Trường ĐH Luật TP.HCM dá»± kiến tăng mạnh học phí trong năm học 2022-2023. Đặc biệt, chÆ°Æ¡ng trình chất lượng cao giảng dạy bằng tiếng Anh học phí lên tá»›i 165 triệu đồng/năm. Ảnh: Hà Ánh.

Vá»›i các tân sinh viên 2022, thá»±c tế này còn ám ảnh hÆ¡n nữa khi nhiều trường ĐH liên tục công bố những con số học phí tăng chóng mặt. Trên mặt báo, những câu chuyện đại loại “thí sinh “quay xe” đổi nguyện vọng vì học phí tăng” hay “đắn Ä‘o xếp nguyện vọng đại học vì học phí” Ä‘ã không còn là chuyện hiếm.

1. So vá»›i năm học 2021 - 2022 thì mức học phí ĐH năm học 2022 - 2023 được xem Ä‘ã tăng vọt (trừ khối ngành II, Nghệ thuật). Đặc biệt, khối ngành VI.2 (Y dược), tăng 71,3% (hiện Ä‘ang ở mức trần 1,43 triệu đồng/tháng tăng lên thành 2,45 triệu đồng/tháng). Các khối ngành còn lại (trừ khối ngành II) hầu hết đều tăng hÆ¡n 20% đến gần 30%, riêng khối ngành IV (Khoa học sá»± sống, Khoa học tá»± nhiên) mức tăng vừa phải hÆ¡n, 15,3%.

Cụ thể, Theo Nghị định 81/2021, từ năm học 2022-2023, học phí các trường ĐH công lập chÆ°a tá»± chủ thấp nhất là từ 1,2-2,45 triệu đồng/tháng, so vá»›i năm học trÆ°á»›c Ä‘ó là 980.000 đồng - 1,43 triệu đồng/tháng. Khối ngành có mức học phí cao nhất là y dược, vá»›i 24,5 triệu đồng/năm.

Đối vá»›i trường ĐH công lập Ä‘ã tá»± đảm bảo chi thường xuyên, mức thu này được xác định tối Ä‘a bằng 2 lần mức trần trường chÆ°a tá»± chủ tÆ°Æ¡ng ứng vá»›i khối ngành và năm học. Khi Ä‘ó, năm học tá»›i các trường này được thu từ 24-49 triệu đồng/năm. Còn trường công lập tá»± đảm bảo cả chi thường xuyên và chi đầu tÆ° thì được thu tối Ä‘a 2,5 lần mức trần trường chÆ°a tá»± chủ, tÆ°Æ¡ng ứng vá»›i 30 triệu cho đến hÆ¡n 61 triệu đồng/năm học.

Ngoài ra, những chÆ°Æ¡ng trình đạt kiểm định chất lượng Ä‘ào tạo tại các trường công lập, trường ĐH được tá»± xác định mức thu trên cÆ¡ sở định mức kinh tế kỹ thuật do trường ban hành, thá»±c hiện công khai giải trình vá»›i người học và xã há»™i. Thế nên má»›i có chuyện thá»±c tế có nhiều trường ĐH công lập thu học phí cao hÆ¡n khung trần nhÆ° trên.

Chẳng hạn, Trường ÄH Y dược TP.HCM công bố học phí dá»± kiến năm học 2022-2023, trong Ä‘ó ngành cao nhất ở mức 77 triệu đồng/năm là răng – hàm - mặt. Kế đến, học phí ngành y khoa dá»± kiến là 74,8 triệu đồng/năm... Thậm chí nhÆ° xôn xao trên báo chí thời gian qua là chuyện học phí ở trường ĐH Luật TP.HCM.

Cụ thể, năm học 2022-2023 học phí các ngành chÆ°Æ¡ng trình đại trà của trường này dá»± kiến từ trên 31-39 triệu đồng/sinh viên, chÆ°Æ¡ng trình chất lượng cao mức thu từ 62,5 đến trên 74 triệu đồng/sinh viên còn chÆ°Æ¡ng trình chất lượng cao giảng dạy bằng tiếng Anh, học phí toàn khóa dá»± kiến 765,9 triệu đồng/sinh viên, 165 triệu đồng/năm cho sinh viên năm đầu tiên.

