Phó Chủ tịch Thường trá»±c Há»™i Nhà báo Việt Nam Nguyá»…n Đức Lợi.

“Để phong trào thi Ä‘ua “xây dá»±ng môi trường văn hóa trong các cÆ¡ quan báo chí” thu hút được Ä‘ông đảo há»™i viên, nhà báo tham gia, hưởng ứng Ä‘ã khó, để nó trở thành lời hiệu triệu, má»™t mệnh lệnh từ trái tim người cầm bút thì càng khó hÆ¡n. NhÆ°ng vì má»™t nền Báo chí Cách mạng Việt Nam “hiện đại, chuyên nghiệp và nhân văn” thì cần thiết và cấp thiết phải vào cuá»™c quyết liệt, phải “thổi bùng” lên ngọn lá»­a thi Ä‘ua ấy trÆ°á»›c những đổi thay của thời cuá»™c và thách thức của nghề nghiệp trong thời đại số hóa…”, nhà báo Nguyá»…n Đức Lợi - Phó Chủ tịch Thường trá»±c Há»™i Nhà báo Việt Nam khẳng định.

Vì má»™t nền báo chí ká»· cÆ°Æ¡ng, liêm chính

+ Phong trào “Xây dá»±ng môi trường văn hóa trong các cÆ¡ quan báo chí” vừa phát Ä‘á»™ng Ä‘ã nhận được sá»± “vào cuá»™c” của Ä‘ông đảo các cÆ¡ quan báo chí và các Há»™i Nhà báo tỉnh, thành phố. ThÆ°a ông, “Tiêu chí cÆ¡ quan báo chí văn hóa và văn hóa của người làm báo Việt Nam” do Há»™i Nhà báo Việt Nam ban hành Ä‘ã được xây dá»±ng và triển khai nhÆ° thế nào thời gian qua?

- Phó Chủ tịch Thường trá»±c Nguyá»…n Đức Lợi: Vá»›i vai trò là má»™t thành phần của văn hoá, đồng thời là má»™t trong những phÆ°Æ¡ng tiện chủ lá»±c phổ biến các loại hình văn hoá đến toàn xã há»™i, má»—i cÆ¡ quan báo chí cần phải là má»™t cÆ¡ quan văn hoá, má»—i người làm báo cần luôn có ý thức nâng cao văn hoá của bản thân, đề cao thành tố văn hóa trong sáng tạo tác phẩm. Báo chí cần chủ Ä‘á»™ng, tích cá»±c thúc đẩy, nâng cao văn hoá trong chính ngành nghề, lÄ©nh vá»±c của mình. Nói Ä‘úng hÆ¡n, nhà báo là những chiến sÄ© xung kích trên mặt trận tÆ° tưởng, văn hóa thì không chỉ có trách nhiệm tuyên truyền, lan lỏa những giá trị tốt đẹp Ä‘ó mà tá»± thân phải phấn đấu là những người xây dá»±ng và thá»±c thi.

Trên tinh thần Ä‘ó, khi xây dá»±ng “Tiêu chí cÆ¡ quan báo chí văn hóa và văn hóa của người làm báo Việt Nam”, chúng tôi Ä‘ã xin ý kiến từ các nhà báo lão thành, các nhà báo có uy tín, các cấp Há»™i địa phÆ°Æ¡ng trong cả nÆ°á»›c và cho ra đời bản tiêu chí gồm 12 Ä‘iểm, vá»›i 6 Ä‘iểm dành cho cÆ¡ quan báo chí và 6 Ä‘iểm dành cho người làm báo.

Chúng tôi cÅ©ng có HÆ°á»›ng dẫn triển khai và đề nghị các cÆ¡ quan báo chí, các cấp Há»™i Nhà báo Việt Nam và người làm báo trong cả nÆ°á»›c tích cá»±c hưởng ứng, chủ Ä‘á»™ng ký kết giao Æ°á»›c thi Ä‘ua, thá»±c hiện tốt các tiêu chí Ä‘ã đề ra, triển khai nền nếp và hiệu quả các hoạt Ä‘á»™ng xây dá»±ng cÆ¡ quan và con người văn hóa, lấy văn hóa làm nền tảng, Ä‘á»™ng lá»±c thúc đẩy sá»± phát triển của cÆ¡ quan báo chí, góp phần xây dá»±ng nền báo chí, truyền thông chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại theo tinh thần Nghị quyết Đại há»™i XIII của Đảng.

