Học sinh Trường TH và THCS Đông Thịnh, Đông SÆ¡n tham gia ngày há»™i đọc sách.

Từ “hàng rào kỹ thuật” pháp lý...

Việt Nam là quốc gia thứ hai trên thế giá»›i phê chuẩn Công Æ°á»›c quốc tế về Quyền trẻ em (vào năm 1990) - văn bản pháp lý vá»›i những tiêu chuẩn cÆ¡ bản mang tính toàn cầu về má»™t tuổi thÆ¡ tốt đẹp, mạnh khỏe và được bảo vệ. Đồng thời, việc xây dá»±ng và ban hành Luật Trẻ em được Ä‘ánh giá là má»™t bÆ°á»›c Ä‘á»™t phá trong việc thể chế hóa các quy định nhằm bảo vệ trẻ em trÆ°á»›c các nguy cÆ¡ bạo lá»±c và xâm hại. Cùng vá»›i Ä‘ó, quyền trẻ em được quy định trong các Bá»™ luật Dân sá»±, Luật Hình sá»±, Luật Hôn nhân và Gia Ä‘ình... Trong Ä‘ó, Bá»™ luật Hình sá»± năm 2015 (sá»­a đổi, bổ sung năm 2017 và có hiệu lá»±c vào ngày 1-1-2018) Ä‘ã quy định rõ các chế tài xá»­ lý và khung hình phạt cao nhất đối vá»›i các hành vi bạo lá»±c, xâm hại và phạm tá»™i vá»›i trẻ em... Ngoài ra, còn nhiều văn bản pháp lý liên quan cÅ©ng Ä‘ã và Ä‘ang được các cấp, các ngành, các địa phÆ°Æ¡ng xây dá»±ng, sá»­a chữa, bổ sung, hoàn thiện và Ä‘i vào thá»±c tiá»…n cuá»™c sống. Điều Ä‘ó cho thấy, sá»± hoàn thiện, thống nhất, đồng bá»™ và hài hòa vá»›i pháp luật quốc tế của hệ thống pháp luật về quyền trẻ em ở Việt Nam, Ä‘ã và Ä‘ang tạo ra hành lang pháp lý hay dá»±ng lên “hàng rào kỹ thuật” dày dặn, nhằm bảo đảm cho công tác bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em Ä‘i Ä‘úng hÆ°á»›ng, đạt mục tiêu là thá»±c hiện quyền trẻ em ở mức cao nhất.

Để từng bÆ°á»›c ngăn chặn và đẩy lùi tình trạng xâm hại tình dục trẻ em, thời gian qua, các ngành chức năng trên địa bàn tỉnh Ä‘ã đẩy mạnh công tác tuyên truyền pháp luật, nhất là Luật Trẻ em; bồi dưỡng kỹ năng sống, kỹ năng phòng, chống xâm hại tình dục cho trẻ em. Đồng thời, có nhiều hoạt Ä‘á»™ng can thiệp, trợ giúp trẻ bị xâm hại tình dục; từng bÆ°á»›c Ä‘Æ°a ná»™i dung giáo dục giá»›i tính phù hợp vá»›i từng lứa tuổi vào trường học, để trang bị kiến thức bảo vệ bản thân cho học sinh cÅ©ng nhÆ° giúp các em có kỹ năng ứng phó vá»›i những tình huống bất thường... Điển hình nhÆ° Công an tỉnh Ä‘ã thành lập Ban Chỉ đạo Kế hoạch 506 về “Phòng, chống xâm hại trẻ em và phòng, chống tá»™i phạm, vi phạm phát luật liên quan đến người dÆ°á»›i 18 tuổi”. Theo Ä‘ó, bên cạnh việc phối hợp vá»›i các cÆ¡ quan chức năng tổ chức tuyên truyền, tập huấn kỹ năng phòng ngừa tá»™i phạm xâm hại tình dục trẻ em cho học sinh; ngành chức năng Ä‘ã tập trung Ä‘iều tra, xá»­ lý 100% vụ xâm hại tình dục trẻ em được phát hiện, tố cáo để Ä‘Æ°a ra xét xá»­ nghiêm minh.

