Metaverse, thế giá»›i ảo Ä‘ang hình thành

Năm ngoái, Facebook Ä‘ã đổi tên thành Meta để báo hiệu sá»± tập trung của mình vào Metaverse, mà nhà sáng lập của nó - tá»· phú Mark Zuckerberg cho rằng sẽ là “kẻ kế nhiệm” cho Internet.

Thuật ngữ Metaverse ban đầu được đặt ra bởi Neal Stephenson trong cuốn tiểu thuyết khoa học viá»…n tưởng Snow Crash vào năm 1992. Ngày nay, nó mô tả má»™t cách rá»™ng rãi các môi trường thế giá»›i ảo trá»±c tuyến. Thá»±c tế, Ä‘ã có những môi trường nhÆ° vậy tồn tại ở má»™t số dạng (ví dụ: Second Life, Roblox), nhÆ°ng Metaverse sẽ dần trở nên sống Ä‘á»™ng hÆ¡n thông qua sá»± phát triển công nghệ Thá»±c tế ảo (VR) hoặc TÆ°Æ¡ng tác thá»±c tế ảo (AR). Những người liên quan đến tiền Ä‘iện tá»­ hiểu rất rõ về khái niệm này vì dùng Metaverse mua và giao dịch tài sản kỹ thuật số dá»±a trên công nghệ blockchain.

Ví dụ, Roblox có tiền ảo của riêng mình và có kế hoạch mở rá»™ng từ trò chÆ¡i sang các hoạt Ä‘á»™ng ảo khác nhÆ° mua sắm. Những người khác Ä‘ang tập trung vào việc kiếm tiền từ phần cứng. Meta Ä‘ang có sản phẩm hàng đầu về công nghệ này là tai nghe Oculus VR, Microsoft có HoloLens thá»±c tế há»—n hợp và Apple dá»± kiến sẽ công bố tai nghe thá»±c tế ảo và thá»±c tế há»—n hợp vào cuối năm 2022, vá»›i việc tích hợp vào hệ sinh thái ứng dụng hiện có của mình. Các loại kính AR cÅ©ng Ä‘ang được thiết lập để thích ứng vá»›i công nghệ này.

Tuy nhiên, vá»›i việc nhiều công ty lá»›n Ä‘ang tranh giành vị trí hàng đầu, má»™t câu hỏi lá»›n được đặt ra là liệu sẽ có má»™t hay nhiều Metaverse? Chúng ta sẽ chÆ°a thể có câu trả lời cho Ä‘iều Ä‘ó trong má»™t vài năm tá»›i, nhÆ°ng các câu hỏi về khả năng ứng dụng của nó rõ ràng cấp bách hoặc thiết thá»±c hÆ¡n.

Vậy Ä‘iều gì sẽ xảy ra trong thời gian ngắn tá»›i vá»›i Metaverse? Mong đợi đầu tiên, ít nhất liên quan đến báo chí, là người ta sẽ thấy nhiều cuá»™c phỏng vấn hÆ¡n về Metaverse khi bản thân các công ty cố gắng truyền tải tầm nhìn của họ và các nhà báo cố gắng để hiểu khái niệm rá»™ng lá»›n và vẫn còn khá má»›i mẻ này.

Video Streaming - cơ hội cho tất cả

Video Streaming - má»™t loại phÆ°Æ¡ng tiện truyền thông trá»±c tuyến, Ä‘ã và Ä‘ang tiếp tục được thúc đẩy rất mạnh mẽ bởi các định dạng truyền thông xã há»™i má»›i nhÆ° Facebook Live hay Youtube. Việc phát video (có thể trá»±c tiếp hay phát lại) rõ ràng Ä‘ang bùng nổ trở lại sau má»™t thời gian lắng xuống, má»™t phần được thúc đẩy bởi các cuá»™c họp và hoạt Ä‘á»™ng trá»±c tuyến trong đại dịch COVID-19, cÅ©ng nhÆ° công nghệ truyền dẫn internet ngày càng mở rá»™ng. Đặc biệt, video dạng ngắn Ä‘ã được hồi sinh bởi sá»± sáng tạo và năng Ä‘á»™ng của TikTok.

Những người có ảnh hưởng trên các mạng xã há»™i Ä‘ang tận dụng rất tốt các công nghệ Video Streaming để thá»±c hiện công việc truyền thông. NhÆ° trên mạng xã há»™i Twitch, Ibai Llanos, má»™t người có ảnh hưởng tá»›i người Tây Ban Nha vá»›i 7 triệu người theo dõi, thậm chí còn thá»±c hiện được cả cuá»™c phỏng vấn trá»±c tuyến vá»›i siêu sao bóng Ä‘á Lionel Messi vào thời Ä‘iểm cầu thủ này chuyển từ Barcelona đến Paris Saint Germain, tức là còn Ä‘i trÆ°á»›c các các nhà báo truyền hình truyền thống.

Video Streaming tất nhiên cÅ©ng Ä‘ang mang đến cÆ¡ há»™i phát triển cho các cÆ¡ quan báo chí, cả truyền hình lẫn báo Ä‘iện tá»­. Từ tiềm năng khán giả to lá»›n đến các mô hình thÆ°Æ¡ng mại, thị trường năng Ä‘á»™ng nhất của báo chí truyền thông và mạng xã há»™i này được kỳ vọng sẽ còn tạo ra nhiều sá»± bùng nổ hÆ¡n nữa. Đó là lý do tại sao vào năm 2020, khoảng 61 tá»· USD Ä‘ã được đầu tÆ° cho lÄ©nh vá»±c phát video trá»±c tuyến và tá»›i 173 tá»· USD vào các dịch vụ truyền hình trả tiền trá»±c tuyến trên thế giá»›i.

