lọc máu.

Bệnh viện Nhi Trung Æ°Æ¡ng hÆ°á»›ng dẫn theo dõi và phát hiện biến chứng hậu COVID-19 ở trẻ

Khi nào cha mẹ cần Ä‘Æ°a trẻ Ä‘i khám hậu COVID-19?

Chính vì vậy, các bác sÄ© khuyến cáo, vá»›i trẻ Ä‘ã từng mắc COVID-19 hoặc nghi ngờ (có nhiều trẻ mắc COVID-19 nhÆ°ng không được phát hiện), các gia Ä‘ình không được chủ quan, sau khi trẻ âm tính 2- 6 tuần nếu có biểu hiện nhÆ° trên cần cho trẻ Ä‘i khám Ä‘iều trị sá»›m.

"Hiện nay chúng ta Ä‘ã có những Ä‘Æ¡n vị thăm khám hậu COVID-19. Người bệnh sau nhiá»…m COVID-19 vài tuần, vài tháng khi xuất hiện những triệu chứng bất thường thì cần Ä‘i khám để chuẩn Ä‘oán Ä‘iều trị.

Riêng vá»›i trẻ em, hậu COVID-19 có thể xuất hiện há»™i chứng viêm Ä‘a hệ thống, tổn thÆ°Æ¡ng đến tim, phổi, thận, mạch máu,…

Vì vậy khi các cháu xuất hiện những tình trạng nhÆ° đỏ da, khó thở, mệt mỏi thì phải Ä‘Æ°a con Ä‘i khám xem có mắc há»™i chứng viêm Ä‘a hệ thống hay không ", PGS.TS Bác sÄ© Trần Minh Điển, Giám đốc Bệnh viện Nhi trung Æ°Æ¡ng nhấn mạnh.

Theo PGS.TS Trần Minh Điển, hiện tại, hậu COVID-19 vẫn là vấn đề còn má»›i và cần nghiên cứu thêm. Do Ä‘ó, có thể còn nhiều thay đổi về các triệu chứng, cách theo dõi, phác đồ Ä‘iều trị bệnh trong thời gian tá»›i.

Những triệu chứng trẻ bị MIS-C hậu COVID-19

Theo TS.BS Tạ Anh Tuấn, Trưởng khoa Điều trị tích cá»±c Ná»™i khoa, Bệnh viện Nhi Trung Æ°Æ¡ng, Viêm Ä‘a hệ thống (MIS-C) hậu COVID-19 thường xảy ra sau khi em bé bị mắc COVID-19 từ 2-6 tuần lá»….

Biểu hiện lâm sàng của trẻ bị mắc há»™i chứng MIS-C hậu COVID-19 là sốt cao liên tục, phát ban, rối loạn tiêu hóa, nếu nặng hÆ¡n có thể gặp các biến chứng tim mạch, sốc… nếu không được chẩn Ä‘oán và Ä‘iều trị kịp thời có thể gây tá»­ vong.

Vá»›i những trẻ có tiền sá»­ Ä‘ã mắc COVID-19 hoặc tiếp xúc vá»›i người mắc COVID-19, sống trong vùng dịch, khi có các triệu chứng dÆ°á»›i Ä‘ây là có biểu hiện mắc hậu COVID-19:

– Trẻ bị sốt cao liên tục trên 24h.

– Trẻ bị nổi ban đỏ hoặc xung huyết giác mạc.

– Trẻ bị phù nề niêm mạc miệng, bàn tay, chân

– Trẻ bị rối loạn tiêu hóa: nôn, Ä‘au bụng, tiêu chảy.

– Trẻ có thể gặp dấu hiệu sốc, rối loạn Ä‘ông máu, tổn thÆ°Æ¡ng thận cấp…

Các xét nghiệm cận lâm sàng có thể gặp khi trẻ bị viêm Ä‘a hệ thống hậu COVID-19:

+ Tăng hoặc giảm bạch cầu.

