Lượng Ä‘á»™c giả rõ ràng đổ sang các MXH, báo chí sẽ dần mất chá»— đứng, Ä‘iều này chúng ta phải đối mặt, Ä‘ó là cạnh tranh sòng phẳng.

Đó là chia sẻ của nhà báo, chuyên gia truyền thông Lê Quốc Vinh - Tổng Giám đốc Tập Ä‘oàn Truyền thông Lê (Le Group of Companies) về hoạt Ä‘á»™ng báo chí trong thời kỳ bùng nổ của MXH.

Má»—i má»™t tác phẩm báo chí đăng tải cần có cái nhìn Ä‘a chiều

+ ThÆ°a ông, ông Ä‘ánh giá thế nào về xu hÆ°á»›ng tiếp cận thông tin trên MXH của công chúng hiện nay? Việc tiếp cận thông tin này liệu có ảnh hưởng tiêu cá»±c đối vá»›i công chúng?

- Hiện nay người dân Việt Nam Ä‘ã tiếp cận lượng thông tin gấp 5 lần so vá»›i những năm đầu của thập niên 1990, khi các giải pháp truyền thông trên internet được mở rá»™ng, chúng ta tiếp cận Ä‘a dạng vá»›i khối lượng thông tin khổng lồ. Điều Ä‘ó không có nghÄ©a là chúng ta tiếp cận thông tin tốt hÆ¡n, lượng thông tin quá nhiều, khi Ä‘ó năng lá»±c tiếp nhận thông tin sẽ trở nên hời hợt. Lượng thông tin đồ sá»™ nhÆ°ng ná»™i dung thông tin nào cÅ©ng rất ngắn, không được sâu. Thông tin mọi người tiếp cận được thường mang theo những định kiến chủ quan của người xem.

Định kiến Ä‘ó có sẵn trong nhận thức, tÆ° duy của má»—i người, chính tÆ° duy Ä‘ó tác Ä‘á»™ng vào hệ thống dữ liệu của trí tuệ nhân tạo Ä‘ang có trong nền tảng MXH. Mình có định kiến gì, tìm kiếm thông tin nhÆ° thế nào, công nghệ sẽ cung cấp thông tin phù hợp vá»›i định kiến Ä‘ó. Rõ ràng chúng ta tiếp cận thông tin nhiều hÆ¡n, nhÆ°ng thông tin Ä‘ó là khiên cưỡng, xuất hiện xu hÆ°á»›ng phủ nhận việc tiếp xúc những thông tin Ä‘a chiều, nhất là khi sá»­ dụng các nền tảng mạng xã há»™i nhÆ°: Facebook, Twitter, Youtube…

Việc tiếp cận thông tin này triệt tiêu, đẩy các tin vá»›i những góc nhìn khác và vô tình chúng ta không biết rằng sẽ có những ná»™i dung khác, quan Ä‘iểm khác, có thể là sá»± thật khác. Khả năng phân tích của trí tuệ nhân tạo càng phát triển bao nhiêu thì càng làm cho chúng ta có cái nhìn lệnh lạc về mọi mặt nhiều hÆ¡n.

+ Trong sá»± phát triển Ä‘ó, phải chăng báo chí Ä‘ang bị thất thế, khi chạy theo các sá»± kiện, tin tức, hình ảnh Ä‘ã đăng tải trên MXH?

- Báo chí phải giữ vai trò là người phân tích và truyền tải thông tin Ä‘á»™c lập, tiếp cận gần hÆ¡n vá»›i sá»± thật (mặc dù khó để xác định chắc chắn sá»± thật). Báo chí nếu hoạt Ä‘á»™ng theo Ä‘úng nguyên tắc nghiệp vụ, tôn chỉ sẽ là cách tiếp cận gần vá»›i sá»± thật nhất.

