Nhà báo Trần Tiến Duẩn: Tọa Ä‘àm là nÆ¡i các chuyên gia, các nhà nghiên cứu chia sẻ ý kiến, ý tưởng cÅ©ng nhÆ° kinh nghiệm thá»±c tế, góp phần giúp các tòa soạn tìm ra hÆ°á»›ng Ä‘i phù hợp nhất, vừa giải được bài toán kinh tế, vừa giải được bài toán công nghệ trong giai Ä‘oạn chuyển đổi số

Báo chí cần tận dụng tốt cÆ¡ há»™i của mình để mở rá»™ng thị phần

Phát biểu khai mạc, nhà báo Trần Tiến Duẩn – Tổng biên tập báo Vietnamplus cho rằng: Hai năm đại dịch Ä‘ã khiến nhiều ngành nghề, trong Ä‘ó có báo chí, gặp nhiều khó khăn. NhÆ°ng trên thá»±c tế, những khó khăn này Ä‘ã xuất hiện từ trÆ°á»›c Ä‘ó.

Năm 2017, khi sang chia sẻ kinh nghiệm tại Thông tấn xã Việt Nam, chuyên gia của Hiệp há»™i Báo chí thế giá»›i WAN-IFRA Bernt Olufsen, cá»±u tổng biên tập tờ Verdens Gang của Na Uy, Ä‘ã từng nói rằng sá»± phát triển của khoa học công nghệ Ä‘ã giúp ích nhiều cho cuá»™c sống, nhÆ°ng mặt trái của nó lại khiến chúng ta không thể lường hết được, và báo chí Ä‘ang phải đối mặt vá»›i nguy cÆ¡ sống còn. Viện nghiên cứu báo chí của Reuters cho biết, truyền thông Ä‘ang ở giai Ä‘oạn Web 3.0, khi người dùng internet cÅ©ng có thể tá»± tạo ra ná»™i dung và tá»± kiếm tiền, còn những nền tảng báo chí truyền thống lại Ä‘ang mất dần Ä‘á»™c giả.

Trong bối cảnh Ä‘ó, các cÆ¡ quan báo chí Ä‘ã đẩy mạnh công cuá»™c chuyển đổi số, trá»±c tiếp Ä‘i tìm Ä‘á»™c giả ở các nền tảng số, phát triển các mô hình kinh doanh má»›i mẻ. Tại giải thưởng báo chí thường niên ở từng khu vá»±c, WAN-IFRA cÅ©ng Ä‘ã lập ra má»™t hạng mục má»›i là “Äa dạng hóa nguồn thu” nhằm khuyến khích các tòa soạn đổi má»›i sáng tạo…

"Tọa Ä‘àm của báo Vietnamplus hôm hay cÅ©ng mang tính gợi mở nhiều giải pháp về những mô hình kinh doanh phù hợp cho báo chí Việt Nam, là nÆ¡i các chuyên gia, các nhà nghiên cứu chia sẻ ý kiến, ý tưởng cÅ©ng nhÆ° kinh nghiệm thá»±c tế, góp phần giúp các tòa soạn tìm ra hÆ°á»›ng Ä‘i phù hợp nhất, vừa giải được bài toán kinh tế, vừa giải được bài toán công nghệ trong giai Ä‘oạn chuyển đổi số” – nhà báo Trần Tiến Duẩn nhấn mạnh.

Báo cáo của Hiệp há»™i Báo chí và các Nhà xuất bản tin tức Thế giá»›i (WAN-IFRA) cho thấy trong khi lợi nhuận từ quảng cáo kỹ thuật số, từ Ä‘á»™c giả số Ä‘ang tăng thì lợi nhuận từ quảng cáo truyền thống lẫn khu vá»±c phát hành báo in tiếp tục giảm sâu. Theo thống kê của hai Ä‘Æ¡n vị tÆ° vấn thị trường là We are social và Kepios, tổng giá trị của thị trường quảng cáo kỹ thuật số tại Việt Nam trong năm 2022 sẽ lên tá»›i 812 triệu USD, tăng trưởng tá»›i 22% so vá»›i năm trÆ°á»›c Ä‘ó.

