Bác sÄ© Nguyá»…n Văn DÅ©ng, Trưởng Khoa Hồi sức tích cá»±c – Chống độc, Bệnh viện Äa khoa tỉnh thăm khám cho bệnh nhân bị ngá»™ độc rượu.
Ngộ độc nặng do uống nhầm rượu chứa methanol
Äầu tháng 8-2022, trên địa bàn TP Hồ Chí Minh liên tiếp xảy ra các vụ ngá»™ độc rượu táºp thể do sá» dụng rượu chứa methanol (cồn công nghiệp). Vụ ngá»™ độc nghiêm trá»ng xảy ra vào ngày 3-8 tại má»™t nhà hàng ở phưá»ng Phước Long B, TP Thá»§ Äức. Theo Ä‘ó, má»™t nhóm gồm 8 sinh viên tổ chức ăn uống trong khuôn viên nhà hàng sau khi hết giá» làm thêm. Cả nhóm Ä‘ã uống hết 5 lít rượu không rõ nguồn gốc xuất xứ để sẵn trong kho cá»§a quán từ trước Ä‘ó. Do rượu có vị khó uống nên các bạn Ä‘ã pha cùng nước ngá»t để uống. Kết quả, sau Ä‘ó cả 8 ngưá»i Ä‘á»u bị ngá»™ độc, khiến 2 ngưá»i tá» vong, 6 ngưá»i phải cấp cứu Ä‘iá»u trị.
Ngày 7-8, Bệnh viện Nhân dân Gia Äịnh (TP Hồ Chí Minh) tiếp nháºn 5 nam bệnh nhân ngá»™ độc do uống rượu pha nhầm methanol. Cả 5 ngưá»i nháºp viện vá»›i các biểu hiện như mệt, nôn ói nhiá»u, mắt má». 5 bệnh nhân được Ä‘iá»u trị tại Khoa Hồi sức - tích cá»±c chống độc vá»›i chẩn Ä‘oán ngá»™ độc methanol ngày thứ 3. Cả 5 Ä‘á»u được lá»c máu, bù dịch, Ä‘iá»u trị ná»™i khoa theo phác đồ Ä‘iá»u trị ngá»™ độc methanol cá»§a Bá»™ Y tế.
Trước Ä‘ó, vụ việc 3 phụ nữ ở tỉnh Cà Mau tá» vong hồi cuối tháng 7-2022 cÅ©ng do nguyên nhân ngá»™ độc chất methanol có trong rượu. 3 phụ nữ tổ chức ăn uống tại nhà tối ngày 20-7. Äến trưa ngày hôm sau, những ngưá»i này tiếp tục tổ chức ăn uống. Äến tối ngày 22-7, 3 ngưá»i có triệu chứng nôn ói, khó thở nên được ngưá»i nhà đưa đến bệnh viện. Tuy nhiên, 1 ngưá»i tá» vong trên đưá»ng Ä‘i cấp cứu, ngày hôm sau 2 ngưá»i còn lại cÅ©ng không qua khá»i.
Các vụ việc ngá»™ độc nặng xảy ra ở các tỉnh thành phía Nam vá»›i nguyên nhân là do sá» dụng rượu có chứa methanol. Các loại rượu nấu từ gạo, nếp, mì là rượu ethanol có giá cao hÆ¡n. Còn rượu công nghiệp chứa methanol có giá bán rẻ hÆ¡n rất nhiá»u. Äể hạ giá thành sản phẩm, nhiá»u cÆ¡ sở sản xuất Ä‘ã pha methanol vào rượu để bán cho ngưá»i tiêu dùng.
Trên địa bàn tỉnh, các vụ ngá»™ độc rượu cÅ©ng thưá»ng xảy ra, các bệnh nhân thưá»ng ở các huyện miá»n núi, vùng nông thôn, nguyên nhân do lạm dụng rượu bia. ÄÆ¡n cá» như ông T.T.B., quê ở xã Quảng Hải, huyện Quảng Xương vừa má»›i nháºp viện vào cuối tháng 8-2022 do bị ngá»™ độc rượu. Ông B. cho biết, theo thói quen hằng ngày ông vẫn uống vài chén rượu. Song, hôm Ä‘ó cả nhà liên hoan, anh em con cháu ngồi quây quần Ä‘ông vui nên ông uống thêm vài chén. Uống xong, cảm giác say nên ông nằm ngá»§ luôn trên ná»n nhà, đến lúc thấy trong ngưá»i khó chịu thì ngưá»i nhà chở thẳng lên bệnh viện, đến nÆ¡i thì ông Ä‘ã bất tỉnh. Các bác sÄ© kết luáºn ông bị ngá»™ độc rượu nặng. CÅ©ng may được phát hiện và cấp cứu kịp thá»i nên ông qua được cÆ¡n nguy kịch...
