Trường Tiểu học Ba Đình tổ chức sinh hoạt ngoại khóa vá»›i chủ đề: Thầy cô nâng bÆ°á»›c em vào đời. Ảnh: P.V

Im lặng không đổi được bình yên

Cách Ä‘ây vài năm, cháu L.T.H. (10 tuổi, huyện T.) bị người hàng xóm thân thiết vá»›i gia Ä‘ình là L.V.Đ. (43 tuổi) xâm hại bằng hành vi dâm ô vùng nhạy cảm. Hành vi này bị người nhà cháu H. phát hiện, song gia Ä‘ình không tố giác lên cÆ¡ quan chức năng mà tìm Đ. để giải quyết. Tuy nhiên, lúc này Đ. Ä‘ã trốn, vợ của Đ. sau khi biết sá»± việc Ä‘ã hứa sẽ không để tá»™i ác tiếp tục xảy ra. Gia Ä‘ình cháu H. Ä‘ã tin tưởng vào “sức nặng” của lời hứa và lá»±a chọn cách im lặng trÆ°á»›c tá»™i ác mong có thể bảo vệ danh dá»±, nhân phẩm và tÆ°Æ¡ng lai cho con mình. Thế nhÆ°ng hÆ¡n 3 năm sau, khi ná»—i ám ảnh bị xâm hại của người bị hại vẫn chÆ°a hoàn toàn nguôi ngoai, thì Đ. lại tiếp tục xâm hại cháu H. Lần này, đối tượng Đ. Ä‘ã Ä‘e dọa sẽ phát tán những thông tin không hay về cháu H. cho bạn bè, hàng xóm nếu cháu nói cho bố mẹ, người thân biết hành vi của hắn. Ná»—i Ä‘au thể xác, tinh thần và ná»—i sợ hãi dÆ° luận Ä‘ã khiến H. không dám phản kháng và lá»±a chọn im lặng. Bởi luôn sống trong sợ hãi, sợ bị xâm hại, bị mọi người công kích, sợ Ä‘ánh mất danh dá»±, tÆ°Æ¡ng lai... Ä‘ã khiến cô bé Ä‘ang Ä‘á»™ tuổi 13 không còn vô tÆ°, hồn nhiên nữa. H. sống trầm lặng, thu mình lại, cô Ä‘á»™c và yếu thế trong “cuá»™c chiến” vá»›i chính bản thân và vá»›i tá»™i ác Ä‘ã xảy ra vá»›i em. Sá»± cô Ä‘á»™c, yếu thế không chỉ đến từ sá»± thiếu hụt nhận thức, kỹ năng bảo vệ bản thân; mà còn bởi dÆ° luận xã há»™i nhÆ° tấm lÆ°á»›i vô hình Ä‘ang siết chặt lấy cuá»™c sống của em.

Lợi dụng việc bố mẹ cháu T.TM. (14 tuổi, huyện N.) Ä‘i làm xa, M. ở vá»›i ông bà, đối tượng N.V.T. Ä‘ã Ä‘e dọa, dụ dá»— và cho cháu M. tiền để thá»±c hiện hành vi xâm hại, nhằm thỏa mãn ham muốn đồi bại của bản thân. Sá»± việc xảy ra nhiều, nhÆ°ng M. không tố giác hành vi tá»™i ác của T. Phải đến khi bố của M. về thăm nhà và phát hiện sá»± bất thường của con gái, má»›i vừa Ä‘á»™ng viên, vừa khuyên nhủ để M. nói ra sá»± thật. Sau má»™t thời gian, M. má»›i dám kể cho bố biết sá»± việc. Nhìn “khúc ruá»™t” của mình phải trải qua ná»—i Ä‘au dày vò và ná»—i sợ hãi tá»™t cùng, bố cháu M. Ä‘ã không nén được uất hận nên Ä‘ã trình báo cÆ¡ quan chức năng. Sau khi lá»±c lượng chức năng vào cuá»™c, đối tượng T. chỉ bị buá»™c tá»™i dâm ô vá»›i người dÆ°á»›i 16 tuổi, mà không đủ cÆ¡ sở pháp lý buá»™c tá»™i hiếp dâm người dÆ°á»›i 16 tuổi, hay giao cấu hoặc thá»±c hiện hành vi quan hệ tình dục khác vá»›i người từ đủ 13 đến dÆ°á»›i 16 tuổi. Nguyên nhân là do trình báo muá»™n, các chứng cứ buá»™c tá»™i không đủ sức thuyết phục. Vậy là cháu M. tiếp tục rÆ¡i vào khủng hoảng, sang chấn tâm lý, không thể tiếp tục Ä‘i học để theo Ä‘uổi Æ°á»›c mÆ¡ của mình.

