Báo chí tác nghiệp.

Đồng chí Võ Văn Thưởng - Ủy viên Bá»™ Chính trị, Thường trá»±c Ban Bí thÆ° từng nhấn mạnh: “Vinh dá»± của nhà báo trong thời gian tá»›i thật lá»›n lao, kỳ vọng của Đảng và nhân dân đối vá»›i báo chí thật chân thành và sâu sắc…”. Niềm tin luôn Ä‘i liền vá»›i trách nhiệm và sứ mệnh mà những người làm báo sẽ phải đảm nhiệm. Phóng viên Báo Nhà báo & Công luận Ä‘ã trao đổi, gặp gỡ vá»›i má»™t số nhà khoa học, Đại biểu Quốc há»™i về những kỳ vọng đối vá»›i những người làm báo hôm nay.

Tiến sÄ© Nguyá»…n Văn Đáng - Nhà nghiên cứu Quản trị công và Chính sách, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh:

Báo chí phải sẵn sàng đối diện vá»›i những góp ý, phản biện gay gắt

+ Ông Ä‘ánh giá nhÆ° thế về vai trò và tầm quan trọng của báo chí trong bối cảnh hiện nay, nhất là khi đất nÆ°á»›c Ä‘ang có những vấn đề lá»›n cần giải quyết và đổi má»›i mạnh mẽ?

- Tầm quan trọng và sức mạnh của báo chí Ä‘ã được thừa nhận từ lâu, vá»›i hình ảnh so sánh “báo chí là quyền lá»±c thứ tÆ°”, tức là chỉ sau ba loại quyền lá»±c Nhà nÆ°á»›c (Lập pháp, Hành pháp, TÆ° pháp). Sức mạnh của báo chí đến từ khả năng thông tin nhanh chóng, từ Ä‘ó hình thành các luồng dÆ° luận xã há»™i bám sát các vấn đề má»›i và nóng bỏng nảy sinh trong đời sống hằng ngày.

Chúng ta Ä‘ang sống trong ká»· nguyên thông tin, tức là thông tin Ä‘ã thay thế các yếu tố vật chất để có thể quyết định sá»± thành công hay thất bại của cá nhân, tổ chức, thậm chí cả má»™t quốc gia. Sá»± phát triển của công nghệ hiện đại và internet Ä‘ã tiếp thêm sức mạnh cho báo chí vá»›i sá»± ra đời của các hình thức báo mạng hiện đại, dá»… truy cập, lan tỏa nhanh trên phạm vi rá»™ng, có ảnh hưởng mạnh mẽ đến mọi chủ thể trong má»—i cá»™ng đồng.

Đất nÆ°á»›c Ä‘ang phải đối diện vá»›i nhiều thách thức cho ná»— lá»±c bứt phá để đạt được mục tiêu trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045. Bởi thế, vá»›i vai trò sẵn có, báo chí sẽ có ảnh hưởng đặc biệt quan trọng tá»›i hoạt Ä‘á»™ng quản trị quốc gia trên hai khía cạnh.

Thứ nhất, báo chí có thể trở thành diá»…n Ä‘àn thảo luận để qua Ä‘ó góp phần định hình các vấn đề chính sách lá»›n của đất nÆ°á»›c. Thứ hai, vá»›i ảnh hưởng sâu rá»™ng cả trong hệ thống chính trị và ngoài cá»™ng đồng xã há»™i, báo chí tạo sức ép cho cán bá»™ lãnh đạo, quản lý phải kịp thời có quan Ä‘iểm và hành Ä‘á»™ng trÆ°á»›c những vấn đề chính sách cấp bách.

+ HÆ¡n 2 năm qua, lá»±c lượng báo chí Ä‘ã tích cá»±c Ä‘óng góp vào ná»— lá»±c thích ứng an toàn vá»›i dịch COVID-19, mở cá»­a, phục hồi và phát triển kinh tế - xã há»™i, tiếp tục há»™i nhập quốc tế sâu rá»™ng. Ông nghÄ© sao về Ä‘iều này?

- Thành công của chúng ta trong ná»— lá»±c vượt qua đại dịch COVID-19 không thể thiếu vai trò của lá»±c lượng báo chí. Từng ngày, từng giờ, các phóng viên bám sát tình hình dịch bệnh, thông tin kịp thời về các Ä‘iều chỉnh chính sách của Nhà nÆ°á»›c, qua Ä‘ó giúp cá nhân cÅ©ng nhÆ° tổ chức nắm được diá»…n biến dịch bệnh và đồng hành cùng Chính phủ trong quá trình thích ứng an toàn vá»›i đại dịch.

