Äây cÅ©ng là hồi chuông báo Ä‘á»™ng tá»›i nhiều bậc phụ huynh trong việc cần quan tâm hÆ¡n nữa đến tâm sinh lý của con.

Những sá»± việc xảy ra trong thời gian qua cho thấy, vì tâm lý tuổi má»›i lá»›n non ná»›t, cá»™ng thêm bố mẹ không thấu hiểu suy nghÄ© của con, đặt quá nhiều kỳ vọng vào con. Khi con không đạt được nhÆ° kỳ vọng thì trách móc, Ä‘ã khiến trẻ bị tổn thÆ°Æ¡ng , suy nghÄ© tiêu cá»±c và nảy sinh ý nghÄ© dại dá»™t.

Trẻ nhỏ chịu ngày càng nhiều áp lá»±c

Hiện nay, Ä‘a phần học sinh phải sinh hoạt vá»›i lịch học dày đặc. Hết học chính khóa trên lá»›p, trẻ còn phải theo học tại các lá»›p học thêm văn hóa, luyện thi chuyển cấp, luyện thi tiếng Anh, học thêm các môn năng khiếu, tham gia các hoạt Ä‘á»™ng ngoại khóa khác. Bên cạnh Ä‘ó, nhiều trẻ, đặc biệt ở lứa tuổi dậy thì còn bị ảnh hưởng bởi má»™t số vấn đề nhÆ°: Thay đổi tâm sinh lý , các mối quan hệ vá»›i bạn bè, thầy cô, gia Ä‘ình… Trong khi, tâm lý chung của bố mẹ luôn mong muốn con cái có thành tích tốt trong học tập. Sá»± mâu thuẫn giữa hai thế hệ dẫn tá»›i việc không thấu hiểu, Ä‘ôi lúc bố mẹ còn áp đặt, so sánh con mình vá»›i con nhà người ta. Do Ä‘ó, nhiều trẻ bị áp lá»±c , mất niềm tin vào bản thân và tìm đến tá»± tá»­ nhÆ° má»™t lối thoát.

Những đứa trẻ hÆ° có lẽ ít ra chúng dám cãi lại những gì sai trái, dám xù lông lên để bảo vệ bản thân thì ít nhất chúng Ä‘ã được sống là chính mình. Còn những đứa trẻ ngoan, ngày ngày vâng lời vì sợ bố mẹ buồn, sợ phải làm tổn thÆ°Æ¡ng họ nếu cãi họ. Chúng Ä‘áng thÆ°Æ¡ng lắm, vì cứ thế, chẳng phút nào chúng được sống cuá»™c sống của mình.

Khi sá»± việc Ä‘au lòng xảy ra, dÆ° luận xã há»™i Ä‘ã có rất nhiều ý kiến, thÆ°Æ¡ng cảm có, xót xa có và có cả những chỉ trích nặng nề... Mặc dù câu chuyện nhÆ° thế nào, chỉ người trong cuá»™c má»›i có thể thấu hiểu rõ ràng nhất.

Thá»±c ra, trong thời đại công nghệ 4.0, làm bố mẹ hay làm con trẻ đều không hề dá»… dàng. Má»—i thế hệ đều phải chịu nhiều áp lá»±c và ná»—i khổ riêng. Bố mẹ nào cÅ©ng rất yêu con và mong muốn Ä‘iều tốt nhất sẽ đến vá»›i con mình. Con trẻ cÅ©ng rất yêu bố mẹ và không muốn bố mẹ phải thất vọng vì mình, không muốn phụ công lao của bố mẹ Ä‘ã nuôi mình khôn lá»›n.

NhÆ°ng Ä‘ôi khi giữa hai thế hệ bố mẹ và con cái chÆ°a có được sá»± thấu hiểu, chia sẻ, gần gÅ©i Ä‘úng mức dẫn đến sá»± xa cách trong mối quan hệ ấy và bố mẹ không hiểu được suy nghÄ©, mong muốn của con mình.

