CĐS là con đường tất yếu để các cÆ¡ quan báo chí có thể tồn tại và phát triển. (Ảnh Internet)

Muốn chuyển đổi số thì phải chấp nhận đầu tÆ°

Theo ông Nguyá»…n Hoàng Nhật – Phó Tổng Biên tập báo Ä‘iện tá»­ Vietnamplus, chuyển đổi số là con đường tất yếu để các cÆ¡ quan báo chí có thể tồn tại và phát triển bởi Ä‘á»™c giả ngày càng có xu hÆ°á»›ng rời bỏ loại hình báo chí truyền thống để theo dõi tin tức trên các nền tảng số.

Ngoài việc là con đường tất yếu thì chuyển đổi số còn là nhu cầu tá»± thân của các tòa soạn. "Điều thú vị là nhiều tòa soạn vừa và nhỏ Ä‘ang tận dụng rất tốt chuyển đổi số để nâng tầm ảnh hưởng khi mạnh dạn đổi má»›i, sá»›m bắt kịp xu thế của báo chí thế giá»›i. Má»™t ví dụ Ä‘Æ¡n giản, có thể kênh thông tin chính của tờ báo Ä‘ó chỉ có lượng truy cập vào khoảng vài trăm ngàn lượt visit má»—i ngày. NhÆ°ng kênh Tiktok hay YouTube của tờ báo Ä‘ó lại có lượng người đăng ký và theo dõi lên tá»›i hàng triệu. DÄ© nhiên, chuyển đổi số không chỉ là di tản lên các nền tảng số, nhÆ°ng chiếm lÄ©nh nền tảng số cÅ©ng là bÆ°á»›c Ä‘i quan trọng trong hành trình này", Phó Tổng Biên tập Vietnamplus nói.

Bàn về xu hÆ°á»›ng này, ông Nguyá»…n Bá - Tổng Biên tập Tạp chí Thông Tin Truyền Thông cho rằng, quá trình đổi má»›i nói chung và chuyển đổi số nói riêng trong lÄ©nh vá»±c báo chí thường Ä‘i chậm hÆ¡n sá»± thay đổi của đời sống xã há»™i. Tuy nhiên, nhiều lãnh đạo báo chí ở phân khúc vừa và nhỏ rất quyết liệt trong vấn đề chuyển đổi số báo chí vì họ biết rằng chỉ có chuyển đổi số báo chí má»›i có thể tồn tại được.

"Báo in dần dần mất Ä‘i, người đọc không còn đọc ở máy tính để bàn nữa, họ tìm đến bản tin video. Các toà soạn biết rằng nếu không bắt kịp xu hÆ°á»›ng thì sẽ mất Ä‘á»™c giả. Do vậy phải luôn tâm niệm má»™t câu bạn đọc ở Ä‘âu thì báo chí ở Ä‘ó. Họ xem tin tức ở Ä‘âu, trên giao diện gì, sở thích nhu cầu là gì thì báo chí phải Ä‘áp ứng được, Ä‘ó chính là phÆ°Æ¡ng châm để tiến hành chuyển đổi số", ông Bá cho hay. 

Bên cạnh Ä‘ó, má»™t số Ä‘Æ¡n vị cho rằng chuyển đổi số là quá trình tốn kém vá»›i năng lá»±c nhất định của họ sẽ không chuyển đổi số được. Thá»±c tế cho thấy, Ä‘úng là không có bữa trÆ°a nào là miá»…n phí, các toà soạn không thể ngồi trông chờ miếng bánh ngân sách để tiến hành chuyển đổi số. Theo Hiệp há»™i Báo chí thế giá»›i WAN-IFRA thì chuyển đổi số sẽ Ä‘em lại cÆ¡ há»™i kinh doanh tốt hÆ¡n, giúp các tòa soạn Ä‘a dạng hóa nguồn thu.

"Đương nhiên, muốn chuyển đổi số thì phải chấp nhận đầu tÆ°, chẳng hạn nhÆ° xây dá»±ng mini studio, tuyển dụng hay thuê các nhân viên lập trình, chuyên gia xá»­ lý dữ liệu, chăm sóc khách hàng… NghÄ©a là các tòa soạn phải thay đổi cÆ¡ cấu truyền thống, chấp nhận sá»± thật rằng má»™t tòa soạn báo thì sẽ không chỉ có phóng viên, biên tập viên, kỹ thuật viên Ä‘Æ¡n thuần", ông Nguyá»…n Hoàng Nhật cho hay.

Về vấn đề này, ông Nguyá»…n Bá cho rằng, những tờ báo có tiềm lá»±c về tài chính sẽ tiến hành chuyển đổi số mạnh hÆ¡n và nhanh hÆ¡n. "Tuy nhiên, các cÆ¡ quan báo chí nhỏ có thể liên kết vá»›i nhau để dùng chung những nền tảng thá»±c hiện chuyển đổi số cho mình. Chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ sẽ giúp các cÆ¡ quan báo chí tiếp cận vá»›i bạn đọc, Ä‘áp ứng nhu cầu bạn đọc của mình má»™t cách tốt nhất. Việc sá»­ dụng công nghệ để thay đổi cách thức làm việc, cách thức tiếp cận và quản lý của toà soạn vá»›i Ä‘á»™c giả của mình Ä‘ó chính là giải pháp để tiến lên". ông Bá nhận định. 

