Mít tinh Tổng khởi nghÄ©a tại Quảng trưá»ng Nhà hát lá»›n Hà Ná»™i ngày 19-8-1945. Ảnh: tư liệu
Äó là những ngày không thể nào quên, những ngày mà khí thế cách mạng cá»§a cả nước dâng lên “như nước vỡ bá»”, cuốn phăng Ä‘i má»i thế lá»±c cá»§a chính quyá»n cÅ© láºp nên chính quyá»n má»›i. Äó là âm vang lá»i kêu gá»i hào sảng, thiết thá»±c biết bao cá»§a lãnh tụ Hồ Chí Minh: “Giá» quyết định cho váºn mệnh dân tá»™c Ä‘ã đến. Toàn thể đồng bào ta hãy đứng dáºy Ä‘em sức ta mà giải phóng cho ta”. Äó là chá»›p lấy thá»i cÆ¡ cá»§a bước ngoặt lịch sá»: “Nháºt - Pháp bắn nhau và hành động cá»§a chúng ta”. Äó là khí thế trầm hùng mà nhà thÆ¡, nhạc sÄ© tài hoa Nguyá»…n Äình Thi trong bài hát “Diệt Phát xít”: “Việt Nam, bao năm ròng rên xiết lầm than - Dưới ách quân tham tàn đế quốc sài lang - Loài phát xít cướp thóc lúa, cướp Ä‘á»i sống dân mình - Nào nhà tù, nào trại giam biết bao nhiêu nhục hình - Äồng bào tuốt gươm vùng lên - Äã đến ngày trả mối thù chung”. Âm vang hào hùng những ngày mùa thu lịch sá» Ä‘ó Ä‘ã được các nhà nhiếp ảnh chá»›p lấy khoảnh khắc có má»™t không hai để ghi lại hình ảnh đắt giá những Ä‘oàn ngưá»i tiến vào Bắc bá»™ phá»§, cả rừng ngưá»i trước Nhà hát lá»›n Hà Ná»™i...
Từ Ä‘ó hai tiếng “đồng bào” tháºt thân thiết biết bao cùng chung đội ngÅ©, cùng chung ước nguyện, cùng chung ý chí. Ngá»n gió Cách mạng Tháng Tám thổi đến sá»± hồi sinh kỳ diệu cá»§a dân tá»™c, cả má»™t khối kết Ä‘oàn tạo ra sức mạnh vô biên. Sức mạnh Ä‘ó từ cá»™i nguồn trầm tích lịch sá» cá»§a quá khứ, sức mạnh Ä‘ó được nhân lên gấp bá»™i lan tá»a khi có ánh sáng cá»§a Äảng soi đưá»ng, cá»§a lý tưởng cách mạng. Cả dân tá»™c “vui bất tuyệt” như tên má»™t bài thÆ¡ viết trong những ngày sục sôi khí thế cách mạng cá»§a nhà thÆ¡ Tố Hữu. Chưa bao giỠđại từ “ta” được sá» dụng vá»›i tần suất lá»›n, vá»›i nhịp Ä‘iệu rạo rá»±c hào hùng như lúc này: “Hãy bay lên! Sông núi cá»§a ta rồi!/ Nước mắt ta trào, búp mí, tràn môi/ Cổ ta ré trăm tráºn cưá»i, tráºn khóc!/ Ta ôm nhau, hôn nhau từng mái tóc/ Hả hê chưa, ai bịt được mồm ta?/ Ta hét huyên thuyên, ta chạy khắp nhà/ Ai dám cấm ta say, say thần thánh?/ Ngá»±c lép bốn nghìn năm, trưa nay cÆ¡n gió mạnh/ Thổi phồng lên. Tim bá»—ng hóa mặt trá»i” (Huế tháng Tám). Tôi bồi hồi và xúc động khi xem lại những thước phim tháºt sống động trong bá»™ phim truyện “Sao tháng Tám” Ä‘ã tái hiện chân thá»±c không khí, khung cảnh những ngày cách mạng hào hùng. “Sao tháng Tám” là ngôi sao đưa dân tá»™c ta từ bị áp bức nô lệ vùng lên xóa bá» xiá»ng gông làm chá»§ váºn mệnh cá»§a mình, làm chá»§ non sông đất nước!.
