Má»™t loại thuốc lá thế hệ má»›i, má»™t giải pháp hữu hiệu thay thế thuốc lá truyền thống, không gây nghiện, không Ä‘á»™c hại, hÆ°Æ¡ng thÆ¡m dá»… chịu, không gây hôi miệng… Ä‘ó là má»™t số trong rất nhiều mỹ từ bấy lâu được khoác lên các loại thuốc lá Ä‘iện tá»­ và biến chúng thành má»™t trào lÆ°u thời thượng trong giá»›i trẻ Việt. Tuy nhiên, liên tiếp những vụ nhập viện cấp cứu vì thuốc lá Ä‘iện tá»­ gần Ä‘ây Ä‘ã là minh chứng cho thấy, phía sau trào lÆ°u thời thượng này là những hệ luỵ khôn lường.

1. Ngày 9/11, TS.BS Ngô Anh Vinh - Phó trưởng khoa Sức khỏe vị thành niên – Bệnh viện (BV) Nhi Trung Æ°Æ¡ng cho biết BV vừa tiếp nhận trường hợp nam sinh NA (12 tuổi, ngụ tại Hà Ná»™i) trong tình trạng khó thở, co giật. Theo thông tin khai thác từ gia Ä‘ình, NA là học sinh ngoan, học giỏi, bố Ä‘i làm xa, mẹ bận việc nên ít thời gian quan tâm, giám sát con. Gần Ä‘ây, NA hay tụ tập vá»›i má»™t số nam sinh lá»›p trên và được rủ hút thuốc lá Ä‘iện tá»­.

NA không phải là trường hợp hiếm vÆ°á»›ng “nạn” thuốc lá Ä‘iện tá»­. Cách Ä‘ây hÆ¡n má»™t tháng, ngày 30/9/2022, trên nhiều tờ báo cÅ©ng Ä‘ã rá»™ lên vụ việc Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng SÆ¡n tiếp nhận 1 bệnh nhân nữ 14 tuổi trong tình trạng hôn mê, kích thích nhiều, tím tái, đồng tá»­ giãn, nguy cÆ¡ suy hô hấp và tá»­ vong cao. Bác sÄ© sau Ä‘ó chẩn Ä‘oán, bệnh nhân bị ngá»™ Ä‘á»™c và phÆ¡i nhiá»…m hoá chất có hại, theo dõi ngá»™ Ä‘á»™c Nicotine. Được biết, nữ sinh trÆ°á»›c Ä‘ó Ä‘ã cùng nhóm bạn được cho 1 loại thuốc lá Ä‘iện tá»­. Sau khi hút thá»­ thì cÆ¡ thể nữ sinh này xuất hiện tình trạng co giật, được má»™t lúc thì mất ý thức và hôn mê. Äiều Ä‘áng chú ý là chỉ trong chÆ°a đầy 2 tháng, từ đầu tháng 8 đến cuối tháng 9/2022 đến nay, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng SÆ¡n Ä‘ã tiếp nhận ít nhất 5 trường hợp bệnh nhân ở lứa tuổi học sinh, sinh viên nhập viện do ngá»™ Ä‘á»™c Nicotine sau khi hút thuốc lá Ä‘iện tá»­.

Ngày 22/8/2022, lãnh đạo thị xã Quảng Yên (Quảng Ninh) cho biết sáng cùng ngày, trên địa bàn xảy ra việc 7 nữ sinh lá»›p 11, Trường THPT Yên HÆ°ng hút thuốc lá Ä‘iện tá»­ có biểu hiện nôn, chóng mặt và được Ä‘Æ°a tá»›i Trung tâm Y tế thị xã. 7 nữ sinh này khi Ä‘i học mang theo thuốc lá Ä‘iện tá»­ đến lá»›p và rủ các bạn hút cùng. Đến khi gần vào tiết 1, cả 7 em đều có biểu hiện chóng mặt, nôn trong lá»›p. 

Chiều 17/8/2022, Bệnh viện 199 - Bá»™ Công an (Ä‘óng tại quận SÆ¡n Trà, TP. Đà Nẵng) cho biết, Khoa cấp cứu của Bệnh viện vừa tiếp nhận và Ä‘iều trị cho má»™t bệnh nhân nghi ngá»™ Ä‘á»™c khi hút thuốc lá Ä‘iện tá»­ bÆ¡m tinh dầu. Hai Ä‘êm trÆ°á»›c, N.P.N. (SN 2004, trú xã Thanh Hóa, huyện Tuyên Hóa, Quảng Bình) được Ä‘Æ°a vào nhập viện cấp cứu trong tình trạng hoa mắt, hồi há»™p, run tay chân, sau Ä‘ó rÆ¡i vào hôn mê. 

