Tài khoản meli0das rao bán dữ liệu 30 triệu học sinh, giáo viên Việt Nam vá»›i giá 3.500 USD.

Tình trạng Ä‘áng báo Ä‘á»™ng

Thá»±c trạng cho thấy, những thông tin cá nhân của nhiều người nhÆ° tên tuổi, khuôn mặt, ngày sinh… Ä‘ang bị sá»­ dụng bởi má»™t tài khoản ảo trò chÆ¡i, Ä‘ánh bạc, cá Ä‘á»™ online… Hay là tá»± dÆ°ng các số lạ gọi tá»›i tấp chào bán sản phẩm, sá»­ dụng dịch vụ gì Ä‘ó, thậm chí liên quan tá»›i má»™t vụ việc Ä‘ang bị Ä‘iều tra mà mình chẳng liên quan. Vậy câu hỏi là thông tin của mình bị lấy lúc nào?

Việc lá»™ lọt dữ liệu cá nhân ở Việt Nam thời gian vừa qua chủ yếu do 2 nguyên nhân: Nguyên nhân do yếu tố kỹ thuật, các hệ thống thông tin thu thập, xá»­ lý, lÆ°u trữ dữ liệu cá nhân của người dùng nhÆ°ng không bảo đảm an toàn, an ninh mạng, dẫn đến bị tấn công, khai thác.

Nguyên nhân thứ 2 do yếu tố phi kỹ thuật: Các tổ chức, doanh  nghiệp thu thập, xá»­ lý dữ liệu cá nhân của người dùng và chia sẻ trái phép vá»›i bên thứ ba; hoặc bên thứ ba cấu kết vá»›i nhân viên quản lý dữ liệu của tổ chức, doanh nghiệp; hoặc thu thập thông qua việc tạo các trang web, tài khoản mạng xã há»™i để thu thập; dụ dá»— người dân cung cấp khi chính người dân cÅ©ng sÆ¡ ý, tùy tiện và chủ Ä‘á»™ng cung cấp thông tin cá nhân của mình.

Liên tiếp từ đầu năm 2022 đến nay Ä‘ã xuất hiện nhiều vụ việc rao bán thông tin người dùng vá»›i số lượng lá»›n. Ngày 8/7/2022, trên má»™t diá»…n Ä‘àn trá»±c tuyến có thông tin rao bán dữ liệu của 30 triệu hồ sÆ¡ người dùng, được thu thập từ website về giáo dục vá»›i giá 3.500 USD. Kèm theo mẫu dữ liệu là thông tin của má»™t số giáo viên và học sinh ở Việt Nam. Người rao bán cho biết, dữ liệu này thu thập được từ má»™t website trường học phổ biến ở Việt Nam.

Má»›i Ä‘ây, tại má»™t diá»…n Ä‘àn của giá»›i hacker liên tục đăng bài rao bán thông tin dữ liệu cá nhân của người Việt Nam. Theo Ä‘ó, có khoảng 16.100 dữ liệu được cho là người dùng của má»™t doanh nghiệp chuyên xây dá»±ng nền tảng công nghệ nhằm há»— trợ việc bán lẻ và thÆ°Æ¡ng mại Ä‘iện tá»­ bị rao bán. Các thông tin của người dùng rao bán gồm: tên, email, địa chỉ, số Ä‘iện thoại...

Bên cạnh Ä‘ó, 119.000 dữ liệu được cho là của má»™t công ty bảo hiểm tÆ° nhân tại Việt Nam cÅ©ng xuất hiện trên diá»…n Ä‘àn này. Các thông tin bị rao bán bao gồm email, số Ä‘iện thoại và mật khẩu của người sá»­ dụng. Hacker thường chia sẻ 1 phần dữ liệu để “dụ dá»—” người mua.

Theo dữ liệu của Bá»™ Công an, 2/3 dân số Việt Nam, tÆ°Æ¡ng ứng vá»›i trên 68 triệu người Ä‘ang bị chia sẻ dữ liệu cá nhân trên không gian mạng vá»›i nhiều hình thức, mức Ä‘á»™ khác nhau. Có đến 1.300 GB dữ liệu cá nhân người Việt bị mua bán trên mạng. Chỉ cần tra cứu trên Google, dá»… dàng có thể tìm thấy những lời rao "mua bán danh sách khách hàng" từ miá»…n phí cho đến có phí.

Làm thế nào để bảo vệ dữ liệu cá nhân? 

Theo Luật Bảo vệ dữ liệu chung châu Âu được Liên minh châu Âu ban hành năm 2018, các doanh nghiệp phải tuân thủ các quy định cụ thể, rõ ràng về cách thu thập thông tin cá nhân, địa Ä‘iểm lÆ°u trữ dữ liệu, loại hình dữ liệu được phép chia sẻ. Doanh nghiệp vi phạm có nguy cÆ¡ đối mặt vá»›i mức phạt lên tá»›i 20 triệu Euro hoặc 4% doanh thu toàn cầu hàng năm.

Ở khu vá»±c Đông Nam Á, Singapore Ä‘ã thông qua Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân từ năm 2012 nhằm mục Ä‘ích bảo vệ thông tin cá nhân trÆ°á»›c nguy cÆ¡ bị lấy cắp hoặc bị thu thập không chính Ä‘áng để phục vụ tiếp thị. Cá nhân vi phạm, tuỳ vào mức Ä‘á»™ có thể bị phạt tiền, tù giam hoặc cả hai. Mức phạt tiền từ 2 nghìn tá»›i 100 nghìn Ä‘ô la, trường hợp vi phạm nghiêm trọng có thể bị phạt tù lên tá»›i 3 năm.

