Vai trò cá»§a Việt Nam tại ASEAN Ä‘ã trở nên Ä‘áºm nét sau 27 năm gia nháºp.
Vị thế ngày càng nổi báºt
Ngày 28/7/1995, tại Há»™i nghị Bá»™ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 28 (AMM-28) ở Brunei, Việt Nam chính thức gia nháºp ASEAN và trở thành thành viên thứ 7 cá»§a tổ chức này. Äây là quyết định mang tính lịch sá», mở ra má»™t thá»i kỳ phát triển má»›i cá»§a Việt Nam vá»›i những bước há»™i nháºp nhanh chóng và tham gia sâu rá»™ng vào tất cả các lÄ©nh vá»±c hợp tác cá»§a ASEAN.
Thá»±c tế, sá»± kiện gia nháºp ASEAN chính là bước há»™i nháºp kinh tế quốc tế đầu tiên cá»§a Việt Nam, có thể nói dấu ấn còn khá má» nhạt trong giai Ä‘oạn đầu tiên. Nhưng Ä‘ây chính là ná»n tảng để Việt Nam thúc đẩy chá»§ trương há»™i nháºp kinh tế quốc tế sâu rá»™ng sau này, để rồi Ä‘ã ghi dấu ấn Ä‘áºm nét vá» má»i mặt trong khu vá»±c và trên thế giá»›i.
Vá» kinh tế, trong 27 năm qua, Việt Nam luôn cam kết rất mạnh mẽ để Ä‘óng góp vào sá»± phát triển chung cá»§a ASEAN. Cho Ä‘êÌn nay, Khu vá»±c thương mại tá»± do ASEAN laÌ€ má»™t trong những khuôn khổ hợp tác mà ViêÌ£t Nam coÌ cam kêÌt mở cửa thiÌ£ trường haÌ€ng hoÌa maÌ£nh mẽ nhâÌt. Tỷ lêÌ£ xoÌa bỏ thuêÌ nháºp khẩu của ViêÌ£t Nam đối vá»›i các nước ASEAN Ä‘aÌ£t 98%, gần như ngang bằng vá»›i tá»· lệ các nước ASEAN khaÌc xóa bá» cho Việt Nam (98,7%). Äiá»u này cho thấy, sá»± hợp tác cá»§a Việt Nam trong ná»n kinh tế chung ASEAN là rất cân bằng, rất Ä‘áng để tá»± hào.
Việt Nam cÅ©ng có sá»± Ä‘óng góp rất lá»›n vào thành công cá»§a ASEAN trong các hiệp định thương mại tá»± do (FTA) vá»›i các đối tác trong khu vá»±c và trên thế giá»›i. Trong số 15 FTA mà Việt Nam Ä‘ã ký kết, có đến 8 hiệp định thuá»™c khuôn khổ hợp tác chung vá»›i ASEAN.
Sá»± kiện nổi báºt và ghi dấu ấn rất lá»›n cá»§a Việt Nam là khi ASEAN cùng 5 nước đối tác gồm Trung Quốc, Nháºt Bản, Hàn Quốc, Úc và New Zealand ký kết Hiệp định Äối tác Kinh tế Toàn diện Khu vá»±c (RCEP) vào năm 2020, thá»i Ä‘iểm mà Việt Nam Ä‘ang giữ cương vị Chá»§ tịch ASEAN.
Sá»± kiện này Ä‘ã giúp Việt Nam tạo ra má»™t dấu ấn lá»›n trong tiến trình há»™i nháºp quốc tế. Äây là má»™t hiệp định mang tầm vóc toàn cầu, tháºm chí có quy mô lá»›n nhất thế giá»›i xét vá» dân số (khoảng 2,2 tá»· ngưá»i). CÅ©ng chính nhá» RCEP mà Việt Nam Ä‘ã giành được rất nhiá»u lợi ích và tiá»m năng phát triển trong chuá»—i giá trị khổng lồ này.