Khi đứa trẻ Ä‘ã vÄ©nh viá»…n không còn tồn tại thì lên án ai cÅ©ng Ä‘ã không còn ý nghÄ©a. Bởi người Ä‘au lòng nhất sẽ là bố mẹ - những người ở lại sẽ phải chịu Ä‘á»±ng ná»—i Ä‘au giằng xé tâm can này trong sá»± hối hận, dằn vặt của lÆ°Æ¡ng tâm và thậm chí là cả sá»± chỉ trích nặng nề của dÆ° luận xã há»™i suốt cuá»™c đời. Không phải chỉ có con trẻ má»›i Ä‘áng thÆ°Æ¡ng và là nạn nhân. Suy cho cùng, bố mẹ và những đứa trẻ ấy đều là nạn nhân của sá»± thiếu hiểu biết. Nếu bố mẹ được trang bị đủ kiến thức để hiểu được tâm lý phát triển theo từng giai Ä‘oạn của trẻ. Nếu con cái được trao quyền nhiều hÆ¡n, được yêu thÆ°Æ¡ng và chấp nhận, thì có lẽ sẽ không có những sá»± việc thÆ°Æ¡ng tâm nhÆ° thế xảy ra.

Đồng cảm, thấu hiểu thay vì đặt áp lá»±c lên con trẻ

Những sá»± việc Ä‘au lòng này Ä‘ã gióng lên hồi chuông cảnh báo các bố mẹ cần có sá»± đồng cảm, thấu hiểu thay vì đặt nặng áp lá»±c lên vai con trẻ. Má»—i sá»± việc trẻ tá»± tá»­ thÆ°Æ¡ng tâm lại khiến chúng ta xót xa và giật mình. NhÆ°ng nếu chỉ Ä‘au xót trong má»™t thời gian ngắn, rồi lại quên Ä‘i, thì chắc chắn rằng những sá»± việc tÆ°Æ¡ng tá»± sẽ còn tiếp diá»…n.

Vì vậy, tôi cho rằng, để giảm tình trạng học sinh trầm cảm, tá»± tá»­, Ä‘iều thứ nhất là bố mẹ cần hiểu hÆ¡n về sinh tâm lý của con, lấy sức khỏe của con là chính, đừng nên tạo thêm áp lá»±c trong việc học tập, chạy theo thành tích. Cần tạo cho con môi trường học tập thoải mái, dạy con học bằng má»™t thái Ä‘á»™ tích cá»±c, đừng đặt quá nhiều sức ép lên việc học tập để con được sống vá»›i những ká»· niệm đẹp và cảm thấy Ä‘i học là hạnh phúc chứ không phải bị ám ảnh về chuyện học tập . Bố mẹ phải là người đồng hành, hiểu biết về tâm sinh lý của con. Qua Ä‘ó cần tìm cách cân bằng cho con giữa kiến thức - kỹ năng - thái Ä‘á»™ sống và đặc biệt là sức khỏe tinh thần.

Thứ hai, bố mẹ cần phải chấp nhận con là chính nó vá»›i cá tính riêng. Bởi, má»—i đứa trẻ là má»™t cá thể riêng biệt. Bố mẹ không nên so sánh con vá»›i bạn khác, không nên quá kỳ vọng con học giỏi nhÆ° bạn khác, thậm chí có khi bố mẹ phải chấp nhận cả má»™t số nhược Ä‘iểm mà con chÆ°a thể thay đổi.

Thứ ba, bố mẹ hãy để con được nói lên tiếng nói của mình, được thể hiện suy nghÄ© của mình chứ đừng áp đặt suy nghÄ© và giáo dục má»™t chiều mang tính chủ quan của mình lên con trẻ. Thường xuyên lắng nghe tâm tÆ° nguyện vọng của con, từ Ä‘ó có giải pháp há»— trợ phù hợp để tránh cho trẻ rÆ¡i vào trạng thái ức chế tâm lý, phản ứng má»™t cách quyết liệt hoặc phải miá»…n cưỡng chịu Ä‘á»±ng sá»± áp đặt.

Thứ tÆ°, cần tạo sá»± gần gÅ©i, gắn bó giữa bố mẹ vá»›i trẻ để trẻ có thể tâm sá»±, chia sẻ khi gặp khó khăn trong việc học tập và trong các mối quan hệ xã há»™i. Đồng thời, dạy trẻ các kỹ năng sống để trẻ có khả năng Ä‘Æ°Æ¡ng đầu vá»›i những biến cố trong cuá»™c sống

Thứ năm, nhà trường cần quan tâm nhiều hÆ¡n nữa đến công tác tÆ° vấn tâm lý học đường. Bởi học sinh, nhất là ở lứa tuổi vị thành niên, khi các em gặp những vấn đề khó khăn trong cuá»™c sống, áp lá»±c học tập, sẽ dá»… có những suy nghÄ© tiêu cá»±c. Vì vậy, rất cần có người chia sẻ, hÆ°á»›ng dẫn và Ä‘á»™ng viên để các em tìm ra phÆ°Æ¡ng pháp học tập tốt nhất. Thầy cô giáo hãy trở thành những nhà tÆ° vấn tâm lý gần gÅ©i, giúp các em gợi mở vấn đề gặp phải và tìm ra hÆ°á»›ng giải quyết tốt nhất.