Luật Bảo vệ thông tin cá nhân sá»­a đổi năm 2021 của Nhật Bản quy định các doanh nghiệp không được thu thập thông tin cá nhân bằng cách lừa dối hay các phÆ°Æ¡ng pháp sai trái khác. Nếu không có sá»± đồng ý từ người dùng, doanh nghiệp không được phép cung cấp thông tin cá nhân cho bên thứ ba, kể cả các công ty con của mình.

Hiện có hàng trăm triệu tài khoản tham gia các nền tảng trá»±c tuyến nÆ°á»›c ngoài cung cấp dịch vụ tại Việt Nam, trong Ä‘ó đối vá»›i 3 mạng xã há»™i phổ biến nhất có tá»›i 175 triệu tài khoản. Theo các chuyên gia, vá»›i việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo mạnh mẽ nhÆ° hiện nay, việc thu thập, quản lý, sá»­ dụng thông tin, dữ liệu người dùng của các nền tảng trá»±c tuyến là vấn đề không thể xem nhẹ. 

Má»™t thá»±c tế rõ ràng nhất trong thời gian qua là tồn tại tình trạng tin nhắn “rác”, cuá»™c gọi “rác” giá»›i thiệu về bất Ä‘á»™ng sản, mua hàng, dịch vụ chăm sóc sức khỏe... Thá»±c tế Ä‘ang Ä‘òi hỏi tại dá»± án luật phải có quy định để ngăn chặn tổ chức, cá nhân kinh doanh ủy quyền hoặc thuê bên thứ ba lợi dụng việc thu thập, lÆ°u trữ, sá»­ dụng thông tin của người tiêu dùng, tránh bị lạm dụng và gây phiền toái.

Tuy nhiên, trong lúc chờ hoàn thiện hành lang pháp lý, thì từng cá nhân phải nêu cao cảnh giác, tá»± bảo vệ dữ liệu, thông tin cá nhân, không cung cấp số CMND/CCCD, chụp ảnh các loại giấy tờ cá nhân Ä‘Æ°a lên mạng hoặc cung cấp cho các cá nhân, tổ chức khi không cần thiết.

Vừa qua, tại phiên chất vấn tại Quốc há»™i, Bá»™ trưởng Nguyá»…n Mạnh Hùng cho biết mạng xã há»™i kinh doanh trên dữ liệu cá nhân, thu thập dữ liệu cá nhân. Cách Ä‘ây 3 năm, tại diá»…n Ä‘àn Quốc há»™i, ông từng nêu quan Ä‘iểm phải có mạng xã há»™i Việt Nam bởi không thể bỏ nền tảng này được.

Theo Bá»™ trưởng, năm 2009, tất cả nền tảng mạng xã há»™i Việt Nam có chÆ°a đến 40 triệu tài khoản, đến nay mạng xã há»™i Việt Nam lá»›n nhất có 130 triệu tài khoản, tÆ°Æ¡ng Ä‘Æ°Æ¡ng vá»›i số người dùng Facebook và YouTube cá»™ng lại. Đây cÅ©ng là giải pháp giữ lại dữ liệu của người Việt Nam tại Việt Nam.

Bá»™ trưởng cho biết thời gian tá»›i, các cÆ¡ quan sẽ ban hành nghị định và tiến tá»›i xây dá»±ng Luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân, tạo hành lang pháp lý vững chắc. "Các nÆ°á»›c ý thức rất rõ vấn đề này nên khung phạt vi phạm rất cao, có khi lên đến hàng tỉ USD vá»›i doanh nghiệp kinh doanh thu thập dữ liệu cá nhân, mức phạt tù có khi lên đến 10 năm", Bá»™ trưởng Bá»™ TT&TT nói.

Đồng thời Bá»™ trưởng Nguyá»…n Mạnh Hùng cÅ©ng nhấn mạnh việc chỉ đạo các Ä‘Æ¡n vị thuá»™c Bá»™, các doanh nghiệp viá»…n thông di Ä‘á»™ng rà soát, giám sát việc thá»±c hiện các quy định, rà soát các lá»— hổng. Tăng cường theo dõi, rà soát tình hình lá»™ lọt, mua bán dữ liệu thông tin cá nhân của cÆ¡ quan, tổ chức tại Việt Nam và cảnh báo, há»— trợ xá»­ lý kịp thời.

Bên cạnh Ä‘ó, Bá»™ trưởng chỉ đạo cần duy trì kênh trá»±c tuyến tiếp nhận thông tin phản ánh về thông tin cá nhân và cung cấp công cụ trá»±c tuyến cho phép người dân có thể kiểm tra việc lá»™ lọt thông tin cá nhân tại khonggianmang.vn và hệ sinh thái Tín nhiệm mạng (tinnhiemmang.vn) để Ä‘ánh giá, xác nhận website đảm bảo an toàn thông tin mạng, trong Ä‘ó có bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Theo Phan Hoài Giang/Báo NB&CL

https://www.congluan.vn/du-lieu-ca-nhan-dang-bi-danh-cap-mua-ban-mot-cach-trang-tron-post223388.html