Tuy nhiên, hoàn thiện pháp luật má»›i chỉ là Ä‘iều kiện cần, còn thá»±c thi hiệu quả pháp luật má»›i là Ä‘iều kiện đủ để dá»±ng lên hàng rào bảo vệ trẻ em trÆ°á»›c những mối nguy và hành vi xâm hại. Bởi thá»±c tế cho thấy, việc thá»±c thi pháp luật liên quan đến xâm hại trẻ em hiện vẫn còn nhiều hạn chế. Chia sẻ về vấn đề này, trợ giúp viên pháp lý Nguyá»…n Thị Ngà, Trung tâm Trợ giúp pháp lý tỉnh, cho biết: Trong quá trình bảo vệ trẻ em bị xâm hại tình dục, các cÆ¡ quan tiến hành tố tụng Ä‘ang gặp phải nhiều khó khăn, vÆ°á»›ng mắc. Đó là việc tìm ra căn nguyên và hành vi xâm hại, vì đặc Ä‘iểm xảy ra vụ việc thường chỉ bị phát hiện sau khi hành vi Ä‘ã được thá»±c hiện. Đó là chÆ°a kể, nếu sau khi phát hiện, người bị hại và gia Ä‘ình họ không báo cáo kịp thời, hoặc không lÆ°u giữ chứng cứ là vật chứng của vụ án, thì cÆ¡ quan chức năng sẽ gặp khó khăn trong việc xác minh, Ä‘iều tra. Trên thá»±c tế Ä‘ã có má»™t số vụ việc sau khi trẻ bị xâm hại tình dục, gia Ä‘ình chậm trình báo, tố cáo nên các chứng cứ hầu nhÆ° không còn (trẻ Ä‘ã tắm rá»­a nên bá»™ phận sinh dục không còn lÆ°u giữ mẫu tinh trùng, hoặc quần áo các em mặc khi bị xâm hại Ä‘ã được giặt...). Do Ä‘ó, đối tượng xâm hại tình dục không thừa nhận hành vi, dẫn đến thời gian xác minh, Ä‘iều tra kéo dài, chÆ°a đủ căn cứ buá»™c tá»™i nghi can. Thậm chí có vụ việc thời gian xảy ra quá lâu, chứng cứ bị hủy hoại, cÆ¡ quan Ä‘iều tra không thể khắc phục nên phải Ä‘ình chỉ, không xá»­ lý được đối tượng phạm tá»™i.

... đến “tấm lá chắn” nhận thức

Để Ä‘Æ°a người phạm tá»™i ra ánh sáng, thì việc lên tiếng kịp thời là rất quan trọng, thậm chí có tính quyết định đến bản án cuối cùng. Cách Ä‘ây không lâu, vụ việc má»™t bé gái 15 tuổi ở xã X.L (huyện X) bị em họ (34 tuổi) xâm hại tình dục. Ngay sau sá»± việc, L. Ä‘ã về nói vá»›i mẹ để tố giác vá»›i cÆ¡ quan chức năng. Các chứng cứ sau Ä‘ó được thu thập thuận lợi, đầy đủ nên vụ việc được xá»­ lý kịp thời, kẻ có tá»™i bị trừng trị thích Ä‘áng. Đây có lẽ là má»™t trong số ít các vụ xâm hại tình dục trẻ em được Ä‘Æ°a ra ánh sánh trong thời gian ngắn. Không chỉ nạn nhân chủ Ä‘á»™ng lên tiếng mà gia Ä‘ình nạn nhân cÅ©ng không chần chừ khai báo vá»›i chính quyền địa phÆ°Æ¡ng và cÆ¡ quan chức năng. Điều này cho thấy, khi bản thân người bị hại nhận thức được tác Ä‘á»™ng tiêu cá»±c đối vá»›i bản thân; đồng thời, nạn nhân tìm được sá»± tin tưởng, đồng cảm, thấu hiểu từ bố mẹ và sá»± vào cuá»™c nhanh chóng, quyết liệt của ngành chức năng thì các vụ án liên quan đến xâm hại tình dục trẻ em sẽ nhanh chóng được giải quyết.