+ Việc phát Ä‘á»™ng phong trào thi Ä‘ua cÅ©ng nhÆ° ban hành Tiêu chí, có thể nói, phần nào xuất phát từ Ä‘iều ông từng trăn trở: “Cùng vá»›i sá»± buông lỏng, thỏa hiệp của cÆ¡ quan báo chí là sá»± xuống cấp về chuyên môn, suy thoái về đạo đức nghề nghiệp của má»™t bá»™ phận người làm báo”… Xin ông chia sẻ rõ hÆ¡n về Ä‘iều này, thÆ°a Phó Chủ tịch Thường trá»±c Há»™i Nhà báo Việt Nam?

- Phó Chủ tịch Thường trá»±c Nguyá»…n Đức Lợi: Chúng ta Ä‘ang sống trong ká»· nguyên bùng nổ thông tin, đất nÆ°á»›c ngày má»™t phát triển và há»™i nhập sâu rá»™ng. Lá»±c lượng Báo chí Cách mạng Việt Nam Ä‘ông đảo hÆ¡n bao giờ hết, từng cÆ¡ quan đều phát triển Ä‘a dạng các loại hình báo chí vá»›i cách thức làm báo hiện đại. Tuy nhiên, cùng vá»›i sá»± vÆ°Æ¡n lên mạnh mẽ, Báo chí Cách mạng Việt Nam cÅ©ng Ä‘ang đối diện vá»›i những thách thức, những hệ lụy, mặt trái của sá»± phát triển.

Vá»›i sá»± xuất hiện của mạng xã há»™i và các phÆ°Æ¡ng tiện truyền thông má»›i, thị phần của nhiều cÆ¡ quan báo chí suy giảm, má»™t số tờ báo bị cuốn vào vòng xoáy cạnh tranh, theo Ä‘uổi mọi cách để tìm kiếm nguồn thu, kể cả những cách thức làm suy giảm chức năng tÆ° tưởng - văn hóa cốt lõi.

Má»™t bá»™ phận báo chí xa rời tôn chỉ, mục Ä‘ích, thờ Æ¡ vá»›i nhóm công chúng đối tượng của mình, tìm đến những thị hiếu tầm thường, chọn lá»±a đề tài, sản xuất ná»™i dung chủ yếu nhằm tăng số lượng truy cập, thỏa hiệp tính trung thá»±c, khách quan để đạt được mục Ä‘ích kinh tế. Bản sắc của tờ báo bị bỏ quên, yếu tố văn hóa, nhân văn trong tác phẩm báo chí không được coi trọng, hình ảnh của tờ báo mờ nhạt, có biểu hiện “lệch chuẩn” văn hóa.

Má»™t số nhà báo coi nhẹ lao Ä‘á»™ng nghề nghiệp, bỏ qua nguyên tắc tác nghiệp cÆ¡ bản, thông tin thiếu khách quan, thiếu xác thá»±c. Tình trạng nhà báo vi phạm đạo đức nghề nghiệp, sách nhiá»…u cÆ¡ quan, doanh nghiệp, thậm chí doạ nạt, tống tiền, vi phạm pháp luật, có chiều hÆ°á»›ng gia tăng.

Do vậy, chỉ trong 6 tháng đầu năm 2022, Thanh tra Bá»™ Thông tin và Truyền thông Ä‘ã ban hành 11 quyết định xá»­ lý vi phạm sau thanh tra. Sở Thông tin và Truyền thông các tỉnh, thành phố Ä‘ã xá»­ lý vi phạm hành chính 9 trường hợp vi phạm về báo chí.