Bên cạnh Ä‘ó, cần thu thập thông tin má»™t cách Ä‘a chiều, khách quan. Nếu nhÆ° báo chí cÅ©ng a dua viết theo cảm tính của công chúng, viết theo cách mà công chúng muốn đọc, nhÆ° vậy sẽ bị Ä‘i theo má»™t dòng, má»™t hÆ°á»›ng tÆ° duy. Báo chí nhÆ° vậy sẽ góp phần củng cố những định kiến của người dùng. Lúc này báo chí sẽ không giữ được vai trò truyền thống vốn có. Báo chí không thể Ä‘uổi theo cách làm của MXH, vì người dùng MXH thường không có nghiệp vụ để Ä‘iều tra nghiên cứu những vấn đề, có quan Ä‘iểm má»™t cách sâu sắc.

Nếu báo chí hoạt Ä‘á»™ng theo cảm tính, đăng ná»™i dung tin bài theo mong muốn của má»™t bá»™ phận Ä‘á»™c giả thì sẽ là rất nguy hiểm. Má»—i má»™t tác phẩm báo chí đăng tải cần có cái nhìn Ä‘a chiều, cố gắng tiếp cận thông tin ở nhiều phía, Ä‘i đến ngọn ngành. Tất nhiên báo chí cung cấp thông tin người đọc muốn đọc, nhÆ°ng đồng thời cần có nghÄ©a vụ, trách nhiệm cung cấp cho người đọc những thông tin hữu ích, Ä‘a dạng.

Báo chí trên mặt trận truyền thông phải giữ được trung lập, sá»± Ä‘á»™c lập trong tÆ° duy, không áp đặt suy nghÄ© của cá nhân lên vấn đề nào Ä‘ó. Má»—i nhà báo có thể có góc nhìn, ý kiến cá nhân khác nhau nhÆ°ng Ä‘ã viết báo phải gạt cái tôi, tìm ra những nguồn tin, có góc nhìn từ nhiều phía. Tuy nhiên Ä‘ây là nói ở góc Ä‘á»™ lý thuyết còn câu chuyện thá»±c tế vẫn rất khó thá»±c hiện. Người làm báo sá»­ dụng MXH cÅ©ng đăng tải, tÆ°Æ¡ng tác nhÆ° mọi người thì chúng ta sẽ bị chi phối và giống nhÆ° nhiều người dùng khác. Bản lÄ©nh người làm báo phải khác vá»›i người dùng MXH khác.

Cuá»™c cạnh tranh sòng phẳng 

+ Thị phần quảng cáo ở các cÆ¡ quan báo chí, nhất là báo Ä‘iện tá»­ bị thu hẹp, ông Ä‘ánh giá thế nào về nhận định này?

- Tổng chi phí cho quảng cáo má»—i năm đều tăng lên theo xu hÆ°á»›ng chung, nhÆ°ng tá»· lệ quảng cáo trên báo chí so vá»›i các nền tảng công nghệ nhÆ° Google, Facebook, Twitter, Youtube… thì tá»· lệ quảng cáo cho báo chí ngày càng thu hẹp. Giống nhÆ° miếng bánh ngày càng to ra nhÆ°ng phần chia cho báo chí thì ngày càng nhỏ lại. Rõ ràng khả năng tiếp cận công chúng qua nền tảng MXH tốt hÆ¡n, hiệu quả hÆ¡n so vá»›i báo chí, Ä‘ó là hiện trạng.

Chúng ta phải thừa nhận rằng công nghệ ngày càng phát triển và có xu thế chiếm dần lượng bạn đọc của báo chí. Vị trí của báo chí vá»›i công chúng Ä‘ang dần dần mất, yếu Ä‘i. Khi mà các nền tảng công nghệ định danh, phân loại các đối tượng tiếp xúc, nhờ công nghệ, các MXH hiểu được nhu cầu, thị hiếu, hành vi người dùng hÆ¡n, thì báo chí vẫn Ä‘Æ°a sản phẩm đến người dùng nhÆ° má»™t tập thể rá»™ng lá»›n, không có sá»± thấu hiểu, kết nối liên hệ cho từng cá nhân.

