Chuyện tưởng cÅ© mà vẫn còn nhức nhối

Tất nhiên không phải bây giờ vấn đề chấn chỉnh, xá»­ lý thá»±c trạng này má»›i được đặt ra mà những năm gần Ä‘ây, trong chủ trÆ°Æ¡ng chung của Bá»™ Thông tin & Truyền thông, vấn đề này luôn được cho là “Ä‘iểm nóng” vá»›i không ít những ná»— lá»±c của các cÆ¡ quan quản lý báo chí. Mặc dù pháp luật Ä‘ã quy định rõ trang thông tin Ä‘iện tá»­ không được phép hoạt Ä‘á»™ng nhÆ° má»™t tờ báo, bản thân các trang tin thông tin Ä‘iện tá»­ trong giấy phép hoạt Ä‘á»™ng cÅ©ng đều không có chức năng báo chí.

Tuy nhiên, trên thá»±c tế, nhiều trang thông tin Ä‘iện tá»­ tổng hợp vẫn “lách luật”, “xé rào”, để hoạt Ä‘á»™ng báo chí má»™t cách bừa bãi, trái vá»›i quy định của pháp luật. Từ Ä‘ó dẫn đến tình trạng “Báo hóa” trang thông tin Ä‘iện tá»­ tổng hợp. Sá»± “nóng lên” của vấn đề này vài năm trở lại Ä‘ây còn là sá»± chuyển dịch từ “báo hóa” trang thông tin Ä‘iện tá»­ sang “báo hóa” mạng xã há»™i dẫn đến nhiều hệ lụy khó lường và việc quản lý, xá»­ lý gặp ít nhiều khó khăn.

Theo ông Lê Quang Tá»± Do - Phó Cục trưởng Cục Phát thanh Truyền hình và Thông tin Điện tá»­, nguyên nhân tình trạng này là do các quy định của pháp luật chÆ°a chặt chẽ, dẫn đến tình trạng má»™t số trang tin tổng hợp, mạng xã há»™i lợi dụng các kẽ hở này để “báo hóa”.

Nghiêm trọng hÆ¡n là tình trạng trang tin Ä‘iện tá»­ tổng hợp “hành” Doanh nghiệp (DN) gây nhiều bức xúc trong xã há»™i. Cụ thể, để “lách” Luật, nhiều trang tin Ä‘ã chủ Ä‘á»™ng liên kết vá»›i cÆ¡ quan báo chí để hợp pháp hóa nguồn tin, sau Ä‘ó tá»± sản xuất tin, bài nhằm dọa dẫm DN để ép quảng cáo. Thậm chí, nhiều trang tin dẫn nguồn từ báo Ä‘iện tá»­ nhÆ°ng không gỡ bài khi báo gốc Ä‘ã gỡ nhằm mục Ä‘ích ép buá»™c DN được đề cập trong bài viết phải đổi quảng cáo hoặc chi tiền thì má»›i chịu gỡ bài.

Má»™t số trang tin còn in thẻ phóng viên, làm giấy giá»›i thiệu cho nhân viên của mình đến các cÆ¡ quan, ban ngành, DN để tìm hiểu tình hình hoạt Ä‘á»™ng nhÆ°ng thá»±c chất là mời chào quảng cáo, tuyên truyền. Ngoài ra không thể không kể đến tình trạng vi phạm bản quyền má»™t cách trắng trợn, khi các trang tin Ä‘iện tá»­ tổng hợp ngang nhiên lấy bài từ các báo khác nhÆ°ng không hề xin phép.

Thêm nữa, trong những năm qua, má»™t số kẻ cÆ¡ há»™i chính trị, phần tá»­ bất mãn vá»›i chế Ä‘á»™ ở trong nÆ°á»›c cấu kết vá»›i thế lá»±c từ bên ngoài lợi dụng tá»± do thông tin, tá»± do ngôn luận, tá»± do báo chí để lập ra những website, blog, facebook, fanpage “tá»± xÆ°ng” là trang thông tin của má»™t số cán bá»™ lãnh đạo Đảng, Nhà nÆ°á»›c, quân Ä‘á»™i, công an và má»™t số ban, bá»™, thành phố trá»±c thuá»™c Trung Æ°Æ¡ng.