Trong năm 2021, Há»™i đồng xá»­ lý vi phạm đạo đức nghề nghiệp của Há»™i Nhà báo Việt Nam Ä‘ã xá»­ lý 20 trường hợp vi phạm đạo đức nghề nghiệp; 6 tháng năm 2022 Ä‘ã nhắc nhở má»™t số trường hợp nhà báo có những phát ngôn lệch chuẩn trên mạng xã há»™i; liên hệ vá»›i các báo, tạp chí có phóng viên bị bắt (liên quan đến việc tống tiền doanh nghiệp), yêu cầu báo cáo và đề xuất hình thức xá»­ lý...

Trong bối cảnh Ä‘ó, việc nâng cao nhận thức về văn hóa, tạo lập không gian văn hóa trong hoạt Ä‘á»™ng báo chí, xây dá»±ng cÆ¡ quan báo chí và người làm báo văn hóa là yêu cầu cấp thiết, hÆ°á»›ng đến xây dá»±ng má»™t nền báo chí ká»· cÆ°Æ¡ng, liêm chính.

Duy trì thường xuyên, liên tục, tạo thành nền nếp

+ Có thể Ä‘ánh giá rằng, 12 tiêu chí về xây dá»±ng cÆ¡ quan báo chí văn hóa và người làm báo văn hóa Ä‘ã “chạm” được tá»›i những vấn đề rất “nóng”... mà nếu nghiêm túc thá»±c hiện sẽ phần nào giải quyết được các thách thức nói trên. Cùng vá»›i nhiều biện pháp “chế tài” Ä‘ã có, kỳ vọng của ông khi triển khai phong trào thi Ä‘ua này nhÆ° thế nào, thÆ°a nhà báo?

- Phó Chủ tịch Thường trá»±c Nguyá»…n Đức Lợi: Thời gian qua, Đảng, Nhà nÆ°á»›c ta Ä‘ã từng ban hành nhiều chủ trÆ°Æ¡ng, chính sách, pháp luật nhằm xây dá»±ng môi trường văn hóa, cÅ©ng nhÆ° phát triển báo chí. Chẳng hạn nhÆ°: Nghị quyết số 33-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung Æ°Æ¡ng Đảng khóa XI về “xây dá»±ng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam Ä‘áp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nÆ°á»›c”; Chỉ thị số 43-CT/TW ngày 8/4/2020 của Ban Bí thÆ° về “Tăng cường sá»± lãnh đạo của Đảng đối vá»›i hoạt Ä‘á»™ng của Há»™i Nhà báo Việt Nam trong tình hình má»›i”. Đồng thời, Há»™i Nhà báo Việt Nam cÅ©ng Ä‘Æ°a ra 10 Ä‘iều quy định về đạo đức nghề nghiệp của người làm báo Việt Nam; Quy tắc sá»­ dụng mạng xã há»™i của người làm báo Việt Nam…

Cùng vá»›i các Ä‘iều luật, quy định, quy tắc, việc triển khai phong trào thi Ä‘ua “Xây dá»±ng môi trường văn hóa trong cÆ¡ quan báo chí” trong thời Ä‘iểm này có thể nói là má»™t cách thức nhằm “chấn chỉnh”, siết chặt ká»· cÆ°Æ¡ng và góp phần giúp má»—i cÆ¡ quan báo chí, má»—i người làm báo tiếp tục nâng cao ý thức, trách nhiệm của mình trong sứ mệnh của người cầm bút.

DÄ© nhiên, những tiêu chí mang tính chất “lạt mềm buá»™c chặt” thì thÆ°á»›c Ä‘o chính là uy tín và sá»± tá»± trọng nghề nghiệp của má»—i người làm báo, má»—i cÆ¡ quan báo chí. Bởi vậy, hy vọng rằng, vá»›i việc xây dá»±ng kế hoạch hoạt Ä‘á»™ng, tác nghiệp vì mục Ä‘ích tận hiến vá»›i nghề, cho ra đời những sản phẩm báo chí chất lượng, tích cá»±c, lan tỏa giá trị nhân văn, văn hóa thì phong trào thi Ä‘ua sẽ không sa vào hình thức, góp phần tích cá»±c làm lành mạnh đời sống báo chí, nâng tầm giá trị văn hóa trong từng sản phẩm báo chí.