Nghiên cứu của Kantar tại 25 thị trường cho thấy, hÆ¡n má»™t ná»­a số người tiêu dùng có kết nối internet tuyên bố Ä‘ã sá»­ dụng các dịch vụ truyền hình trả tiền hoặc truyền hình trá»±c tuyến trong năm 2021. Trong số này, gần hai phần ba (65%) cho biết họ xem hai giờ trở lên đối vá»›i ná»™i dung phát trá»±c tuyến có trả phí má»—i ngày.

Điều này Ä‘ã tạo niềm tin má»›i cho các Ä‘ài truyền hình và các nhà khai thác nền tảng truyền hình khác Ä‘ang chịu áp lá»±c duy trì tốc Ä‘á»™ tăng trưởng. Ví dụ, hãng truyền thông Sky Ä‘ã kết hợp vá»›i các nền tảng truyền hình kỹ thuật số trá»±c tuyến nhÆ° Peacock, Paramount và Discovery+ nhằm mở rá»™ng thị trường và các sản phẩm má»›i của mình, đặc biệt ở châu Âu.

Má»™t ví dụ khác về việc truyền thông ngày càng chú trọng hÆ¡n vào các nền tảng phát video trá»±c tuyến, nhÆ° gã khổng lồ truyền thông Brazil Globo Ä‘ã hợp tác vá»›i Google Cloud để củng cố cÆ¡ sở hạ tầng công nghệ của mình. Còn ở Anh, Channel 4 Ä‘ã hợp tác vá»›i Amazon Prime để chiếu trá»±c tiếp trận chung kết US Open trên các nền tảng chia sẻ video trá»±c tuyến của tập Ä‘oàn công nghệ này, kết quả Ä‘ã thu hút được tá»›i 9,2 triệu người xem - má»™t kết quả ngoài mức mong đợi.

TikTok, nÆ¡i 1/7 thế giá»›i Ä‘ang có mặt

Sá»± nổi lên của TikTok Ä‘ang thách thức không chỉ vá»›i báo chí truyền thống, mà cả các nền tảng truyền thông và mạng xã há»™i khác. Tuy nhiên, ngược lại Ä‘ây cÅ©ng là cÆ¡ há»™i để báo chí tận dụng. Xu hÆ°á»›ng tin tức kết hợp vá»›i mua sắm trá»±c tuyến Ä‘ang nở rá»™ trên nền tảng này, cÅ©ng nhÆ° 2 mạng xã há»™i khác là Instagram và Snap. Mạng xã há»™i này dá»± kiến sẽ tăng trưởng doanh thu ở Mỹ từ 36 tá»· USD năm 2021 hàng năm lên 50 tá»· USD vào năm 2023 -  theo nghiên cứu của eMarketer.

Vào tháng 9 năm 2021, TikTok tá»± hào thông báo qua má»™t bài đăng trên blog rằng 1 tá»· người sá»­ dụng nền tảng má»—i tháng (tức là 1/7 người trên toàn thế giá»›i). Điều khiến TikTok trở nên phổ biến và thu hút được sá»± chú ý trong hai năm qua chắc chắn là sá»± tá»± do trong cách kể chuyện và cách người ta có thể sá»­ dụng các tính năng của họ để tạo video ngắn không cần chỉnh sá»­a.

Ngoài ra, thuật toán của nền tảng này bằng cách nào Ä‘ó Ä‘ã giúp các Ä‘oạn video ngắn hấp dẫn có thể tạo ra hàng nghìn lượt xem ngay cả khi bạn chỉ có má»™t vài người theo dõi. Cụ thể, thuật toán AIpowered của nó sẽ thúc đẩy ná»™i dung của bạn hÆ°á»›ng tá»›i những người dùng Ä‘ang muốn xem những ná»™i dung tÆ°Æ¡ng tá»±.

Sá»± bùng nổ của Tiktok Ä‘ã khiến các đối thủ phải Ä‘Æ°a ra các giải pháp cạnh tranh tÆ°Æ¡ng tá»± nhÆ° tính năng Reels của Facebook. Tuy nhiên, TikTok được Ä‘ánh giá vẫn sẽ còn tiếp tục Ä‘á»™t phá. Ná»™i dung chân thá»±c, phóng khoáng (Ä‘ôi khi quá mức) và đầy tính giải trí sẽ tiếp tục thu hút sá»± chú ý.

Đặc biệt về vấn đề thÆ°Æ¡ng mại, từ mỹ phẩm, hàng tiêu dùng cho đến quần áo, các xu hÆ°á»›ng văn hóa trên TikTok Ä‘ã giúp nhiều nhà quảng cáo bán được nhiều hÆ¡n, thậm chí có khi còn bán chạy hÆ¡n nữa trong tÆ°Æ¡ng lai.

NhÆ° vậy, TikTok sẽ tiếp tục là đối tượng mà báo chí cần nghiên cứu, bởi nhiều mục Ä‘ích khác nhau. TrÆ°á»›c tiên, báo chí cÅ©ng là má»™t sản phẩm và rõ ràng TikTok Ä‘ang là thị trường, kênh phát triển lý tưởng cho mọi loại hình hàng hóa. Má»™t yếu tố quan trọng nữa là báo chí vá»›i vai trò phản ánh xã há»™i hiển nhiên không thể đứng ngoài má»™t “thế giá»›i ảo” nhÆ°ng Ä‘ang ảnh hưởng tá»›i 1/7 dân số toàn cầu này.

Theo Bùi Huy/Báo NB&CL

https://congluan.vn/metaverse-video-streaming-tiktok-co-hoi-moi-cho-bao-chi-post199303.html