Các website, blog, facebook, fanpage mạo danh thường được thiết kế theo dạng trang thông tin chuyển tải tin tức, có nhiều chuyên mục vá»›i bố cục rõ ràng, cung cấp thông tin cập nhật, Ä‘a dạng… Điều Ä‘áng nói là nhiều trang tin, mạng xã há»™i tổng hợp tin tức tiêu cá»±c, giật gân vá»›i tần suất dày đặc; thậm chí tuyên truyền, kích Ä‘á»™ng bạo lá»±c, tệ nạn xã há»™i, mê tín dị Ä‘oan...

Do Ä‘ó, mọi sá»± chủ quan, lÆ¡ là, mất cảnh giác của người đọc, nhất là giá»›i trẻ trong việc tiếp cận, tìm kiếm những thông tin trên các trang mạng giả mạo các tổ chức, cÆ¡ quan và cán bá»™ lãnh đạo cao cấp, đều có thể bị “sập bẫy” vào mÆ°u đồ xấu Ä‘á»™c từ chủ nhân của các trang mạng này.

Nói về hệ lụy của thá»±c trạng này, PGS.TS Đỗ Thị Thu Hằng - Viện trưởng Viện Báo chí, Học viện Báo chí và Tuyên truyền cho rằng: “Nhầm vaccine và thuốc thì có thể chỉ chết 1 người nhÆ°ng trong báo chí thì hàng giả, hàng nhái có thể gây ra tổn thất cho doanh nghiệp, sinh mệnh chính trị của má»™t cá nhân, tổ chức, hÆ¡n thế là ảnh hưởng đến thế chế, hệ thống chính trị”.

Khi chủ trÆ°Æ¡ng được cụ thể hóa

TrÆ°á»›c thá»±c trạng Ä‘ó, nhiều năm qua, Bá»™ Thông tin và Truyền thông liên tục có nhiều biện pháp chấn chỉnh, chẳng hạn nhÆ° công văn số 3825/BTTTT-PTTH&TTĐT ngày 29/10/2019 gá»­i Sở TT&TT các tỉnh, thành phố, về việc chấn chỉnh hoạt Ä‘á»™ng của các trang thông tin Ä‘iện tá»­ tổng hợp. Má»›i Ä‘ây, ngày 10/3/2022, Bá»™ Thông tin và Truyền thông cÅ©ng có Công văn số 841/BTTTT-PTTH&TTĐT yêu cầu Sở Thông tin và Truyền thông các địa phÆ°Æ¡ng cần tăng cường rà soát, chấn chỉnh, xá»­ lý tình trạng “báo hóa” trang TTĐTTH và mạng xã há»™i.

Và má»›i nhất, Bá»™ Tiêu chí nhận diện “báo hoá” tạp chí, “báo hoá” trang thông tin Ä‘iện tá»­ tổng hợp, “báo hoá” mạng xã há»™i và biểu hiện “tÆ° nhân hoá” báo chí được ban hành vá»›i kỳ vọng giúp cÆ¡ quan chỉ đạo báo chí, cÆ¡ quan quản lý nhà nÆ°á»›c về báo chí ở Trung Æ°Æ¡ng và địa phÆ°Æ¡ng, cÆ¡ quan chủ quản, các cÆ¡ quan báo chí và các tổ chức, cá nhân nhận diện, giám sát, khắc phục, chấn chỉnh, xá»­ lý những dấu hiệu chệch hÆ°á»›ng nhằm tạo ra môi trường lành mạnh, tạo ra cÆ¡ chế, chính sách há»— trợ báo chí, truyền thông theo kịp sá»± phát triển của truyền thông hiện đại.