+ Trên thá»±c tế, nhiều phong trào thi Ä‘ua rất thiết thá»±c nhÆ°ng kết quả lại chÆ°a được nhÆ° mong muốn. Để phong trào này không “Ä‘ánh trống bỏ dùi”, các cÆ¡ quan báo chí, các cấp Há»™i nhà báo cần vào cuá»™c nhÆ° thế nào, thÆ°a Phó Chủ tịch thường trá»±c?

- Phó Chủ tịch Thường trá»±c Nguyá»…n Đức Lợi: Xây dá»±ng cÆ¡ quan báo chí văn hóa, người làm báo văn hóa là trách nhiệm, đồng thời cÅ©ng là vấn đề tá»± thân của má»—i cÆ¡ quan báo chí, người làm báo.

Để phong trào “Xây dá»±ng môi trường văn hóa trong các cÆ¡ quan báo chí” ngày càng Ä‘i vào chiều sâu, hiệu quả thá»±c chất, các cÆ¡ quan báo chí, Ä‘á»™i ngÅ© những người làm báo cả nÆ°á»›c cần thiết thá»±c hưởng ứng, thá»±c hiện, lan tỏa phong trào ra xã há»™i; duy trì thường xuyên, liên tục, tạo thành nền nếp, từ Ä‘ó tạo nên nhiều sản phẩm báo chí có chất lượng, giàu giá trị văn hóa tốt đẹp, góp phần khÆ¡i dậy, định hÆ°á»›ng những dòng chảy văn hóa tích cá»±c trong đời sống xã há»™i. Các tiêu chí cần được quán triệt, thấm nhuần vào nhận thức của cấp ủy, tổ chức đảng và đảng viên trong các cÆ¡ quan báo chí.

Thường xuyên chăm lo xây dá»±ng văn hóa trong má»—i tổ chức đảng của các cÆ¡ quan báo chí, trong Ä‘ó, trọng tâm là xây dá»±ng Ä‘á»™i ngÅ© cán bá»™, đảng viên, phóng viên, biên tập viên, người làm báo có phẩm chất đạo đức, tận tụy, hết lòng phụng sá»± Tổ quốc, phục vụ nhân dân, gắn bó máu thịt vá»›i nhân dân; có ý thức thượng tôn pháp luật, dân chủ Ä‘i Ä‘ôi vá»›i ká»· luật, ká»· cÆ°Æ¡ng; tá»± do cá nhân gắn vá»›i trách nhiệm xã há»™i và nghÄ©a vụ công dân.

Đồng thời, các Ä‘Æ¡n vị phải thường xuyên bám sát thá»±c tiá»…n, Ä‘Æ°a 12 tiêu chí vào trong các nhiệm vụ cụ thể, có giám sát, kiểm tra, tổng kết. Trong Ä‘ó cần nhấn mạnh những giá trị văn hóa cốt lõi của người làm báo cách mạng, chủ Ä‘á»™ng thích ứng vá»›i các phÆ°Æ¡ng tiện truyền thông má»›i, bảo đảm phục vụ hiệu quả nhiệm vụ xây dá»±ng và bảo vệ Tổ quốc.

Bên cạnh Ä‘ó, xây dá»±ng các quy định, quy chế của tòa soạn, quy trình tác nghiệp, bảo đảm các chuẩn má»±c cao nhất về tính chính xác, sá»± tin cậy và tính nhân văn trong từng bản tin, từng bài báo. Má»—i sản phẩm báo chí phải bảo đảm yếu tố thẩm mỹ, giáo dục, đề cao tính nhân văn, trở thành hình mẫu trong giao tiếp, ứng xá»­ văn hóa trong cá»™ng đồng, nhất là trên không gian mạng và môi trường số…