TrÆ°á»›c Ä‘ó, tháng 4/2021, Trung tâm chống Ä‘á»™c Bệnh viện Bạch Mai (Hà Ná»™i) cho biết Ä‘ã Ä‘iều trị cho má»™t số bệnh nhân Ä‘ang là học sinh đến từ tỉnh Yên Bái. Các học sinh này Ä‘ã được cho và sau thì phải mua má»™t loại “thuốc lá” rất má»›i, được khuyên là có thể dùng. Các học sinh Ä‘ã dùng và sau Ä‘ó xuất hiện biểu hiện “phê” nhÆ° sau khi dùng ma túy. Qua kiểm tra cho thấy loại thuốc lá lạ này chứa ma túy. Trung tâm chống Ä‘á»™c Bệnh viện Bạch Mai cÅ©ng Ä‘ã ghi nhận nhiều trường hợp sá»­ dụng thuốc lá, thuốc lá Ä‘iện tá»­ có chứa ma túy trong cùng khoảng thời gian gần Ä‘ó. 

Những vụ việc trên Ä‘ây cho thấy, không chỉ má»›i Ä‘ây, mà từ mấy năm qua, thuốc lá thế hệ má»›i - thuốc lá Ä‘iện tá»­ Ä‘ã xâm nhập, rồi dần càn quét và mê hoặc giá»›i trẻ tại nhiều địa phÆ°Æ¡ng trong cả nÆ°á»›c.

2. Äiều Ä‘áng quan ngại, theo nhìn nhận của các chuyên gia, hút thuốc lá Ä‘iện tá»­ Ä‘ã không còn là những trường hợp riêng lẻ, cá biệt mà Ä‘ã thá»±c sá»± trở thành má»™t trào lÆ°u vá»›i những hệ luỵ khôn lường, huá»· hoại cả về sức khoẻ thể chất lẫn sức khoẻ tinh thần của giá»›i trẻ. Đáng quan ngại hÆ¡n nữa là trào lÆ°u ngày càng trở nên thời thượng tại nÆ°á»›c ta khi các số liệu cho thấy tá»· lệ hút thuốc lá Ä‘iện tá»­ trong thanh thiếu niên Việt Nam Ä‘ang gia tăng nhanh chóng. Theo nghiên cứu về Sức khỏe thanh thiếu niên ở nhóm tuổi 13 - 17 tuổi của Tổ chức Y tế thế giá»›i, tá»· lệ hút thuốc lá Ä‘iện tá»­ chiếm 2,6% năm 2020. Xu hÆ°á»›ng sá»­ dụng thuốc lá Ä‘iện tá»­ tập trung cao ở nhóm tuổi 15 - 24 tuổi vá»›i tá»· lệ là 7,3% so vá»›i các nhóm tuổi 25 - 44 tuổi (3,2%), 45 - 64 tuổi (1,4%).

Theo TS.BS Ngô Anh Vinh – Phó trưởng khoa Sức khỏe vị thành niên, Bệnh viện Nhi Trung Æ°Æ¡ng, thuốc lá Ä‘iện tá»­ “hút” giá»›i trẻ bởi việc được thiết kế rất bắt mắt vá»›i hình dạng nhÆ° má»™t chiếc bút, ổ Ä‘Ä©a, hình thỏi son,… Do vậy, học sinh dá»… dàng sở hữu thuốc lá Ä‘iện tá»­ vá»›i đủ hình dạng, có thể mang vào lá»›p mà không bị phát hiện. Cùng vá»›i Ä‘ó là hÆ°Æ¡ng thÆ¡m hấp dẫn (kẹo, trái cây,..) cùng những lời quảng cáo không gây hại, “văn hóa hút thuốc lành mạnh”, sành Ä‘iệu, thuốc lá thế hệ má»›i… Ä‘ã Ä‘ánh trúng vào tâm lý thích thể hiện cái tôi của “tuổi má»›i lá»›n” và nhanh chóng xâm nhập vào trường học. Đó cÅ©ng là lý do khiến những cậu thiếu niên má»›i lá»›n nhÆ° cậu bé NA ở Hà Ná»™i vì thích bản thân được trải nghiệm nhiều hÆ¡n, “người lá»›n” hÆ¡n nên Ä‘ã đồng ý thá»­... vá»›i thuốc lá Ä‘iện tá»­.

Tuy nhiên, về bản chất, thuốc lá Ä‘iện tá»­ lại không hề mỹ miều nhÆ° tên gọi. Phần Ä‘a các chuyên gia đều khẳng định thuốc lá Ä‘iện tá»­ thá»±c chất là loại ma túy rất má»›i. Các sản phẩm này đều có chất nicotine (chất gây nghiện), rất có hại cho sức khỏe cả người hút và người xung quanh. “Thành phần chính trong thuốc lá Ä‘iện tá»­ là chất nicotine, Ä‘ây là chất có khả năng gây nghiện cao tÆ°Æ¡ng tá»± nhÆ° ma tuý. Độ nặng của thuốc lá Ä‘iện tá»­ dá»±a trên lượng nicotine trong dung dịch”, PGS.TS. Phan Thu PhÆ°Æ¡ng - Giám đốc Trung tâm Hô hấp, Bệnh viện Bạch Mai cho biết. Điều rất nguy hiểm là loại ma tuý này rất khó nhận biết và phải qua nhiều xét nghiệm, kiểm tra má»›i phát hiện được.