Äể có 15 ngày cuối tháng 8-1945 cả nước vùng lên giành chính quyá»n vá» tay Nhân dân, Äảng ta Ä‘ã phải trải qua quá trình chuẩn bị suốt 15 năm (1930-1945) vá»›i muôn vàn khó khăn, gian khổ, hy sinh. Äảng ta Ä‘ã lãnh đạo cuá»™c đấu tranh giải phóng dân tá»™c, tiến hành ba cao trào cách mạng: Cao trào cách mạng 1930-1931 vá»›i đỉnh cao là phong trào Xô Viết Nghệ - TÄ©nh; Cao trào cách mạng Ä‘òi dân sinh, dân chá»§ (1936-1939) và Cao trào cách mạng giải phóng dân tá»™c (1939-1945). Trong các cao trào cách mạng Ä‘ó có bao anh hùng liệt sÄ© Ä‘ã ngã xuống, ghi danh vào lịch sá» nước nhà, ký ức dân tá»™c và niá»m thương yêu vô bá» cá»§a Nhân dân.
Trong những ngày mùa thu tháng Tám lịch sá» hào hùng này ta lại bồi hồi nhá»› đến Bác Hồ kính yêu - ngưá»i thuyá»n trưởng tài ba Ä‘ã lái con thuyá»n cách mạng cá»§a dân tá»™c ta vượt qua bao ghá»nh thác đến bến bá» vinh quang. Bác Hồ là ngưá»i chuẩn bị cho Cách mạng Tháng Tám từ những bước Ä‘i, bước ngoặt cá»§a tiến trình cách mạng hợp vá»›i quy luáºt cá»§a thá»i đại nhưng lại có bao sáng tạo má»›i phù hợp vá»›i hoàn cảnh cụ thể cá»§a nước ta. Äó là việc ra Ä‘á»i mặt tráºn Việt Minh - biểu tượng cá»§a khối đại Ä‘oàn kết toàn dân tá»™c. Bác Ä‘ã soạn thảo “Mưá»i chính sách cá»§a Việt Minh” để tuyên truyá»n cổ động Nhân dân làm thức dáºy truyá»n thống yêu nước cá»§a má»i tầng lá»›p đứng lên Ä‘ánh giặc cứu nước. Bác viết: “Chúng ta có Há»™i Việt Minh/ Äá»§ tài lãnh đạo dân mình đấu tranh”. Song song vá»›i việc chuẩn bị lá»±c lượng cho cuá»™c giải phóng mà Bác Ä‘ã tiên tri dá»± báo chính xác: “45 - sá»± nghiệp hoàn thành”. Ngày 22-12-1944, theo chỉ thị cá»§a Bác, đội Việt Nam tuyên truyá»n giải phóng quân được thành láºp dưới sá»± chỉ huy cá»§a Äại tướng Võ Nguyên Giáp. Äá»™i gồm 34 cán bá»™, chiến sÄ© long trá»ng tuyên Ä‘á»c 10 lá»i thá» danh dá»± trong Ä‘ó lá»i thá» thứ nhất khẳng định: “Hy sinh tất cả vì Tổ quốc Việt Nam, chiến đấu đến giá»t máu cuối cùng để tiêu diệt bá»n phát xít Pháp - Nháºt và bá»n Việt gian phản quốc, để giải phóng cho toàn dân Việt Nam, làm cho nước Việt Nam trở thành má»™t nước dân chá»§, độc láºp, tá»± do ngang hàng vá»›i các nước dân chá»§ trên thế giá»›i”. Äây là những cuá»™c chuẩn bị có tầm nhìn chiến lược vạch ra đưá»ng lối cụ thể để tiến tá»›i Cách mạng Tháng Tám thành công như thá»§ tướng Phạm Văn Äồng Ä‘ã khẳng định: “Má»™t bước tiến nhảy vá»t chưa từng thấy trong lịch sá» loài ngưá»i”.
Vá»›i sá»± chuẩn bị chu Ä‘áo vá» má»i mặt, vá»›i lá»±c lượng chỉ 5.000 đảng viên, Äảng ta Ä‘ã tiến hành cuá»™c tổng khởi nghÄ©a vÅ© trang cá»§a toàn dân từ Bắc chí Nam. Các địa phương Bắc Giang, Hải Phòng, Hà TÄ©nh, Quảng Nam, Quảng Ngãi giành được chính quyá»n đầu tiên. Rồi đến Hà Ná»™i, Ä‘ông đảo Nhân dân biểu dương lá»±c lượng giành chính quyá»n ngày 19-8. Làn sóng biểu tình lan rá»™ng khắp miá»n Bắc, miá»n Trung. HÆ¡n 15 vạn Nhân dân Huế xuống đưá»ng tuần hành vÅ© trang buá»™c chính quyá»n Trung ương đầu hàng, vua Bảo Äại thoái vị chấm dứt chế độ quân chá»§ ở nước ta. Tiếp Ä‘ó, Nhân dân Sài Gòn đứng lên láºt đổ chính quyá»n tay sai Nháºt láºp nên chính quyá»n cách mạng. Cách mạng Tháng Tám là cuá»™c cách mạng oanh liệt nhất, vẻ vang, vÄ© đại cá»§a dân tá»™c mang tính thá»i đại, Ä‘ánh dấu má»™t ká»· nguyên má»›i trong lịch sá» dân tá»™c Việt Nam.