Ngọn lá»­a nhân văn trong ngòi bút và lòng nhân ái trong tâm hồn

+ Trong bối cảnh hiện nay, những quy định cÅ© và má»›i Ä‘òi hỏi má»—i người làm báo phải ná»— lá»±c gấp nhiều lần, vừa chạy Ä‘ua vá»›i những đổi má»›i của nghề nghiệp trong môi trường báo chí chuyển đổi số vừa phải không ngừng rèn giÅ©a đạo đức, thá»±c hiện tốt phong trào thi Ä‘ua xây dá»±ng môi trường văn hóa báo chí… Äá»ƒ thá»±c hiện “tròn vai”, những người làm báo trong thời đại hôm nay cần ná»— lá»±c nhÆ° thế nào, thÆ°a ông?

- Phó Chủ tịch Thường trá»±c Nguyá»…n Đức Lợi: á»ž góc Ä‘á»™ này, tôi cho rằng, trÆ°á»›c hết, lãnh đạo và các cấp quản lý phải có giải pháp quản lý phóng viên sao cho hài hòa, vừa tạo Ä‘iều kiện để nhà báo hoàn thành tốt nhiệm vụ, vừa chia sẻ khó khăn, tháo gỡ những vấn đề nhạy cảm mà nhà báo có thể gặp phải trong quá trình tác nghiệp. Nhất là đối vá»›i các nhà báo trẻ, làm sao để họ thật sá»± trong sáng về đạo đức, được sống vá»›i Ä‘am mê ngay từ những ngày đầu tiên bÆ°á»›c vào nghề báo. Chỉ có sá»± trong sáng thì má»›i tồn tại lâu dài và chỉ có sá»± trong sáng má»›i bảo vệ được mình trong cạm bẫy phức tạp mà nghề báo có thể mang đến.

Đặc biệt trong bối cảnh thá»±c hiện Quy hoạch Quản lý và Phát triển báo chí hiện nay, lãnh đạo các cÆ¡ quan quản lý báo chí nên tạo Ä‘iều kiện cho anh em nhà báo có mức thu nhập sao cho họ có thể tránh được, từ chối được các hành vi mua chuá»™c, tiêu cá»±c có thể có.

Còn riêng đối vá»›i người làm báo, “má»™t trái tim nóng và má»™t cái đầu lạnh” luôn là “kim chỉ nam” trong hoạt Ä‘á»™ng tác nghiệp, sẵn sàng thâm nhập cuá»™c sống để phát hiện những con người Ä‘iển hình, con người văn hóa tiêu biểu, có khát vọng, từ Ä‘ó phản ánh thành tác phẩm báo chí hấp dẫn, có sức thuyết phục và lay Ä‘á»™ng lòng người.

Để làm được Ä‘iều này, má»—i nhà báo, má»—i cán bá»™ báo chí cần có ý chí, bản lÄ©nh vững vàng, kiên định, không ngả nghiêng dao Ä‘á»™ng, nhÆ°ng đồng thời cÅ©ng không duy ý chí, không nhụt chí hay thiếu tính sáng tạo; cần nhìn nhận mọi vấn đề dÆ°á»›i lăng kính khách quan, trung thá»±c, tôn trọng sá»± thật vá»›i tấm lòng của người cầm bút có văn hóa.

+ Là Ä‘Æ¡n vị chủ trì xây dá»±ng Tiêu chí, thÆ°a Phó Chủ tịch Thường trá»±c, để phong trào thi Ä‘ua đạt được hiệu quả thiết thá»±c, Há»™i Nhà báo Việt Nam Ä‘ã có những định hÆ°á»›ng nhÆ° thế nào tá»›i các cÆ¡ quan báo chí, các cấp Há»™i Nhà báo Việt Nam trong triển khai thá»±c hiện, thÆ°a ông?

- Phó Chủ tịch Thường trá»±c Nguyá»…n Đức Lợi: Chúng tôi luôn xác định rất rõ rằng, phong trào thi Ä‘ua phải thá»±c chất, không “Ä‘ánh trống bỏ dùi” nên trong hÆ°á»›ng dẫn triển khai, Há»™i Nhà báo Việt Nam Ä‘ã đề ra rất cụ thể từng đầu việc phù hợp vá»›i các cÆ¡ quan, Ä‘Æ¡n vị được giao nhiệm vụ.