“Chính vì vậy, báo chí cần tận dụng tốt cÆ¡ há»™i của mình để mở rá»™ng thị phần từ ‘miếng bánh’ mà phần béo bở nhất Ä‘ang do các ‘gã khổng lồ công nghệ’ nắm giữ. Trong Ä‘ó, việc chuyển đổi số, tận dụng những công nghệ, công cụ hiện đại chính là nhiệm vụ hàng đầu,” ông Duẩn chia sẻ.

“Du mục trong thời đại số”…

Tại tọa Ä‘àm, nhà báo Hoàng Nhật – Phó Tổng biên tập báo Vietnamplus giá»›i thiệu về tình hình báo chí Việt Nam và thế giá»›i. Ông cho biết, vừa qua, tại Há»™i thảo về vấn đề chuyển đổi số do Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông (Trường Đại học Khoa học Xã há»™i và Nhân văn) phối hợp vá»›i Tạp chí Thông tin và Truyền thông  tổ chức, Chủ tịch Há»™i Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh có nhận định rằng, chuyển đổi số tạo ra cÆ¡ há»™i cho kinh doanh báo chí.

Đặc biệt, nghiên cứu sá»± phát triển của báo chí thế giá»›i, ông Nhật Ä‘Æ°a ra má»™t khái niệm má»›i trong ngành truyền thông là “du mục trong thời đại số,” theo nghÄ©a Ä‘á»™c giả ở Ä‘âu thì báo chí theo đến Ä‘ó. Lý do là Ä‘á»™c giả không còn thụ Ä‘á»™ng ngồi chờ báo chí cung cấp tin tức. Muốn phát triển Ä‘á»™c giả, đặc biệt là giá»›i trẻ, các tòa soạn phải “lao đến” các nền tảng mà người đọc (và cả người xem) Ä‘ang tập trung Ä‘ông đảo ở Ä‘ó.

Ông Hoàng Nhật lấy ví dụ cụ thể rằng: “Bí quyết thành công của TikTok không chỉ là Ä‘ánh trúng nhu cầu xem video dạng ngắn (30s, 60s) trên Ä‘iện thoại di Ä‘á»™ng của giá»›i trẻ, mà còn bởi họ hiểu khán giả. Để làm được Ä‘iều Ä‘ó, Ä‘Æ°Æ¡ng nhiên TikTok sẽ phải thu thập dữ liệu (data) người dùng”.

Từ Ä‘ó, ông Nhật cho rằng các cÆ¡ quan báo chí cần tiến hành thu thập dữ liệu Ä‘á»™c giả, không chỉ Ä‘Æ¡n giản là hiểu được Ä‘á»™c giả của mình là ai, hoặc biến Ä‘á»™c giả thường thành Ä‘á»™c giả trả phí, mà còn nhằm khai thác những tiềm năng của nguồn tài nguyên má»›i quan trọng nhất trong thế ká»· 21 là dữ liệu.

Ông cÅ©ng cho biết thêm, theo báo cáo tổng kết năm 2021 của WAN-IFRA, những mô hình nhÆ° tổ chức sá»± kiện, spin-off (tạm dịch là liên kết xuất bản), thÆ°Æ¡ng mại Ä‘iện tá»­, kinh doanh dữ liệu…là những hình thức có thể giúp các tòa soạn tối Ä‘a hoá lợi nhuận từ hoạt Ä‘á»™ng báo chí của mình.   

Theo báo cáo má»›i nhất của Liên Ä‘oàn quốc tế các tạp chí (FIPP), việc quảng cáo trúng Ä‘ích có giá trị cao hÆ¡n các vị trí quảng cáo, trong khi việc phân tích các tệp Ä‘á»™c giả mà mình nắm giữ chính là cách để báo chí phân phối những quảng cáo Ä‘i tá»›i Ä‘úng đối tượng mà nhãn hàng quan tâm. FIPP cho rằng các cÆ¡ quan báo chí mạnh về công nghệ thì có lợi thế để gia tăng được lợi nhuận từ quảng cáo kỹ thuật số.