Thêm vào Ä‘ó, từ đầu năm đến nay, Bá»™ TT&TT Ä‘ã xá»­ phạt 20 trường hợp trang tin tổng hợp, mạng xã há»™i có biểu hiện “báo hóa”, lập danh sách 91 tổ chức, doanh nghiệp truyền thông có dấu hiệu vi phạm để theo dõi chặt chẽ, chấn chỉnh, xá»­ lý. Hoạt Ä‘á»™ng cấp phép cÅ©ng được siết chặt.

6 tháng đầu năm, chỉ có 60 trang tin được cấp phép, giảm gần má»™t ná»­a so vá»›i cùng kỳ năm ngoái. Số mạng xã há»™i được cấp phép cÅ©ng giảm gần 40%...

Ông LÆ°u Đình Phúc - Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin Ä‘iện tá»­ cho biết: “Chúng tôi Ä‘ã ban hành Bá»™ tiêu chí nhận diện, chúng tôi cÅ©ng Ä‘ã có kế hoạch cụ thể từ cấp Bá»™ tá»›i cấp Sở để tăng cường thanh tra các doanh nghiệp hoạt Ä‘á»™ng loại dịch vụ này”.

Đặc biệt, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hoạt Ä‘á»™ng cung cấp dịch vụ trang thông tin Ä‘iện tá»­ tổng hợp và mạng xã há»™i, trong năm 2022, Bá»™ Thông tin và Truyền thông tăng cường sá»­ dụng công nghệ để Ä‘o kiểm, rà quét, Ä‘ánh giá hoạt Ä‘á»™ng của các trang thông tin Ä‘iện tá»­ tổng hợp, mạng xã há»™i.

Trong phÆ°Æ¡ng hÆ°á»›ng nhiệm vụ của Bá»™ Thông tin & Truyền thông 6 tháng cuối năm 2022, vấn đề tiếp tục thá»±c hiện chấn chỉnh xá»­ lý tình trạng này được coi là nhiệm vụ trọng tâm, quan trọng. Trong Ä‘ó, tập trung giám sát và phát hiện những sai phạm liên quan đến việc đăng tải ná»™i dung thông tin, mục Ä‘ích và phạm vi cung cấp dịch vụ, các dấu hiệu “báo hóa”… để nhắc nhở, chấn chỉnh, xá»­ lý nghiêm các sai phạm theo quy định của pháp luật (áp dụng các biện pháp tạm dừng tên miền, Ä‘ình chỉ, thu hồi giấy phép hoạt Ä‘á»™ng, tịch thu phÆ°Æ¡ng tiện vi phạm…).

DÄ© nhiên, trên thá»±c tế, hiện nay má»™t số quy định pháp luật còn chÆ°a chặt chẽ, chẳng hạn yêu cầu trang tin tổng hợp trích dẫn nguồn dÆ°á»›i bài đăng còn chÆ°a cụ thể, quy định trang tin phải đăng lại sau báo, tạp chí nhÆ°ng lại không quy định rõ sau bao lâu, có thể tạo kẽ hở cho hoạt Ä‘á»™ng báo hóa.

Những lá»— hổng này sẽ được khắc phục nhờ Nghị định má»›i về quản lý thông tin trên Internet, dá»± kiến sẽ sá»›m được Chính phủ ban hành trong thời gian tá»›i. Trong lúc Ä‘ó, vai trò rà soát, thống kê, xá»­ lý của các Sở thông tin & Truyền thông trong cả nÆ°á»›c cÅ©ng được coi là biện pháp quan trọng, góp phần ngăn ngừa tình trạng “báo hóa”.

Bài 2: Khi các Sở Thông tin & Truyền thông vào cuá»™c

Theo Sông Mây/Báo NB&CL

https://www.congluan.vn/bai-1-tu-chu-truong-quyet-tam-dep-loan-post213337.html