Bác Hồ và các nhà báo dá»± Đại há»™i III Há»™i Nhà báo Việt Nam (1962).

• Nói đến báo chí trÆ°á»›c hết phải nói đến những người làm báo

(Lời Chủ tịch Hồ Chí Minh)

Từ những ngày bôn ba ở các nÆ°á»›c ngoài tìm đường cứu nÆ°á»›c, Nguyá»…n Ái Quốc Ä‘ã sá»›m nhận rõ vai trò của báo chí trong cuá»™c sống bất kỳ quốc gia nào, dÆ°á»›i chế Ä‘á»™ chính trị nào. Chúng ta đều biết Nguyá»…n Ái Quốc là người sáng lập Báo Thanh niên, số 1 ra ngày 21 tháng 6 năm 1925, khÆ¡i nguồn Báo chí Cách mạng Việt Nam.

Tôn chỉ của báo chí ta trÆ°á»›c sau vẫn là phục vụ sá»± nghiệp “kháng chiến và kiến quốc, Ä‘oàn kết toàn dân, thi Ä‘ua yêu nÆ°á»›c, xây dá»±ng chủ nghÄ©a xã há»™i và đấu tranh thống nhất nÆ°á»›c nhà, bảo vệ hòa bình thế giá»›i”(1). Đối tượng của báo chí là phục vụ “đại Ä‘a số dân chúng”. Tính chất của báo chí là “tính quần chúng và tinh thần chiến đấu”. Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: “Chế Ä‘á»™ ta là chế Ä‘á»™ dân chủ, tÆ° tưởng phải được tá»± do, phục tùng chân lý”.

Vậy thì chân lý ở Ä‘âu, chân lý là cái gì, chân lý thể hiện ở những mặt nào? Người giải Ä‘áp: “Chân lý là cái gì có lợi cho Tổ quốc, cho nhân dân”.

Nhằm xây dá»±ng má»™t nền báo chí vá»›i tôn chỉ, mục Ä‘ích, quan Ä‘iểm, nhiệm vụ nhÆ° trên, Chủ tịch Hồ Chí Minh lÆ°u ý: “Nói đến báo chí trÆ°á»›c hết phải nói đến những người làm báo”. Vá»›i tÆ° duy Ä‘ó, Người quan tâm xây dá»±ng Há»™i Nhà báo Việt Nam, tổ chức chính trị, xã há»™i, nghề nghiệp của những người làm báo nÆ°á»›c ta.

Ngay sau ngày Cách mạng tháng Tám 1945 thành công, trong hoàn cảnh đất nÆ°á»›c “ngàn cân treo sợi tóc” nói nhÆ° lời người xÆ°a, khi ở miền Nam đạo quân viá»…n chinh Pháp được sá»± há»— trợ của Anh lăm le đổ bá»™, áp đặt trở lại chế Ä‘á»™ thá»±c dân trên toàn nÆ°á»›c ta; ở miền Bắc quân của Tưởng Giá»›i Thạch kéo vào dÆ°á»›i danh nghÄ©a thay mặt các nÆ°á»›c Đồng minh vừa chiến thắng phát-xít Đức tÆ°á»›c vÅ© khí quân Ä‘á»™i Nhật Ä‘ã đầu hàng, thường xuyên viện cá»› gây rắc rối nhằm thá»±c hiện những mÆ°u đồ Ä‘en tối của họ, Chủ tịch Hồ Chí Minh Ä‘ã nghÄ© tá»›i việc thành lập tổ chức nghề nghiệp của những người làm báo nÆ°á»›c ta.

Do bận quá nhiều công việc, năm 1946, Đoàn báo chí Việt Nam vừa ra đời chÆ°a kịp triển khai công việc thì kháng chiến toàn quốc bùng nổ. Năm 1950, tại chiến khu Việt Bắc, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ đạo thành lập Há»™i những người viết báo Việt Nam (năm 1959 đổi tên là Há»™i Nhà báo Việt Nam).

Nhà báo Xuân Thủy chủ nhiệm báo Cứu quốc được bầu làm Chủ tịch Há»™i đầu tiên (hồi ấy gọi là Há»™i trưởng), hai Phó Chủ tịch là Hoàng Tùng Báo Sá»± thật, Đỗ Đức Dục Báo Độc lập. Nhà báo Nguyá»…n Thành Lê chủ bút Báo Cứu quốc làm Tổng thÆ° ký Há»™i.

Chỉ mấy tháng sau ngày thành lập, Há»™i những người viết báo Việt Nam cá»­ nhà báo Trần Lâm và nhà báo Thép Má»›i thay mặt những người làm báo nÆ°á»›c ta sang thành phố Helsinki thủ Ä‘ô Phần Lan dá»± Đại há»™i III Tổ chức quốc tế các nhà báo. Đại há»™i OIJ họp tháng giữa tháng 9 năm 1950 nhất trí thông qua nghị quyết công nhận Há»™i những người viết báo Việt Nam là thành viên chính chức của OIJ.

Ba năm sau, nhân ká»· niệm Quốc khánh Việt Nam và chào mừng Đại há»™i III của Há»™i sắp họp tại Hà Ná»™i, xã luận báo Nhân dân ngày 2/9/1962 viết: “Kế tục truyền thống của báo chí thời kỳ cách mạng và kháng chiến cứu nÆ°á»›c, báo chí nÆ°á»›c ta Ä‘ã lá»›n lên trong hòa bình, Ä‘ã anh dÅ©ng phấn đấu phục vụ sá»± nghiệp xây dá»±ng chủ nghÄ©a xã há»™i và đấu tranh nhằm hòa bình thống nhất nÆ°á»›c nhà. Nó cÅ©ng góp phần vào cuá»™c đấu tranh chung của nhân dân thế giá»›i vì hòa bình, dân chủ, Ä‘á»™c lập dân tá»™c và chủ nghÄ©a xã há»™i trên toàn thế giá»›i”(2).