Vá»›i mức tăng học phí khá phi mã ấy, dá»… hiểu khi nhiều gia Ä‘ình Ä‘ã thá»±c sá»± choáng váng có con nhập Đại học năm học này. Chia sẻ vá»›i Báo Thanh Niên, má»™t phụ huynh ở Quy NhÆ¡n Ä‘ang có 2 con học 2 trường ÄH tại TP.HCM  cho biết, vá»›i mức học phí và sinh hoạt phí nhÆ° hiện tại, nếu tính trung bình, vợ chồng chị phải có ít nhất 16 triệu đồng/tháng để lo cho 2 con. Đứa lá»›n học năm cuối ĐH Tôn Đức Thắng vá»›i học phí khoảng 40 triệu đồng/năm. Đứa nhỏ học năm 2, ĐH SÆ° phạm Kỹ thuật TP.HCM, Khoa Công nghệ thông tin có học phí 32 triệu đồng/năm. Tiền ăn, ở hằng tháng của má»—i đứa con khoảng 3 - 3,5 triệu đồng. Đó thá»±c sá»± là ná»—i ám ảnh không dá»… gì giải tỏa, nhất là đối vá»›i các gia Ä‘ình có  Ä‘iều kiện kinh tế eo hẹp hÆ¡n.

2. Chia sẻ về mức học phí 165 triệu đồng/năm cho chÆ°Æ¡ng trình chất lượng cao giảng dạy bằng tiếng Anh gây xôn xao thời gian qua, PGS.TS Trần Hoàng Hải - quyền Hiệu trưởng Trường ĐH Luật TP.HCM cho biết: “ChÆ°Æ¡ng trình chất lượng cao ngành luật giảng dạy bằng tiếng Anh hiện nay của trường chỉ có má»™t lá»›p vá»›i 21 sinh viên. Vá»›i học phí hiện tại, nguồn thu từ lá»›p học này khoảng 3 tá»· đồng”.

Theo ông, nguồn thu trên từ học phí không đủ trang trải cho các hoạt Ä‘á»™ng của lá»›p học đặc biệt này nhÆ° thuê các giáo sÆ° nÆ°á»›c ngoài, mua các phần mềm pháp luật quốc tế, tổ chức cho sinh viên kiến tập ở nÆ°á»›c ngoài…

Tại má»™t há»™i nghị tá»± chủ ĐH vừa được tổ chức ở Hà Ná»™i má»›i Ä‘ây, lý giải về việc tăng học phí ĐH, Thứ trưởng Bá»™ GD-ĐT Hoàng Minh SÆ¡n cho rằng cần nhìn nhận thá»±c chất của vấn đề. Hiện nay, tổng số kinh phí đầu tÆ° tính cho má»™t siпh viên còn rất thấp so vá»›i mặt bằng chung của thế giá»›i. Muốn nâng cao chất lượng GD-ĐT, cần nâng cao mức đầu tÆ° cho siпh viên, thông qua việc đầu tÆ° vào cÆ¡ sở vật chất, thu hút Ä‘á»™i ngÅ© giảng viên giỏi.

Theo Thứ trưởng Hoàng Minh SÆ¡n, má»™t số trường ĐH trong khu vá»±c có mức chi phí cao gấp hàng chục lần so vá»›i chi phí tại các trường ĐH công lập ở Việt Nam. Nếu giữ nguyên mức đầu tÆ° nhÆ° hiện nay, các trường ĐH trong nÆ°á»›c rất khó để cạnh tranh.

Lý giải ấy của lãnh đạo Bá»™ GD-ĐT, của quyền Hiệu trưởng Trường ĐH Luật TP.HCM cÅ©ng nhÆ° lãnh đạo nhiều trường ĐH khác trong cả nÆ°á»›c không sai. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia, thậm chí bản thân những người làm giáo dục ĐH lại có cách nhìn khác xung quanh câu chuyện này.

Cách Ä‘ây 2 năm, tại Há»™i thảo “Tá»± chủ ĐH - Từ chính sách đến thá»±c tiá»…n”, PGS.TS VÅ© Thị Lan Anh - Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Luật Hà Ná»™i, Ä‘ã nêu ý kiến cho rằng, tá»± chủ nhÆ°ng không được làm giảm cÆ¡ há»™i tiếp cận của người nghèo, của người diện chính sách. Tác Ä‘á»™ng tiêu cá»±c rõ nét nhất của tá»± chủ ĐH là dá»… dẫn đến tình trạng các cÆ¡ sở giáo dục ĐH chỉ chú trọng vấn đề tá»± chủ tài chính.