Không chỉ nhận được sá»± đồng cảm từ bố mẹ, cháu L. còn nhận được sá»± quan tâm, Ä‘á»™ng viên chia sẻ từ chính quyền địa phÆ°Æ¡ng, các Ä‘oàn thể nhÆ° há»™i phụ nữ, Ä‘oàn thanh niên. Sau khi phát hiện vụ việc, các tổ chức, Ä‘oàn thể Ä‘ã thường xuyên gặp gỡ, Ä‘á»™ng viên, chia sẻ vá»›i nạn nhân và gia Ä‘ình. Đồng thời, tích cá»±c tuyên truyền thay đổi nhận thức trong cá»™ng đồng dân cÆ°, nhằm xóa bỏ định kiến, mạnh dạn lên tiếng tố cáo hành vi phạm tá»™i; phối hợp vá»›i các trường học đẩy mạnh tuyên truyền phòng, chống xâm hại tình dục đến các há»™i viên và học sinh. CÅ©ng từ vụ việc của cháu L. cho thấy, nạn nhân bị xâm hại tình dục nếu có thể gạt bỏ tâm lý e ngại, lo sợ ảnh hưởng đến danh dá»±, nhân phẩm và cuá»™c sống gia Ä‘ình để đứng lên đấu tranh thì chắc chắn cái ác sẽ bị trừng phạt.

Há»™i nghị tập huấn bảo vệ và há»— trợ trẻ em tÆ°Æ¡ng tác lành mạnh, sáng tạo trên môi trường mạng do Bá»™ Thông tin và Truyền thông, Cục Báo chí tổ chức.

Trao đổi về vấn đề này, ông Lê Minh Hành, Phó Giám đốc Sở Lao Ä‘á»™ng - ThÆ°Æ¡ng binh và Xã há»™i, cho rằng: Ngoài công tác phối hợp và sá»± vào cuá»™c trách nhiệm của các ngành chức năng, thì lên tiếng kịp thời, cung cấp thông tin chính xác của chính nạn nhân và gia Ä‘ình họ là cÆ¡ sở góp phần ngăn chặn và từng bÆ°á»›c đẩy lùi tình trạng xâm hại tình dục trẻ em. Cùng vá»›i Ä‘ó, các ngành chức năng phải quyết liệt hÆ¡n nữa trong việc triển khai các biện pháp phòng ngừa, tiếp nhận, xá»­ lý thông tin tố giác tá»™i phạm; đồng thời, xá»­ lý Ä‘úng người, Ä‘úng tá»™i, không để oan, sai, không để lọt tá»™i phạm và quan trọng nhất phải đặt yêu cầu bảo vệ quyền của trẻ em lên trên. Ngoài ra, cần đẩy mạnh giáo dục đạo đức, lối sống trong gia Ä‘ình, nhà trường và xã há»™i, nhằm nâng cao “sức đề kháng” của cá nhân và cá»™ng đồng trÆ°á»›c các tệ nạn xã há»™i và sá»± suy thoái đạo đức. Thời gian qua, ngành lao Ä‘á»™ng - thÆ°Æ¡ng binh và xã há»™i Ä‘ã phối hợp chặt chẽ vá»›i các cÆ¡ quan, Ä‘Æ¡n vị xây dá»±ng và triển khai các mô hình há»— trợ trẻ em bị xâm hại; mô hình ngôi nhà an toàn cho trẻ; đẩy mạnh truyền thông về tổng Ä‘ài Ä‘iện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em (số 111) và đường dây nóng tiếp nhận thông tin các vấn đề về trẻ em của tỉnh (0237.8011.999)... Qua Ä‘ó, giúp các tổ chức và cá nhân có nhu cầu được tÆ° vấn, há»— trợ tố giác hành vi xâm hại trẻ em; đồng thời, thá»±c hiện các biện pháp há»— trợ, can thiệp và kết nối dịch vụ trợ giúp kịp thời để bảo vệ an toàn cho trẻ em.

Có thể khẳng định, song song vá»›i việc hoàn thiện và thá»±c thi hiệu quả pháp luật về quyền trẻ em, nhất quyết không được im lặng trÆ°á»›c ná»—i Ä‘au và tá»™i ác. Chúng ta - nạn nhân, gia Ä‘ình, cá»™ng đồng - hãy cùng lên tiếng bảo vệ trẻ em bị xâm hại, để các hành vi sai trái phải chịu sá»± trừng trị của pháp luật và để những số phận bất hạnh được má»™t lần nữa sống tÆ°Æ¡i sáng dÆ°á»›i ánh mặt trời.

(Tên nhân vật và địa danh trong bài Ä‘ã thay đổi).

Theo Nhóm Phóng viên CTXH/Báo Thanh Hóa Điện tá»­

https://baothanhhoa.vn/doi-song-xa-hoi/phong-chong-xam-hai-tinh-duc-tre-em-trach-nhiem-khong-cua-rieng-ai-bai-cuoi-len-tieng-vi-tuong-lai-con-tre/173663.htm