“Nói đến báo chí trÆ°á»›c hết phải nói đến những người làm báo”. Chủ tịch Hồ Chí Minh mấy lần nhấn mạnh: “Cán bá»™ báo chí cÅ©ng là chiến sÄ© cách mạng. Cây bút, trang giấy là vÅ© khí sắc bén của họ”, “Cây bút là vÅ© khí sắc bén, bài báo là tờ hịch cách mạng Ä‘á»™ng viên quần chúng Ä‘oàn kết, đấu tranh chống chủ nghÄ©a thá»±c dân cÅ© và má»›i”, “Cây bút là vÅ© khí sắc bén trong sá»± nghiệp phò chính trừ tà...”.

Vai trò chiến sÄ© trên mặt trận tÆ° tưởng Ä‘òi hỏi người làm báo luôn kiên định lập trường, giữ vững quan Ä‘iểm, không ngừng nâng cao tay nghề và kiến thức về mọi mặt. Nhà báo phải “chí công vô tÆ°”, có hiểu biết rá»™ng và nhất là cái tâm trong sáng. Làm báo là phục vụ đất nÆ°á»›c, vì lợi ích của người dân, người làm báo không nhằm “lÆ°u danh thiên cố”. Nói cách khác, má»—i người cầm bút cần thường xuyên trau dồi và thể hiện đạo đức báo chí trong cuá»™c sống và quá trình tác nghiệp của mình.

Chủ tịch Hồ Chí Minh là tấm gÆ°Æ¡ng sáng về đạo đức báo chí. Từ má»™t người khởi nghiệp qua cách viết những mẩu tin, “má»—i tin chỉ có năm ba dòng”, nhờ “khổ luyện suốt đời” Nguyá»…n Ái Quốc - Hồ Chí Minh trở thành má»™t người làm báo tài ba, má»™t nhà thÆ¡ xuất sắc. Sau khi Người về cõi vÄ©nh hằng, Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc nhất trí tôn vinh Chủ tịch Hồ Chí Minh là Anh hùng giải phóng dân tá»™c, danh nhân văn hóa thế giá»›i.

Tính từ ngày Há»™i những người viết báo Việt Nam ra đời đến nay, qua hành trình 72 năm, Há»™i chúng ta không ngừng vÆ°Æ¡n lên phía trÆ°á»›c. Qua 11 kỳ Đại há»™i, nhiều vị sáng lập, xây dá»±ng Há»™i lần lượt nối gót nhau về bên cạnh Bác Hồ kính yêu, các thế hệ lãnh đạo Há»™i Nhà báo Việt Nam tiếp tục sá»± nghiệp do các bậc Ä‘àn anh đặt nền móng, thường xuyên cải tiến công tác Há»™i trên nhiều mặt, Điều lệ Há»™i qua các kỳ Đại há»™i tiếp tục có đổi thay, bổ sung, hoàn chỉnh cho phù hợp bối cảnh xã há»™i và nhiệm vụ chính trị của đất nÆ°á»›c từng thời kỳ, thá»±c tế luôn bám chặt những mục tiêu cÆ¡ bản được được Đại há»™i I thông qua tại xóm Roòng Khoa: Góp phần xây dá»±ng nền dân chủ nhân dân bằng nghề nghiệp của mình, nâng cao vị thế của nghề báo trong xã há»™i, trau dồi đạo đức báo chí, giúp đỡ lẫn nhau, bênh vá»±c quyền lợi của những người làm báo.

Ban lãnh đạo Há»™i Nhà báo qua má»—i kỳ Đại há»™i đều có thay thế, bổ sung nhiều cây bút tài hoa và nhà quản lý báo chí đủ năng lá»±c, nhiệt tình vá»›i nghề. Về tuổi đời nhiệm kỳ sau nhìn chung Ä‘Æ°Æ¡ng nhiên trẻ hÆ¡n nhiệm kỳ trÆ°á»›c, về nghề nghiệp lá»›p sau được Ä‘ào tạo nghề nghiệp bài bản hÆ¡n các bậc liền anh, liền chị.

Trong những ngày đất nÆ°á»›c gồng mình vượt qua dịch COVID-19, trở lại cuá»™c sống bình thường má»›i, mọi người chờ đợi và tin tưởng Ban lãnh đạo vừa được Đại há»™i XI của Há»™i bầu ra Ä‘áp ứng kỳ vọng của những người làm báo chuyên và không chuyên ở nÆ°á»›c ta, và mong đợi của nhiều người thuá»™c các ngành nghề khác trong xã há»™i, góp phần phục vụ đất nÆ°á»›c, vì quyền và lợi ích của người dân.

(1). Những dòng in nghiêng trong bài trích dẫn ý kiến của Bác Hồ phát biểu trong những bối cảnh và thời đểm khác nhau, trích từ Hồ Chí Minh toàn tập.

(2). 55 năm Há»™i Nhà báo Việt Nam, Hà Ná»™i 2005.

Theo Nhà báo Phan Quang/Báo NB&CL

https://congluan.vn/huong-ve-nguon-coi-nho-on-bac-ho-post190606.html