Thị trường ngách và nguồn thu bền vững

Bài toán "nguồn thu bền vững" được ông Hoàng Nhật gợi mở trong quá trình Ä‘iều hành tọa Ä‘àm. "Sá»­ dụng những công cụ hiện đại, sá»­ dụng trí tuệ nhân tạo nhằm giữ chân và phát triển Ä‘á»™c giả trung thành có thể giúp báo chí tăng lợi nhuận từ quảng cáo kỹ thuật số, đồng thời bÆ°á»›c vào lÄ©nh vá»±c má»›i là thu phí bạn đọc. Cả WAN-IFRA, Viện nghiên cứu báo chí Reuters lẫn FIPP đều coi Ä‘ây má»›i là nguồn thu mang tính bền vững của báo chí,” ông Nhật chia sẻ.

Du vậy ông cÅ©ng trăn trở:  “Quả thá»±c Ä‘ây vẫn là con đường nhiều chông gai đối vá»›i báo chí Việt Nam. Những tờ báo Ä‘ang tiến hành thá»­ nghiệm thu phí Ä‘á»™c giả nhÆ° VietnamPlus, VietnamNet hay tạp chí Ngày Nay đều chÆ°a tạo được sức bật từ mô hình này. Vá»›i báo Vietnamplus, chúng tôi tiếp tục kiên trì theo Ä‘uổi mô hình thu phí Ä‘á»™c giả bởi Ä‘ây là mô hình bền vững đối vá»›i các cÆ¡ quan báo chí  dù trÆ°á»›c mắt vẫn còn nhiều khó khăn”.

CÅ©ng tại tọa Ä‘àm, nhiều đại biểu cho rằng, báo chí hãy làm thật tốt những mảng mà mình Ä‘ang nắm giữ thế mạnh, hay nói Ä‘úng hÆ¡n là tập trung vào thị trường ngách. Trên thá»±c tế, dù phải đối mặt vá»›i những thách thức má»›i trong ká»· nguyên số, trên môi trường mà những gã khổng lồ xuyên biên giá»›i Ä‘ang thống trị, báo chí Việt Nam vẫn tìm thấy má»™t vài Ä‘iểm sáng để tiến hành chuyển đổi cả mô hình phát triển lẫn kinh doanh. 

“Theo các chuyên gia, Việt Nam má»›i ở Ä‘iểm khởi đầu của chuyển đổi số cÅ©ng nhÆ° thá»­ nghiệm thu thập dữ liệu Ä‘á»™c giả để cá nhân hóa trang tin và xây dá»±ng Ä‘á»™c giả trung thành. Vì vậy, các tòa soạn cần có nhiều thời gian hÆ¡n để nâng cao nhận thức Ä‘á»™c giả về vấn đề thu phí, song song vá»›i việc giải quyết các tồn tại về bản quyền, cách thức thanh toán... Trong lúc Ä‘ó, các cÆ¡ quan báo chí không nên giá»›i hạn mình ở má»™t địa hạt nào Ä‘ó mà hãy mạnh dạn tấn công vào các thị trường ngách phù hợp mà mình có Æ°u thế hoặc có đủ nguồn lá»±c để phát triển,” ông Hoàng Nhật nói.

Đồng tình vá»›i quan Ä‘iểm trên, ông Chu Minh Trường, Tổng thÆ° ký tòa soạn Tạp chí Nhịp cầu đầu tÆ° chia sẻ: “Là tạp chí chuyên sâu về kinh doanh nên chúng tôi tập trung đầu tÆ° cho đối tượng Ä‘á»™c giả đặc thù là các doanh nhân. Mô hình mà chúng tôi kiên định theo Ä‘uổi đồng thời đạt được thành công vững chắc là kết hợp giữa phát hành và tổ chức sá»± kiện, giải thưởng, xuất bản các báo cáo chuyên đề, dữ liệu dành cho doanh nghiệp.”