Lá»±c lượng báo chí cÅ©ng giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc kết nối giữa mong đợi của người dân và doanh nghiệp vá»›i hành Ä‘á»™ng của chính quyền. Sá»± cập nhật và thông suốt về thông tin Ä‘ã giúp chính quyền linh hoạt Ä‘iều chỉnh chính sách cho phù hợp vá»›i diá»…n biến dịch bệnh, Ä‘áp ứng Ä‘úng nguyện vọng của các lá»±c lượng xã há»™i.

Nhờ sá»± lăn xả của lá»±c lượng báo chí, kịp thời Ä‘Æ°a tin, nên nhân dân cả nÆ°á»›c biết được và đồng cảm vá»›i những vất vả, gian nan của Ä‘á»™i ngÅ© y tế ở tuyến đầu chống dịch. CÅ©ng chính báo chí kịp thời phát hiện những tiêu cá»±c của má»™t bá»™ phận cán bá»™ Ä‘ã ích ká»·, vụ lợi trong ná»— lá»±c chống dịch. Từ Ä‘ó, Đảng và Nhà nÆ°á»›c Ä‘ã nghiêm khắc xá»­ lý để khẳng định quyết tâm hành Ä‘á»™ng vì lợi ích của nhân dân.

+ Có ý kiến cho rằng, trong giai Ä‘oạn hiện nay, để đổi má»›i chính mình, báo chí cÅ©ng cần lắng nghe những ý kiến phản biện lại mình. Quan Ä‘iểm của ông về vấn đề này?

- Tâm lý chung, dù là cá nhân hay tổ chức, thì các chủ thể đều muốn nghe những ý kiến khen ngợi hoặc đồng thuận vá»›i mình, chứ không phải những góp ý phản biện. Thá»±c tế cho thấy, nếu sá»± má»™t chiều về ý kiến khen ngợi kéo dài thì dá»… gây hệ lụy tiêu cá»±c, nhất là không nhận ra những Ä‘iểm yếu của mình, thậm chí là sá»± áp đặt quan Ä‘iểm của mình mà trong Ä‘ó không phải quan Ä‘iểm nào cÅ©ng Ä‘ã Ä‘úng hay phù hợp.

Bởi thế, để ngày càng trưởng thành hÆ¡n thì lá»±c lượng báo chí cÅ©ng phải sẵn sàng đối diện vá»›i những góp ý, thậm chí là phản biện gay gắt.

Các nhà lãnh đạo, quản lý báo chí và má»—i phóng viên phải coi mọi sá»± góp ý là Ä‘iều bình thường trong công việc hằng ngày, để từ Ä‘ó chắt lọc ra những ý kiến Ä‘úng và Ä‘iều chỉnh cho hoàn thiện hÆ¡n. Tất nhiên, không phải mọi ý kiến đều khách quan và mang tính xây dá»±ng. Cho nên, chúng ta cÅ©ng cần hết sức tỉnh táo vá»›i những dạng ý kiến kích Ä‘á»™ng theo hÆ°á»›ng tiêu cá»±c.

+ Ông kỳ vọng nhÆ° thế nào về Ä‘á»™i ngÅ© báo chí cÅ©ng nhÆ° trách nhiệm của những “người cầm bút” trong thời gian tá»›i?

- Thứ nhất, tôi cho rằng lá»±c lượng báo chí cần trung thành vá»›i tôn chỉ, mục Ä‘ích của mình. Chức năng số má»™t của báo chí là thông tin thì cần thá»±c hiện tốt nhất nhiệm vụ cung cấp thông tin cho mọi lá»±c lượng xã há»™i. Làm được nhÆ° thế, báo chí sẽ luôn có chá»— đứng trong lòng của má»—i người dân, tổ chức, và cả chính quyền.

Thứ hai, báo chí cần lan tỏa các quan Ä‘iểm chính thống, có ảnh hưởng tích cá»±c, qua Ä‘ó kiến tạo tâm lý lạc quan cho cả xã há»™i để cùng vượt qua khó khăn hoặc thách thức luôn xuất hiện trong cuá»™c sống. CÅ©ng có nghÄ©a, kể cả khi Ä‘Æ°a tin về những vụ việc tiêu cá»±c thì cÅ©ng nên theo tinh thần xây dá»±ng, nêu vấn đề vì lợi ích chung chứ không phải chạy theo thỏa mãn tính hiếu kỳ hoặc toan tính vị ká»· của các nhóm xã há»™i.

Thứ ba, báo chí cần tích cá»±c hÆ¡n nữa trong việc tạo diá»…n Ä‘àn tranh luận chính sách để tận dụng tri thức của mọi lá»±c lượng xã há»™i, phát huy sá»± thông thái tập thể, qua Ä‘ó cung cấp các lá»±a chọn chính sách Ä‘a dạng cho cán bá»™ chính quyền.

+ Xin cảm Æ¡n ông!

Nguyá»…n Hường (Thá»±c hiện)/Báo NB&CL

https://congluan.vn/bao-chi--niem-tin-trach-nhiem-tren-vai-post199049.html