Không lạm dụng rượu, bia
Thạc sÄ©, bác sÄ© Nguyá»…n Văn DÅ©ng, Trưởng Khoa Hồi sức tích cá»±c – Chống độc, Bệnh viện Äa khoa tỉnh Thanh Hóa, cho biết: Rượu có 2 loại, má»™t loại thông thưá»ng có chứa ethanol (C2H5OH) dùng trong thá»±c phẩm, được chế biến từ ngÅ© cốc, hoa quả lên men; tuy được dùng để pha chế đồ uống giải khát nhưng bản thân ethanol cÅ©ng là chất có thể gây độc hại cho con ngưá»i khi lạm dụng.
Má»™t dạng khác cá»§a rượu có chứa methanol (CH3OH), má»™t sản phẩm là dung môi pha chế trong công nghiệp, tuyệt đối không sá» dụng để uống. Methanol là má»™t chất có độc tính cao, chỉ cần 1 lượng nhá» cÅ©ng có thể gây mù mắt, nếu nhiá»u có thể gây tá» vong.
Vá»›i những trưá»ng hợp ngá»™ độc do uống nhầm methanol, triệu chứng thưá»ng gặp Ä‘ó là ngưá»i bệnh có cảm giác Ä‘au đầu, chóng mặt, buồn nôn, thở nhanh, dấu hiệu Ä‘iển hình cá»§a ngá»™ độc metanol là mắt bị má»... Äối vá»›i những trưá»ng hợp ngá»™ độc nặng, không được Ä‘iá»u trị kịp thá»i có thể có những biến chứng, tháºm chí là nguy cÆ¡ tá» vong cao, nếu qua khá»i được cÅ©ng sẽ dá»… để lại di chứng, đặc biệt là tổn thương não.
Khoa Hồi sức tích cá»±c – Chống độc thưá»ng xuyên tiếp nháºn những ca ngá»™ độc rượu vào viện, nhất là vào dịp lá»…, tết. Từ đầu năm đến nay, khoa Ä‘ã tiếp nháºn 5 trưá»ng hợp bị ngá»™ độc rượu, trong Ä‘ó có 3 ca ngá»™ độc ethanol, 2 ca ngá»™ độc do uống nhầm methanol, có bệnh nhân nháºp viện trong tình trạng hôn mê. Vá» mặt chẩn Ä‘oán, khi tiếp nháºn bệnh nhân, các bác sÄ© xác định các yếu tố dịch tá»… có tiếp xúc vá»›i rượu, các triệu chứng lâm sàng và thá»±c hiện các xét nghiệm định lượng nồng độ rượu trong máu, trong hÆ¡i thở, các xét nghiệm khác biến loạn, đặc biệt là tình trạng toan chuyển hóa. Vá» mặt Ä‘iá»u trị, bệnh nhân được há»— trợ má»i mặt, ổn định vá» tình trạng cấp cứu, lá»c máu, há»— trợ dịch Ä‘iện giải, chỉ định dùng thuốc giải độc đặc hiệu...
Bác sÄ© nguyá»…n Văn DÅ©ng khuyến cáo, nguyên nhân cá»§a ngá»™ độc rượu là do lạm dụng rượu, uống rượu vượt quá mức chấp nháºn cá»§a cÆ¡ thể, do sá» dụng rượu không đảm bảo an toàn thá»±c phẩm như: uống phải rượu pha cồn công nghiệp methanol; uống các loại rượu ngâm vá»›i thảo má»™c (như lá, rá»…, hạt cây) hoặc ngâm vá»›i động váºt (như máºt, phá»§ tạng...). Uống rượu lâu ngày dẫn đến nghiện rượu, sút cân, chán ăn do tổn thương gan và ruá»™t; da, niêm mạc nhợt nhạt do thiếu máu; thoái hóa gan, xÆ¡ gan, có thể ung thư gan; nhồi máu cÆ¡ tim, run, rối loạn tinh thần... Phụ nữ mang thai uống nhiá»u rượu gây ảnh hưởng đến phát triển thể chất, tinh thần, trí tuệ cá»§a đứa trẻ, gây ngá»™ độc cho thai nhi.
Äể phòng ngừa ngá»™ độc rượu, má»—i ngưá»i cần tá»± trang bị cho mình những kiến thức cÆ¡ bản vá» rượu và cách sá» dụng, không uống cồn công nghiệp và rượu có hàm lượng methanol > 0,1% vì có thể gây mù mắt và tá» vong. Không uống rượu ngâm vá»›i lá, rá»… cây, phá»§ tạng động váºt không rõ độc tính hay rượu ngâm theo kinh nghiệm cá nhân. Không uống rượu khi Ä‘ang Ä‘ói, mệt hoặc Ä‘ang uống thuốc Ä‘iá»u trị hoặc không biết rõ nguồn gốc, xuất xứ cá»§a rượu. Những ngưá»i lá»›n tuổi, trẻ em, phụ nữ có thai tuyệt đối không lạm dụng rượu bia.
Theo Bài và ảnh: Việt Hương/Báo Thanh Hóa Äiện tá»
https://baothanhhoa.vn/doi-song-xa-hoi/canh-bao-tinh-trang-ngo-doc-ruou/167543.htm