Hiệp định Äối tác Kinh tế Toàn diện Khu vá»±c (RCEP) được ký kết trong thá»i gian Việt Nam làm Chá»§ tịch ASEAN
Việc há»™i nháºp ASEAN không chỉ mang lại vị thế lá»›n cho Việt Nam, mà còn Ä‘em lại những lợi ích kinh tế rất cụ thể. Từ khi gia nháºp ASEAN cho đến năm 2021, kim ngạch xuất khẩu cá»§a Việt Nam sang Trung Quốc tăng từ hÆ¡n 3 tá»· USD lên gần 56 tá»· USD; xuất khẩu sang Hàn Quốc tăng từ 664 triệu USD lên 21,9 tá»· USD; xuất khẩu sang Nháºt Bản tăng từ mức 8,5 tá»· USD lên 20,1 tá»· USD…
Tính chung, GDP bình quân đầu ngưá»i cá»§a Việt Nam đạt 289 USD vào năm 1995, thì đến năm 2020 con số này Ä‘ã là 3.520 USD, tăng hÆ¡n 12 lần. Quy mô ná»n kinh tế tăng gần 17 lần, từ 20,8 tá»· USD vào năm 1995 lên khoảng 343 tá»· USD vào năm 2020, đứng thứ tư trong khu vá»±c ASEAN (chỉ sau Indonesia, Thái Lan và Philippines). Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa cá»§a Việt Nam nói chung cÅ©ng Ä‘ã tăng từ 5,2 tá»· USD vào năm 1995 lên 283 tá»· USD vào năm 2020.
Tất nhiên, những Ä‘óng góp và lợi ích cá»§a Việt Nam trong ASEAN không chỉ được thể hiện bằng những con số, mà còn nhiá»u yếu tố khó Ä‘ong đếm khác. Nhá» hòa mình vào má»™t cá»™ng đồng năng động, Việt Nam vô hình chung cÅ©ng có rất nhiá»u động lá»±c phát triển, từ tăng khả năng cạnh tranh cá»§a các doanh nghiệp, nâng cao trình độ khoa há»c - công nghệ, há»c táºp kinh nghiệm quản lý… cho đến cải thiện nguồn nhân lá»±c chất lượng cao.
Hòa cùng trong cá»™ng đồng ASEAN, Việt Nam cÅ©ng ngày càng trở thành má»™t quốc gia năng động, liên tục thăng hạng trong các chỉ số Môi trưá»ng kinh doanh cá»§a Ngân hàng Thế giá»›i (WB) hay cá»§a Hiệp há»™i Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham).
Trong ngôi nhà chung ASEAN, Việt Nam cÅ©ng là quốc gia Ä‘i đầu trong thúc đẩy việc thá»±c hiện Kế hoạch Tổng thể Cá»™ng đồng Văn hóa - Xã há»™i ASEAN (ASCC) đến năm 2025, khi ban hành “Äá» án xây dá»±ng và triển khai Kế hoạch thá»±c hiện các mục tiêu cá»§a Cá»™ng đồng Văn hóa - Xã há»™i ASEAN đến năm 2025” theo Quyết định số 161/QÄ-TTg ngày 25/01/2016 cá»§a Thá»§ tướng Chính phá»§.
Các cÆ¡ quan ban ngành cá»§a Việt Nam Ä‘ã tích cá»±c đỠxuất các hoạt động trong các lÄ©nh vá»±c hợp tác chuyên ngành, như y tế, môi trưá»ng, lao động, phúc lợi, quyá»n phụ nữ và trẻ em, quyá»n cá»§a ngưá»i khuyết táºt, phlụ nữ và bình đẳng giá»›i, thanh niên, thông tin và truyá»n thông.... Äặc biệt, trong năm làm Chá»§ tịch ASEAN 2020, Việt Nam Ä‘ã Ä‘óng góp rất lá»›n vào ná»— lá»±c chung cá»§a ASEAN trong việc kiểm soát và giảm thiểu tác động cá»§a đại dịch COVID-19.
Bá»™ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh SÆ¡n và các Bá»™ trưởng Ngoại giao khác cá»§a ASEAN chụp ảnh chung tại Há»™i nghị Bá»™ trưởng ASEAN lần thứ 55 (AMM-55).