Sá»± im lặng của H. và M. không phải cá biệt, thậm chí nó Ä‘ã trở thành sá»± lá»±a chọn đầu tiên của nhiều nạn nhân và gia Ä‘ình. Bởi họ cho rằng, thay vì “vạch áo cho người xem lÆ°ng”, thì im lặng là cách giải quyết tốt nhất để bảo vệ con cái khỏi những tổn thÆ°Æ¡ng do sá»± soi mói của người đời, cÅ©ng là cách để con được lá»›n lên “bình thường”. Thế nhÆ°ng, thá»±c tế cho thấy, sá»± im lặng này Ä‘ôi khi lại trở thành bi kịch khi nó trở thành “kẻ đồng lõa” của tá»™i ác. Bởi, “kẻ thủ ác” hoặc vẫn tiếp tục hành vi đồi bại, hoặc không phải trả giá thích Ä‘áng; còn người tổn thÆ°Æ¡ng nặng nề cuối cùng vẫn là nạn nhân.

Sự thỏa hiệp nhiều hệ lụy

Sá»± im lặng của người trong cuá»™c phải chăng xuất phát từ tâm lý e ngại, thiếu hiểu biết hay thiếu niềm tin vào sá»± bảo vệ của pháp luật trÆ°á»›c hành vi xâm hại tình dục trẻ em? Đây là Ä‘iều khiến chúng tôi vẫn luôn băn khoăn trong quá trình tìm hiểu vấn đề, cÅ©ng nhÆ° gặp gỡ nạn nhân, gia Ä‘ình họ và các cÆ¡ quan chức năng liên quan.

Thừa nhận rằng, xâm hại tình dục trẻ em là tá»™i ác, nên “kẻ thủ ác” phải bị trừng trị ở mức cao nhất để răn Ä‘e. Đồng thời, nạn nhân và gia Ä‘ình họ cần được quan tâm, bảo vệ, há»— trợ kịp thời từ các cÆ¡ quan, ban, ngành, các tổ chức chính trị - xã há»™i và cá»™ng đồng dân cÆ°. Song thá»±c tế, trong nhiều vụ án xâm hại tình dục trẻ em, người bị hại và gia Ä‘ình họ thường có tâm lý e ngại dÆ° luận, lo sợ khi sá»± việc bị phanh phui sẽ ảnh hưởng đến danh dá»±, nhân phẩm con em mình, cÅ©ng nhÆ° cuá»™c sống gia Ä‘ình. Vì vậy, khi xảy ra sá»± việc, họ thường không trình báo cÆ¡ quan có thẩm quyền mà giấu giếm, bỏ qua, hoặc tá»± thỏa thuận vá»›i người có hành vi phạm tá»™i. Nhiều vụ việc sau Ä‘ó chỉ được Ä‘Æ°a ra ánh sáng khi đối tượng phạm tá»™i lật lọng, chối bỏ trách nhiệm buá»™c gia Ä‘ình nạn nhân phải trình báo. Rồi cÅ©ng có không ít trường hợp khi gia Ä‘ình người bị hại trình báo, thì đối tượng thÆ°Æ¡ng lượng bồi thường vật chất nên gia Ä‘ình nạn nhân có ý định rút Ä‘Æ¡n; lại có sá»± việc kẻ gây tá»™i ác “phủi sạch” hành vi phạm tá»™i do thiếu bằng chứng thuyết phục... Thá»±c trạng ấy Ä‘ã và Ä‘ang gây không ít khó khăn cho công tác Ä‘iều tra, truy tố, xét xá»­ và luận tá»™i của các cÆ¡ quan tÆ° pháp.