+ Tăng các chỉ số viêm: máu lắng, CRP, procalcitonin, ferritin…

+ Sinh hóa: Tăng men tim, tổn thÆ°Æ¡ng gan thận..

+ X quang có thể thấy tổn thÆ°Æ¡ng phổi

+ Siêu âm có tổn thÆ°Æ¡ng tim.

Chuyên gia cảnh báo, nếu trẻ mắc hậu COVID-19 được chẩn Ä‘oán sá»›m, phát hiện sá»›m và Ä‘iều trị Ä‘úng, kịp thời thì diá»…n tiến thường thuận lợi, trẻ phục hồi tốt. Tuy nhiên, trẻ cÅ©ng có thể tá»­ vong nếu không được Ä‘iều trị kịp thời.

Cha mẹ cần làm gì để phòng tránh hậu COVID-19 cho con trẻ?

Theo khuyến cáo từ Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung Æ°Æ¡ng, hiện nay dịch COVID-19 vẫn hết sức phức tạp, tá»· lệ mắc COVID-19 ở trẻ em Ä‘ang có xu hÆ°á»›ng gia tăng, do Ä‘ó cách tốt nhất để ngăn ngừa há»™i chứng hậu COVID-19 là tiêm vaccine phòng bệnh, ngăn ngừa nhiá»…m bệnh.

"Trong thời gian tá»›i Ä‘ây tiêm vaccine vẫn là khuyến cáo hàng đầu. Chúng ta tập trung cho nhóm nguy cÆ¡ và nhóm yếu thế đặc biệt là trẻ em trong Ä‘á»™ tuổi được tiêm chủng. Nếu trẻ được tiêm chủng đầy đủ thì các biến chứng của bệnh sẽ giảm Ä‘i.

Đồng thời, cha mẹ phải hÆ°á»›ng dẫn trẻ tuân thủ 5K; khuyến khích trẻ hoạt Ä‘á»™ng thể chất hợp lý và bổ sung dinh dưỡng đầy đủ", PGS. TS Trần Minh Điển cho biết.

Hiện nay, việc lây nhiá»…m biến chủng Omicron nhiều hÆ¡n ở trẻ em đặc biệt chÆ°a tiêm chủng. Vì vậy, việc tiêm chủng cho trẻ có ý nghÄ©a rất lá»›n, hạn chế lây nhiá»…m và giảm Ä‘i được lây nhiá»…m cho những người trong gia Ä‘ình, nhất là những người già, có bệnh nền.

Bá»™ Y tế Ä‘ã lá»±a chọn vaccine phòng COVID-19 Comirnaty do Pfizer-BioNTech sản xuất để tiêm cho nhóm trẻ từ 12-17 tuổi tại nÆ°á»›c ta.

Đây là vaccine Ä‘ã được Tổ chức Y tế thế giá»›i khuyến cáo tiêm chủng cho trẻ em và Ä‘ã được nhiều nÆ°á»›c sá»­ dụng. Sắp tá»›i Bá»™ Y tế cÅ©ng Ä‘ang làm các thủ tục để sẵn sàng tiêm vaccine phòng COVID-19 cho trẻ từ 5-dÆ°á»›i 12 tuổi.

Việc hoàn thành tiêm chủng giúp trẻ tá»± tin hÆ¡n khi tham gia học tập tại trường và các hoạt Ä‘á»™ng xã há»™i khác.

Cha mẹ cần cho trẻ tiêm phòng ngay khi được phép của Chính phủ, Bá»™ Y tế; thá»±c hiện 5K đầy đủ; tăng cường sức đề kháng cho trẻ nhÆ° bổ sung dinh dưỡng, tập luyện thể chất, tránh thừa cân béo phì; kiểm soát tốt các bệnh mãn tính; tránh để trẻ bị nhiá»…m lạnh; đảm bảo thông khí tốt trong môi trường sống, học tập cho trẻ./.