Các doanh nghiệp muốn quảng cáo có thể thông qua các công ty công nghệ, MXH sẽ tiếp cận được đến từng đối tượng khách hàng vá»›i tÆ° cách là những cá nhân, khi họ nắm được các nhu cầu, tÆ° duy của từng khách hàng. Lượng Ä‘á»™c giả rõ ràng đổ sang các MXH, báo chí sẽ dần mất chá»— đứng, Ä‘iều này chúng ta phải đối mặt, Ä‘ó là cạnh tranh sòng phẳng.

+ Trong muôn vàn thông tin, Ä‘ã có nhiều cÆ¡ quan báo chí chủ Ä‘á»™ng Ä‘i đầu trong đổi má»›i ná»™i dung và coi mạng xã há»™i nhÆ° những kênh trong mục tiêu tăng lượt truy cập, tăng khả năng tÆ°Æ¡ng tác, thÆ°a ông?

- Đó là xu hÆ°á»›ng chung, khi Ä‘á»™c giả tiếp cận thông tin trên ứng dụng MXH nào buá»™c cÆ¡ quan báo chí Ä‘ó phải xuất hiện ở Ä‘ó. Nền tảng công nghệ nào má»›i ra, chiếm được sá»± quan tâm của công chúng thì báo chí phải có mặt ở Ä‘ó, Ä‘Æ°a ná»™i dung lên Ä‘ó.

NhÆ° má»™t số tờ báo lá»›n trong nÆ°á»›c Ä‘ã phát triển ở nhiều nền tảng khác nhau, nhÆ°: TikTok, YouTube, podcast trên các nền tảng Spotify, iTune… để kéo người dùng vào các kênh của họ, người dùng nhìn thấy sá»± sáng tạo, tính phát hiện của thông tin tốt hÆ¡n so vá»›i MXH, tạo nên sức lôi cuốn, lúc Ä‘ó là thành công, thành công cả về lượng Ä‘á»™c giả theo dõi báo lẫn hiệu quả về kinh tế.

Qua các nền tảng này, các cÆ¡ quan báo chí cho người dùng hiểu được những giá trị ná»™i dung của cÆ¡ quan báo chí, thấy được cái nhìn Ä‘a chiều khách quan hÆ¡n, uy tín, xác tín hÆ¡n. Hiểu rõ chân tÆ°á»›ng sá»± thật, vấn đề. Mang lại niềm tin, tính khách quan, chuẩn má»±c của vấn đề. Tất nhiên má»—i cÆ¡ quan báo chí sẽ có những cách thể hiện thông tin riêng, cá tính, tố chất riêng của từng Ä‘Æ¡n vị.

+ Theo ông, về lâu về dài, các cÆ¡ quan báo chí cần có những chiến lược gì để cùng cạnh tranh giữa chính các cÆ¡ quan báo chí và vá»›i các nền tảng MXH để cùng phát triển?

- Má»—i cÆ¡ quan báo chí đều có những tính đặc thù riêng của từng Ä‘Æ¡n vị, ở Ä‘ây Ä‘iều quan trọng là việc xác định con đường phát triển ná»™i dung phù hợp vá»›i Ä‘á»™c giả mà tòa soạn báo muốn hÆ°á»›ng tá»›i. CÆ¡ quan báo chí phải xác định Ä‘iều mình nhằm tá»›i, hÆ°á»›ng tá»›i Ä‘iều gì, biết được giá trị cốt lõi nhất của tờ báo mình. Làm sao có sá»± khác biệt vá»›i các tờ báo khác và thông tin trên MXH. Ở Ä‘ây cÆ¡ quan báo chí phải có con đường riêng biệt. Tìm ra được thế mạnh riêng, tập trung phát triển thế mạnh của riêng tờ báo Ä‘ó, chứ không phải nhÆ° ở bất kỳ tờ báo nào khác.

+ Xin trân trọng cảm Æ¡n ông!

Theo Lê Tâm (Thá»±c hiện)/Báo NB&CL

https://congluan.vn/doc-gia-tiep-can-thong-tin-tren-ung-dung-mxh-nao--bao-chi-phai-xuat-hien-o-do-post184785.html