Quay lại vụ việc của cháu M., ngay khi bị phát giác, đối tượng N.V.T. Ä‘ã thừa nhận hành vi đồi bại của mình trÆ°á»›c gia Ä‘ình và cÆ¡ quan chức năng. Tuy nhiên, sau Ä‘ó đối tượng này lại phủ nhận những hành vi mà trÆ°á»›c Ä‘ó Ä‘ã thừa nhận. Điều này khiến việc kết luận tá»™i danh gặp không ít khó khăn. Trợ giúp viên pháp lý Nguyá»…n Thị HÆ°Æ¡ng, Trung tâm Trợ giúp pháp lý tỉnh, cho biết: Qua thá»±c tiá»…n công tác Ä‘iều tra, xét xá»­ cho thấy, vấn đề khó khăn nhất trong giải quyết các vụ án xâm hại tình dục trẻ em là việc lấy lời khai và Ä‘ánh giá chứng cứ. Do bị hại còn nhỏ, tâm lý chÆ°a ổn định, lại bị nhiều người xâm hại hay bị xâm hại nhiều lần dẫn đến tâm lý khủng hoảng, ảnh hưởng đến tính chính xác của lời khai. HÆ¡n nữa, nếu vụ việc phát hiện chậm, Ä‘iều tra truy xét không thu giữ được chứng cứ vật chất, sinh học mà thường chỉ có lời khai của bị hại. Do Ä‘ó, không ít trường hợp “kẻ thủ ác” lúc đầu khai nhận hành vi phạm tá»™i, nhÆ°ng sau Ä‘ó lại thay đổi lời khai, thậm chí là phủ nhận lời khai ban đầu, do cÆ¡ quan chức năng không có bằng chứng thuyết phục chứng minh hành vi phạm pháp.

Sá»± im lặng hay thỏa hiệp Ä‘ã vô tình tiếp tay cho “kẻ thủ ác” và đẩy những đứa trẻ vô tá»™i phải sống trong ná»—i dày vò, tá»± ti, mặc cảm. Có má»™t nạn nhân bị xâm hại Ä‘ã lên tiếng: “Xin bố mẹ đừng rút Ä‘Æ¡n. Con không muốn những bạn gái khác cÅ©ng bị nhÆ° con”. Câu nói Ä‘áng để các bậc làm cha làm mẹ, các cÆ¡ quan chức năng và xã há»™i phải suy ngẫm. Đó cÅ©ng ví nhÆ° lời lên án về sá»± bất lá»±c trong hành Ä‘á»™ng, sá»± hạn hẹp của nhận thức và nhất là sá»± ích ká»· của dÆ° luận trÆ°á»›c má»™t vấn đề xã há»™i Ä‘ang gây nhức nhối. Bởi, nếu mọi hành vi xâm hại tình dục trẻ em có thể giải quyết bằng sá»± im lặng, bằng lời hứa, hay bằng tiền, thì cái ác hay những hành vi sai trái Ä‘ã chẳng thể gia tăng. Phía sau má»™t bé gái bị xâm hại tình dục là má»™t tuổi thÆ¡ bị Ä‘ánh cắp. Có những em phải làm mẹ bất đắc dÄ©; có những em bị sang chấn tâm lý, xấu hổ, tá»± ti, mặc cảm kéo dài; thậm chí có em Ä‘ã tìm đến cái chết nhÆ° má»™t sá»± giải thoát khỏi ná»—i Ä‘au tinh thần dai dẳng.

Vậy nên, khi nạn nhân lên tiếng, hoặc không thể lên tiếng, thì gia Ä‘ình, chính quyền, ngành chức năng và cá»™ng đồng phải luôn là chá»— dá»±a tin cậy để đồng hành cùng con trẻ trên hành trình đấu tranh giành lẽ phải, cÅ©ng đồng thời là sá»± tranh đấu để “thanh lọc” đạo đức xã há»™i.

(Tên nhân vật và địa danh trong bài Ä‘ã thay đổi)

Bài cuối: Lên tiếng vì tÆ°Æ¡ng lai con trẻ!

Nhóm Phóng viên CTXH/Báo Thanh Hóa Điện tá»­

https://baothanhhoa.vn/doi-song-xa-hoi/phong-chong-xam-hai-tinh-duc-tre-em-trach-nhiem-khong-cua-rieng-ai-bai-2-im-lang-ke-dong-loa-nguy-hai/173609.htm

Nhóm Phóng viên CTXH