Những ngày tháng Tám lịch sá» trong nắng thu vàng, lá thu vàng, vá»›i màu cỠđỠsao vàng tươi thắm trên các ngả đưá»ng cá»§a thá»§ Ä‘ô Hà Ná»™i. Má»™t mùa thu tuyệt đẹp và thu Hà Ná»™i đẹp nhất cả nước. Lòng ta xao xuyến khi nghe giai Ä‘iệu da diết cá»§a nhạc sÄ© tài hoa Trịnh Công SÆ¡n: “Hà Ná»™i mùa thu - Cây cÆ¡m nguá»™i vàng - Cây bàng lá đỠ- Nằm ká» bên nhau - Phố xưa nhà cổ - Mái ngói thâm nâu”. Má»™t Hà Ná»™i hào hoa, thanh lịch. Má»™t Hà Ná»™i tràn đầy “niá»m tin yêu hy vá»ng - Cá»§a núi sông hôm nay và mai sau” (Phan Nhân). Chính nÆ¡i này, cách Ä‘ây 77 năm là tâm Ä‘iểm, là nÆ¡i tạo ra sá»± rung chấn cá»™ng hưởng lịch sá», là dây chuyá»n bùng nổ cuá»™c cách mạng “long trá»i, lở đất”. Tôi bồi hồi Ä‘i trên các ngả đưá»ng mà cứ ngỡ như mình Ä‘ang cuốn Ä‘i trong âm vang hào hùng cá»§a mùa thu lịch sá», cá»§a dòng ngưá»i đổ vá» từ muôn ngả phất cao lá cỠđỠsao vàng, hát vang khúc “Tiến quân ca”: “Äoàn quân Việt Nam Ä‘i chung lòng cứu nước”. Nhìn lên vòm trá»i cao rá»™ng bá»—ng bát ngát lòng mình vá»›i cảm xúc lá»›n lao niá»m tá»± hào dân tá»™c: “Mây cá»§a ta, trá»i thẳm cá»§a ta”.
Tháng Tám này mùa thu xanh thắm, Ä‘ó là sắc xanh, sức xanh trá»—i dáºy lòng ngưá»i hồ hởi, thiên nhiên đẹp tươi. Lăng Bác như má»™t Ä‘ài hoa giữa lòng thá»§ Ä‘ô Hà Ná»™i, Quảng trưá»ng Ba Äình sắc xanh ngá»i tươi màu cá». NÆ¡i Ä‘ây ngày 2-9-1945 lãnh tụ Hồ Chí Minh kính yêu Ä‘ã Ä‘á»c “Tuyên ngôn độc láºp” tuyên bố vá»›i thế giá»›i rằng: “Nước Việt Nam có quyá»n hưởng tá»± do và độc láºp, và sá»± tháºt Ä‘ã thành má»™t nước tá»± do, độc láºp. Toàn thể dân tá»™c Việt Nam quyết Ä‘em tất cả tinh thần và lá»±c lượng, tính mạng và cá»§a cải để giữ vững quyá»n tá»± do, độc láºp ấy”. Bác Hồ kính yêu Ä‘ã Ä‘i xa vào má»™t ngày thu lịch sá» nhưng chân lý: “Không có gì quý hÆ¡n độc láºp tá»± do” vẫn sáng mãi trong tâm thức và ý chí cá»§a dân tá»™c. Từ âm hưởng cá»§a bản tráng ca Cách mạng Tháng Tám Ä‘ã truyá»n thêm sức mạnh, lòng tá»± hào tô thắm mãi trang sá» vàng cá»§a má»™t mùa thu cách mạng hào hùng...
Theo Tùy bút cá»§a Hà Huy/Báo Thanh Hóa Äiện tá»
https://baothanhhoa.vn/thoi-su/co-mot-mua-thu-cach-mang-hao-hung/166017.htm