Từ Ä‘ó, bằng mọi giá tăng nguồn thu qua học phí khi Nhà nÆ°á»›c thay đổi cách thức sá»­ dụng ngân sách và các nguồn lá»±c đầu tÆ° cho các cÆ¡ sở giáo dục ĐH, không bao cấp dàn trải nhÆ° trÆ°á»›c. Điều này có khả năng dẫn đến việc các trường bỏ qua trách nhiệm xã há»™i, đồng thời, có thể khiến người nghèo mất Ä‘i cÆ¡ há»™i sá»­ dụng dịch vụ giáo dục ĐH.

Bên cạnh Ä‘ó, nhÆ° chia sẻ của Giáo sÆ° Phan Thanh Bình - Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc há»™i, vấn đề ông quan tâm nhất là cách tính học phí của các trường ĐH hiện nay nhÆ° thế nào.

Còn TS. Mai Văn Tỉnh - Hiệp há»™i các trường đại học, cao đẳng từng thẳng thắn chia sẻ, trong tá»± chủ, học phí của người học phải dá»±a trên nguyên tắc tính Ä‘úng, tính đủ, nhÆ°ng không có nghÄ©a tất cả đổ lên đầu sinh viên, mà cần các nguồn xã há»™i hoá khác cùng chung tay và có trách nhiệm vá»›i nhân lá»±c tÆ°Æ¡ng lai. 

Còn GS.TS Nguyá»…n Trọng Hoài và TS. Trần Bá Linh - ĐH Kinh tế TP.HCM, trong má»™t báo cáo gá»­i Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc há»™i, về chuyên đề học phí Ä‘ã từng lÆ°u ý, hiện nay tại các trường ĐH Việt Nam, học phí là má»™t ná»™i dung quan trọng, chiếm hÆ¡n 80% nguồn thu của hệ thống và trong nghiên cứu, hai tác giả đặt ra 3 nguyên tắc để xây dá»±ng học phí cho các trường ĐH khi thá»±c hiện tá»± chủ là chất lượng Ä‘ào tạo, tính cạnh tranh và sá»± công bằng xã há»™i.

3. Rõ ràng, đến thời Ä‘iểm này, có lẽ nhiều người sẽ không phản đối trÆ°á»›c quan Ä‘iểm cho rằng giáo dục là má»™t ngành sản xuất đặc biệt tạo nên những sản phẩm cÅ©ng hết sức đặc biệt và đặc thù. Để có được những sản phẩm chất lượng cao, chi phí Ä‘òi hỏi cao cÅ©ng là chuyện Ä‘Æ°Æ¡ng nhiên. Và để đổi lại, rõ ràng học phí cao phải Ä‘i cùng vá»›i chất lượng tăng.

NhÆ°ng theo nhiều chuyên gia, câu chuyện “trăm dầu đổ đầu học phí” rõ ràng là còn nhiều Ä‘iều bất ổn, “tá»± chủ đại học không có nghÄ©a là tăng học phí, đổ hết lên đầu sinh viên”. Điều quan trọng nhất, nói nhÆ° các chuyên gia, trong các thành tố của xây dá»±ng học phí, không thể không tính đến câu chuyện công bằng cÅ©ng nhÆ° phát triển xã há»™i. Tăng học phí không có nghÄ©a là giảm công bằng xã há»™i, không có nghÄ©a là giảm sá»± tiếp cận giáo dục ĐH.

Chúng ta Ä‘ang trên lá»™ trình Ä‘iều chỉnh học phí ở mức Ä‘úng và đủ nhÆ°ng không có nghÄ©a là để học phí tăng Ä‘á»™t biến. Bên cạnh Ä‘ó, nhÆ° chia sẻ của PGS.TS Nguyá»…n Ninh Thụy - Trưởng ban Ban Kế hoạch - Tài chính, ĐH Quốc gia TP.HCM tại há»™i nghị Tá»± chủ ĐH vừa qua, để giảm bá»›t gánh nặng học phí, các trường cần đẩy mạnh hoạt Ä‘á»™ng để tăng nguồn thu khác nhÆ°ng việc gia tăng các nguồn thu phụ thuá»™c vào quy định pháp luật cÅ©ng nhÆ° cần thời gian lâu dài. 

Hay nói nhÆ° PGS. Lan Anh, còn là việc xây dá»±ng chính sách phù hợp (tín dụng sinh viên, há»— trợ sinh viên, xã há»™i hóa giáo dục ÄH…)… Nói chung, Ä‘ó vẫn là câu chuyện hài hòa, hài hòa giữa yêu cầu Ä‘ào tạo của nhà trường và quyền được học tập của má»—i người dân.

Theo Nguyá»…n Hà/Báo NB&CL

https://www.congluan.vn/hoc-phi-dai-hoc-van-la-cau-chuyen-hai-hoa-post209523.html