Chuyển đổi số không thể tách rời việc Ä‘ào tạo

Có rất nhiều tờ báo nhỏ Ä‘ã tận dụng sá»± phát triển của công nghệ, chẳng hạn nhÆ° cá nhân hóa trang tin, sá»­ dụng các dịch vụ nhÆ° newsletter, webpush để đẩy mạnh lÆ°u lượng người đọc mà không phải phụ thuá»™c quá nhiều vào thuật toán của Google và Facebook.

"Công nghệ cÅ©ng giúp các tòa soạn nhỏ tăng cường trải nghiệm cho người đọc bằng những sản phẩm báo chí hấp dẫn cả về mặt thị giác lẫn chiều sâu ná»™i dung thông qua các loại hình báo chí dữ liệu. Đương nhiên, nhÆ° chúng ta vẫn nói, “Ná»™i dung luôn là Vua”. NhÆ°ng ná»™i dung Ä‘ó sẽ hấp dẫn hÆ¡n, có sức lan tỏa lá»›n hÆ¡n nếu được há»— trợ bởi yếu tố công nghệ, gồm cả trí tuệ nhân tạo", ông Nguyá»…n Hoàng Nhật chia sẻ.

Về thá»±c trạng tiến hành chuyển đổi số của Ä‘Æ¡n vị mình trong thời gian qua, Tổng biên tập Tạp chí Thông tin và Truyền thông cho biết, quá trình thá»±c hiện chuyển đổi số khá khó khăn vá»›i những tạp chí nhỏ, vì bên cạnh nguồn lá»±c tài chính thì quan trọng nhất là nguồn lá»±c con người. Chuyển đổi số không thể tách rời việc Ä‘ào tạo, phát triển kỹ năng số cho chính phóng viên, biên tập viên của toà soạn.

"Phần lá»›n các tạp chí thì nhân lá»±c chủ yếu là người lá»›n tuổi. Các PV, BTV lá»›n tuổi thì sá»± đổi má»›i,https://www.congluan.vn/chuyen-doi-so-co-hoi-nao-cho-nhung-toa-soan-vua-va-nho-post212583.htmltiếp cận cái má»›i sẽ thua kém Ä‘á»™i trẻ rất nhiều. Ngay cả Tạp chí Thông tin và Truyền thông làm trong lÄ©nh vá»±c CNTT, cÅ©ng gặp khó khăn về vấn đề này", ông Bá chia sẻ.

Ngoài ra, theo ông Bá, má»™t thách thức lá»›n trong chuyển đổi số là câu chuyện bảo vệ bản quyền cho việc đổi má»›i sáng tạo. Nhiều toà soạn ứng dụng công nghệ làm ra má»™t sản phẩm báo chí sau Ä‘ó các Ä‘Æ¡n vị khác khai thác lại, Ä‘ó là việc không công bằng. Chúng ta cần tôn trọng bản quyền của nhau.

Thá»±c tế cho thấy, nhờ chuyển đổi số phân khúc các tờ báo có quy mô vừa và nhỏ Ä‘ã nhanh chóng chứng tỏ được sức hút đối vá»›i công chúng, bằng khả năng chuyển tải thông tin tá»›i bạn đọc gần nhÆ° đồng thời vá»›i sá»± kiện cùng lượng thông tin đồ sá»™, thậm chí không có sá»± giá»›i hạn về dung lượng.

Tuy nhiên, việc chuyển đổi số cÅ©ng còn nhiều khó khăn. Đó là phÆ°Æ¡ng thức làm báo truyền thống không còn thu hút Ä‘á»™c giả nhÆ° trÆ°á»›c Ä‘ây. Phần lá»›n bạn đọc, nghe, xem qua các phÆ°Æ¡ng tiện số, cùng vá»›i sá»± lấn át của truyền thông xã há»™i. Bên cạnh Ä‘ó cÆ¡ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật chÆ°a Ä‘áp ứng yêu cầu, Ä‘á»™i ngÅ© nhân lá»±c, đặc biệt là các kỹ sÆ° công nghệ chÆ°a nhiều là những thách thức lá»›n của các toà soạn khi không có Ä‘á»™i ngÅ© công nghệ đứng sau.

Theo WAN-IFRA, có má»™t thách thức chung nhất đối vá»›i các cÆ¡ quan báo chí của cả khu vá»±c châu Á-TBD chứ không chỉ Việt Nam là tÆ° duy “text-base” (tạm dịch là phụ thuá»™c vào các loại hình báo chí truyền thống, không chịu đổi má»›i). Nên chuyển đổi số phải bắt nguồn từ thay đổi nhận thức, và tốt nhất là thay đổi tÆ° duy của người đứng đầu các cÆ¡ quan báo chí.

Thay đổi này cÅ©ng cần má»™t quá trình, nhÆ°ng quá trình ấy phải được đẩy nhanh, nếu không sẽ bỏ lỡ các cÆ¡ há»™i thu hẹp khoảng cách vá»›i thế giá»›i bên ngoài.

Theo Phan Hoài Giang/Báo NB&CL

https://www.congluan.vn/chuyen-doi-so-co-hoi-nao-cho-nhung-toa-soan-vua-va-nho-post212583.html