Thứ sáu, Bá»™ giáo dục và Đào tạo cần chú trọng dạy kỹ năng, ứng xá»­ xã há»™i cho trẻ. Giờ dạy kỹ năng phải trở thành môn học chính khóa. Nhà trường cÅ©ng cần tổ chức nhiều hÆ¡n các chÆ°Æ¡ng trình tÆ° vấn tâm lý học đường ngoại khóa vá»›i những tình huống thiết thá»±c để học sinh có thể nhận biết, tá»± trang bị kỹ năng và ứng phó vá»›i mọi tình huống. Bởi các nghiên cứu Ä‘ã cho thấy có nhiều loại trí thông minh khác nhau. Điểm số thấp trong các môn văn hóa không có nghÄ©a là các em kém thông minh bởi các em có thể thông minh ở những lÄ©nh vá»±c khác nhÆ° âm nhạc, thể thao, diá»…n xuất, há»™i họa... Do Ä‘ó, lấy học sinh làm trung tâm là phải nhận ra và phát huy các năng lá»±c riêng của các em chứ không thể lấy thành tích các môn học chính trong trường làm thÆ°á»›c Ä‘o Ä‘ánh giá trí tuệ của các em.

Thứ bảy, tăng cường vai trò nòng cốt của Bá»™ giáo dục và Đào tạo trong việc há»— trợ sức khỏe tâm thần và tâm lý xã há»™i của trẻ em. Điều này có thể được thá»±c hiện bằng cách: Tăng cường tập trung vào việc dạy trẻ em cả cấp tiểu học và trung học những kỹ năng cần thiết để ứng phó vá»›i các khó khăn về cảm xúc và tâm lý; giảm bá»›t áp lá»±c học hành cho học sinh; đầu tÆ° xây dá»±ng các dịch vụ tÆ° vấn tâm lý và công tác xã há»™i ở tất cả các trường học; cung cấp cho phụ huynh học sinh những kỹ năng cần thiết để có thể giúp họ hiểu được tầm quan trọng của sá»± phát triển cân bằng của trẻ.

Thứ tám, nâng cao nhận thức của gia Ä‘ình, cá»™ng đồng và xã há»™i về những vấn đề về sức khỏe tâm thần và tâm lý xã há»™i tiềm tàng có khả năng dẫn tá»›i tá»± tá»­, thay vì chỉ tập trung vào các vấn đề rối loạn tâm thần nặng.

Để hạn chế tối Ä‘a những nguy cÆ¡ đẩy trẻ vào trạng thái khủng hoảng tâm lý dẫn tá»›i trầm cảm, muốn hành Ä‘á»™ng dại dá»™t, tôi cho rằng sá»± quan tâm của gia Ä‘ình, thầy cô, bạn bè là yếu tố đặc biệt quan trọng, nâng đỡ tâm hồn con trẻ giúp trẻ vượt qua mọi khó khăn. Bố mẹ không nên đặt kỳ vọng quá lá»›n vào thành tích học tập của trẻ để tránh gây áp lá»±c. Cần Ä‘á»™ng viên, chia sẻ và sắp xếp việc học tập, vui chÆ¡i má»™t cách khoa học để trẻ có Ä‘iều kiện phát triển cân bằng cả thể lá»±c, trí lá»±c trong tâm lý luôn thoải mái, vui vẻ, tá»± giác. Nếu con bị tổn thÆ°Æ¡ng bởi bất kỳ lý do nào, hãy khuyến khích trẻ trò chuyện vá»›i người lá»›n. Được kết nối, há»— trợ sẽ giúp con có cảm giác an toàn, dá»… mở lòng khi gặp khó khăn thay vì con phải chịu Ä‘á»±ng má»™t mình.

Theo TS. Vũ Thị Minh Huyền/suckhoedoisong.vn

https://suckhoedoisong.vn/hay-de-tre-duoc-song-cuoc-song-cua-minh-169220408100254386.htm