Tại buổi tọa Ä‘àm, bà Hoàng Thuá»· Chung, nguyên phó Tổng biên tập Thời báo Kinh tế Việt Nam, hiện là Ủy viên Ban biên tập Diá»…n Ä‘àn kinh tế Việt Nam – Asean ( Mekong Asean) nhận định: Tổ chức sá»± kiện là mảng quan trọng mà gần Ä‘ây các cÆ¡ quan báo chí đều cố gắng xây dá»±ng bên cạnh những sản phẩm lõi về ná»™i dung. Những hoạt Ä‘á»™ng sá»± kiện giúp làm giàu hÆ¡n hệ sinh thái của các cÆ¡ quan báo chí, làm thÆ°Æ¡ng hiệu tốt, tiếp cận Ä‘á»™c giả tốt hÆ¡n và mang lại doanh thu Ä‘áng kể. Vá»›i những tờ làm sá»± kiện tốt thì mảng này chiếm tá»›i 40-50% tổng doanh thu của báo, chẳng hạn nhÆ° Tạp chí Kinh tế Việt Nam, REA Times.

Khi chia sẻ về bài toán làm sao để “tổ chức sá»± kiện… không bị lá»—”, bà Chung nhấn mạnh đến vấn đề ná»™i dung phải hấp dẫn, mục tiêu phải cụ thể từ Ä‘ó má»›i có cách thức để “chào hàng” và có đối tác hiệu quả. Do Ä‘ó, cần thiết tạo ra những sản phẩm ná»™i dung có thông Ä‘iệp mạnh mẽ, cụ thể, tác Ä‘á»™ng đến đối tượng Ä‘á»™c giả mục tiêu. Làm nhÆ° vậy sẽ luôn có doanh nghiệp đồng hành, đồng thời tạo khác biệt và chiều sâu cho má»—i cÆ¡ quan báo chí.

Chia sẻ kinh nghiệm tổ chức sá»± kiện, ông Trần Đăng SÆ¡n, Phó Tổng biên tập Báo Thể thao và Văn hóa (Thông tấn xã Việt Nam) cho hay những sá»± kiện nhÆ° Giải thưởng âm nhạc Cống hiến, Giải Bùi Xuân Phái-Vì tình yêu Hà Ná»™i, Giải biếm họa báo chí Rồng tre, Giải thưởng nghệ thuật thiếu nhi Dế mèn… Ä‘ã góp phần tăng uy tín và doanh thu cho báo. DÄ© nhiên ông SÆ¡n cÅ©ng nhấn mạnh: “Chúng tôi xác định làm sá»± kiện là nâng cao tên tuổi, uy tín của tờ báo, còn mục tiêu doanh thu nhÆ° cách mà các Ä‘Æ¡n vị làm kinh tế thì rất khó, đặc biệt để mang tính bền vững vẫn còn cần những ná»— lá»±c làm má»›i hÆ¡n nữa…

Bế mạc tọa Ä‘àm, Tổng biên tập Trần Tiến Duẩn khẳng định: Ngày nay, mọi người dùng Internet đều có thể trở thành nhà sáng tạo ná»™i dung và kiếm tiền từ Ä‘ó còn các nền tảng báo chí truyền thống lại Ä‘ang mất dần Ä‘á»™c giả. Trong bối cảnh Ä‘ó, các cÆ¡ quan báo chí Ä‘ã đẩy mạnh công cuá»™c chuyển đổi số, trá»±c tiếp Ä‘i tìm Ä‘á»™c giả ở các nền tảng số, phát triển các mô hình kinh doanh má»›i mẻ. Vấn đề tọa Ä‘àm đặt ra hôm nay hết sức thiết thá»±c vá»›i rất nhiều giải pháp hay xung quanh vấn đề: tăng doanh thu cho báo chí, tổ chức sá»± kiện, thu phí dài hạn, kinh doanh trên các nền tảng số, vấn đề chất lượng ná»™i dung vẫn là “chìa khóa” quan trọng…

Đặc biệt, tọa Ä‘àm Ä‘ã tạo ra nhịp cầu giữa nhà quản lý vá»›i các cÆ¡ quan báo chí, các cÆ¡ quan báo chí vá»›i doanh nghiệp công nghệ…Từ Ä‘ó, mong muốn cÆ¡ quan quản lý nhà nÆ°á»›c về báo chí, Há»™i Nhà báo Việt Nam sẽ có hÆ°á»›ng há»— trợ trong xây dá»±ng nền tảng chung về công nghệ cho các cÆ¡ quan báo chí thời gian tá»›i…

Theo Hà Vân/Báo NB&CL

https://congluan.vn/cach-nao-de-tang-doanh-thu-cho-bao-chi-post199341.html