Theo Ä‘ó, vá»›i các cÆ¡ quan báo chí, cấp Há»™i Nhà báo Việt Nam, chúng tôi yêu cầu phải triển khai ký kết giao Æ°á»›c thi Ä‘ua xây dá»±ng môi trường văn hóa; Phổ biến, quán triệt ná»™i dung, ý nghÄ©a của Phong trào và Tiêu chí tá»›i người làm báo, há»™i viên, người lao Ä‘á»™ng; Ä‘á»™ng viên toàn thể cÆ¡ quan nhiệt tình hưởng ứng; Xây dá»±ng kế hoạch, tổ chức thá»±c hiện Phong trào trong Ä‘ó chú trọng Ä‘Æ°a ná»™i dung Tiêu chí vào ná»™i quy hoạt Ä‘á»™ng và quy trình tác nghiệp của cÆ¡ quan, đề cao yếu tố văn hóa trong sáng tạo tác phẩm báo chí, trong Ä‘ánh giá chất lượng tác phẩm, lồng ghép ná»™i dung của Tiêu chí vào sinh hoạt cÆ¡ quan, các há»™i nghị sÆ¡ kết, tổng kết; Ä‘Æ°a Tiêu chí vào tiêu chuẩn bình xét thi Ä‘ua, khen thưởng.

Đặc biệt, để phong trào luôn được “thắp lá»­a” thì các cÆ¡ quan báo chí, các cấp Há»™i phải thá»±c hiện cÆ¡ chế báo cáo kết quả thá»±c hiện Phong trào về Ban Tuyên giáo Trung Æ°Æ¡ng và Há»™i Nhà báo Việt Nam trong dịp tổng kết hằng năm… Há»™i Nhà báo Việt Nam cÅ©ng Ä‘ã Ä‘Æ°a vào kế hoạch hoạt Ä‘á»™ng trong quý 3 năm 2023 dá»± kiến sẽ tổ chức há»™i thảo về văn hóa của cÆ¡ quan báo chí và người làm báo, dịp sÆ¡ kết 01 năm Phong trào xây dá»±ng môi trường văn hóa trong cÆ¡ quan báo chí.

Có thể nói, phong trào thi Ä‘ua “Xây dá»±ng môi trường văn hóa trong các cÆ¡ quan báo chí” và Tiêu chí “xây dá»±ng cÆ¡ quan báo chí văn hóa và người làm báo văn hóa” vá»›i 12 Ä‘iểm, trong Ä‘ó có 6 tiêu chí đối vá»›i cÆ¡ quan báo chí, 6 tiêu chí đối vá»›i người làm báo Việt Nam Ä‘ã và Ä‘ang lan tỏa mạnh mẽ trong hoạt Ä‘á»™ng của các cÆ¡ quan báo chí và các cấp Há»™i Nhà báo tỉnh thành phố trong cả nÆ°á»›c.

Phong trào hÆ°á»›ng đến xây dá»±ng má»—i cÆ¡ quan báo chí phải là má»™t cÆ¡ quan văn hóa, má»—i người làm báo cần luôn có ý thức nâng cao văn hóa của bản thân, đề cao thành tố văn hóa trong sáng tạo tác phẩm. Má»—i cÆ¡ quan báo chí phải là má»™t tấm gÆ°Æ¡ng Ä‘i đầu trong việc xây dá»±ng văn hóa công sở, văn hóa cÆ¡ quan. Và má»—i người làm báo cần xác định rõ trách nhiệm trong việc gìn giữ, bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tá»™c, gìn giữ ngọn lá»­a nhân văn trong ngòi bút và lòng nhân ái trong tâm hồn người làm báo.

+ Vâng, xin trân trọng cảm Æ¡n ông!

Theo Hà Vân (Thá»±c hiện)/Báo NB&CL

https://www.congluan.vn/phong-trao-thi-dua-phai-thuc-chat-khong-danh-trong-bo-dui-post211111.html