Điều nguy hiểm hÆ¡n nữa là loại ma tuý trá hình này hoàn toàn có thể bị xem nhÆ° là má»™t thứ hàng cấm khi chÆ°a hề được cấp phép tại Việt Nam, nhÆ°ng theo nhìn nhận của báo chí, lại Ä‘ang mua dá»… nhÆ°… mua rau, cả online lẫn trá»±c tiếp. Chỉ cần tìm kiếm từ khóa “thuốc lá Ä‘iện tá»­” hoặc “Vape”, có thể thấy được má»™t loạt các kết quả trong Ä‘ó quảng cáo công khai các sản phẩm thuốc lá Ä‘iện tá»­. 

3. Rõ ràng, thuốc lá Ä‘iện tá»­ Ä‘ã, Ä‘ang là trào lÆ°u hết sức nguy hiểm, làm băng hoại cả về thể chất lẫn tinh thần của má»™t bá»™ phận giá»›i trẻ. NhÆ° nhiều loại ma tuý khác, rất nhiều hệ luỵ Ä‘au lòng, nhiều tệ nạn xã há»™i hoàn toàn có thể xảy đến khi đối tượng nghiện thuốc lá Ä‘iện tá»­ có hiện tượng ảo giác, ngáo Ä‘á, thay đổi tính cách, cần tiền để “chÆ¡i” thuốc…  

Những hệ lụy gây nên bởi thuốc lá Ä‘iện tá»­ là rõ ràng nhÆ°ng câu hỏi đặt ra là, tại sao thuốc lá Ä‘iện tá»­ dù Ä‘ã xuất hiện trên thị trường Việt Nam từ mấy năm về trÆ°á»›c, nhÆ°ng đến nay vẫn không hề được ngăn chặn má»™t cách hữu hiệu?

“Đẩy mạnh tuyên truyền tác hại của thuốc lá Ä‘iện tá»­” có thể là má»™t giải pháp nhÆ°ng thiết nghÄ© Ä‘ó chÆ°a phải là giải pháp căn cÆ¡ nhất. 

Má»™t câu hỏi nữa được đặt ra là vì sao cho tá»›i nay, thuốc lá Ä‘iện tá»­ vẫn chÆ°a chịu sá»± quản lý của Luật phòng, chống tác hại thuốc lá hiện hành? CÅ©ng chính bởi thá»±c tế này mà hiện nay, hành vi buôn lậu thuốc lá Ä‘iện tá»­ chỉ tÆ°Æ¡ng ứng vá»›i tá»™i danh “kinh doanh hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, sản phẩm không chính danh”, vá»›i mức phạt tối Ä‘a vài chục triệu đồng, không đủ sức răn Ä‘e tá»™i phạm.

Được biết, từ 2019, nhằm góp phần đẩy mạnh công tác phòng chống buôn lậu thuốc lá, bao gồm thuốc lá thế hệ má»›i, Chính phủ Ä‘ã nhiều lần yêu cầu Bá»™ Công thÆ°Æ¡ng và các cÆ¡ quan ban ngành liên quan sá»›m xây dá»±ng hành lang pháp lý phù hợp cho TLĐT, TLLN. Theo Ä‘ó, Cục Công nghiệp, Bá»™ Công thÆ°Æ¡ng Ä‘ã đề xuất xem xét chính sách quản lý vá»›i các sản phẩm TLTHM cần Ä‘áp ứng yêu cầu thá»±c tiá»…n về quản lý nhà nÆ°á»›c đối vá»›i mặt hàng này và phù hợp vá»›i thông lệ quốc tế. Đến nay, hành lang pháp lý Ä‘ó nhÆ° thế nào, dường nhÆ° vẫn chÆ°a thành hình hài?

Rõ ràng, mối nguy hại từ thuốc lá Ä‘iện tá»­ vá»›i giá»›i trẻ Việt Ä‘ã khẩn cấp nhÆ° lá»­a cháy sau lÆ°ng. Mọi hàng rào pháp lý còn thiếu thiết nghÄ© cần được thiết lập ngay, để má»™t bá»™ phận giá»›i trẻ Việt bị băng hoại chỉ vì “thiếu luật để xá»­ lý”, thiết nghÄ© là chuyện hết sức bi hài.

Theo ThÆ° Trang/Báo NB&CL

https://www.congluan.vn/thuoc-la-dien-tu-hau-qua-khon-luong-tu-mot-trao-luu-thoi-thuong-post221599.html