Sá»± hòa nháºp vá» văn hóa và xã há»™i cá»§a Việt Nam trong cá»™ng động ASEAN rõ ràng rất sâu rá»™ng và thiết thá»±c. Äến nay Ä‘ã có rất nhiá»u bá»™, ngành và cÆ¡ quan cá»§a Việt Nam tham gia vào hợp tác trong ASCC, như Bá»™ Thông tin Truyá»n thông, Bá»™ Y tế, Bá»™ ná»™i Vụ, Bá»™ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bá»™ Tài nguyên Môi trưá»ng, Bá»™ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, Bá»™ Giáo dục Äào tạo…
Nhá» sá»± tham gia sâu rá»™ng vào Cá»™ng đồng Văn hóa và Xã há»™i ASEAN, Việt Nam Ä‘ã thúc đẩy và tăng cưá»ng quyá»n lợi cá»§a ngưá»i dân trong nhiá»u lÄ©nh vá»±c cá»§a Ä‘á»i sống, từ thị trưá»ng lao động việc làm, quyá»n lợi phụ nữ và trẻ em, Ä‘ào tạo nhân lá»±c… cho đến các vấn đỠđảm bảo môi trưá»ng và an sinh xã há»™i.
Không ngừng hướng vá» phía trước
Việc đạt được những thành tá»±u kể trên là do Việt Nam Ä‘ã có chá»§ trương và định hướng rất mạnh mẽ và liên tục. Nghị quyết Äại há»™i Äảng lần thứ XII (tháng 1/2016) Ä‘ã xác định chá»§ trương “chá»§ động tham gia và phá huy vai trò cá»§a các cÆ¡ chế Ä‘a phương đặc biệt là ASEAN và Liên Hợp Quốc”.
Tiếp theo Ä‘ó, Chỉ thị số 25-CT/TW vào ngày 08/08/2018 cá»§a Ban Bí thư Trung ương Äảng Ä‘ã xác định phương châm “phát huy vị thế cá»§a Việt Nam trong xây dá»±ng Cá»™ng đồng Chính trị-An ninh ASEAN 2025, tăng cưá»ng vai trò trung tâm cá»§a ASEAN ở khu vá»±c và nâng cao vị thế, sá»± hiện diện cá»§a Cá»™ng đồng trên trưá»ng quốc tế”.
Như váºy, sau 27 năm bước vào mái nhà chung ASEAN, Việt Nam dù đến sau nhưng cho thấy Ä‘ã trở thành má»™t phần không thể thiếu, Ä‘ã có những Ä‘óng góp lá»›n và chung tay cùng các quốc gia trong khu vá»±c vượt qua những khó khăn trong gần 3 tháºp ká»· qua.
Và để duy trì và tiếp tục cá»§ng cố những thành tá»±u và vị thế trong cá»™ng đồng các quốc gia ASEAN cÅ©ng như trên trưá»ng quốc tế, Việt Nam vẫn Ä‘ang không ngừng đưa ra những định hướng và chính sách nhằm tiếp tục nâng cao vai trò cá»§a mình hÆ¡n nữa.
Cụ thể, Việc Nam sẽ tiếp tục thúc đẩy hợp tác kinh tế ASEAN, đặc biệt trong chuyển đổi cÆ¡ cấu các ná»n kinh tế, thích ứng vá»›i những bước phục hồi chung cá»§a kinh tế khu vá»±c sau đại dịch. Quan trá»ng nữa, Việt Nam sẽ đẩy mạnh triển khai Kế hoạch tổng thể xây dá»±ng Cá»™ng đồng Kinh tế ASEAN đến năm 2025, đặc biệt triển khai hiệu quả Hiệp định Äối tác Kinh tế Toàn diện (RCEP) vừa có hiệu lá»±c từ tháng 1 năm 2022. Äây có thể là chìa khóa giúp Việt Nam phục hồi mạnh mẽ sau đại dịch, hướng tá»›i sá»± thịnh vượng bá»n vững.
Có thể nói, nhìn lại tiến trình 27 năm há»™i nháºp kinh tế quốc tế, việc gia nháºp ASEAN là má»™t quyết định sáng suốt, kịp thá»i, Ä‘úng đắn cá»§a Việt Nam; Ä‘em lại nhiá»u lợi ích cho ngưá»i dân, giúp đất nước ngày càng in Ä‘áºm dấu ấn ở khu vá»±c và trên trưá»ng quốc tế. Và trong những chặng đưá»ng phát triển sắp tá»›i cá»§a ASEAN, sẽ tiếp tục có những sá»± Ä‘óng góp ấn tượng và hiệu quả từ nhân tố Việt Nam...
Theo Hoàng Hải/Báo NB&CL
https://www.congluan.vn/viet- nam-dau-an-dam-net-trong-cong- dong-asean-post207983.html