Internet phát triển bùng nổ, tiềm ẩn nhiều rủi ro, nguy cÆ¡ đối vá»›i trẻ em hằng ngày tiếp xúc trên không gian mạng. Ảnh minh họa

Nhiều rủi ro bao trùm không gian mạng

Không gian mạng, Internet Ä‘ã và Ä‘ang trở thành má»™t phần không thể tách rời của cuá»™c sống, đặc biệt đối vá»›i trẻ em là những đối tượng Ä‘ang sá»­ dụng công nghệ vào trong học tập và sinh hoạt hàng ngày. Bên cạnh tác Ä‘á»™ng tích cá»±c, không gian mạng cÅ©ng ngày càng xuất hiện nhiều cạm bẫy khó lường.

Sá»± phát triển nhanh về công nghệ cÅ©ng tiềm ẩn những rủi ro, đặc biệt cho nhóm đối tượng là trẻ em - vốn chÆ°a có đầy đủ nhận thức và kỹ năng để tá»± bảo vệ bản thân trên môi trường mạng. Việt Nam Ä‘ang có khoảng 24,7 triệu là trẻ em, chiếm gần 25% dân số, trong Ä‘ó 2/3 trẻ em có thể tiếp cận thiết bị kết nối Internet.

Theo báo cáo của tổ chức quốc tế (NCMEC) năm 2021, Việt Nam là má»™t trong những nÆ°á»›c trong khu vá»±c ASEAN có nhiều báo cáo nhất về hành vi xâm hại trẻ em trên môi trường mạng. Trong Báo cáo của Tổ chức UNICEF công bố vào ngày 03/08/2022 vừa qua, 82% trẻ em Việt Nam trong Ä‘á»™ tuổi 12-13 tuổi có sá»­ dụng Internet. Con số này tăng lên 93% đối vá»›i trẻ từ 14-15 tuổi. Hoạt Ä‘á»™ng trá»±c tuyến phổ biến nhất của trẻ em là học tập; vui chÆ¡i giải trí và kết nối liên lạc vá»›i bạn bè người thân. Đáng lÆ°u ý, báo cáo khảo sát cÅ©ng Ä‘Æ°a ra thông tin 49% trẻ em sá»­ dụng internet để chÆ¡i Ä‘iện tá»­ ít nhất 1 tuần/lần. Thá»±c tế Ä‘ó cho thấy, không gian mạng Ä‘ang có ảnh hưởng rất lá»›n đối vá»›i sá»± phát triển của trẻ em.

Theo bà Đinh Thị NhÆ° Hoa - Trưởng phòng Kiểm định - Trung tâm Ứng cứu khẩn cấp không gian mạng Việt Nam - Cục An toàn thông tin - Bá»™ TT&TT, rủi ro tiềm ẩn vá»›i trẻ em trên mạng có thể kể đến những vấn đề sau: Trẻ em bị ảnh hưởng bởi các tin không Ä‘úng sá»± thật, phim ảnh, trò chÆ¡i bạo lá»±c khiêu dâm dẫn đến nhận thức sai lệch, bắt chÆ°á»›c làm theo, tâm lý hung hăng làm lệch lạc lối sống, sá»± phát triển.

Trẻ em là đối tượng dá»… bị tổn thÆ°Æ¡ng nên dá»… bị lừa, bị lợi dụng Ä‘ánh cắp thông tin cá nhân, dữ liệu, Ä‘ánh cắp được dữ liệu của gia Ä‘ình; chẳng hạn nhÆ° các lá»›p học trá»±c tuyến, các em có thể bị lừa vào các trang học trá»±c tuyến giả mạo, các link về các khóa học, các ứng dụng học tập miá»…n phí, giảm giá từ Ä‘ó cài mã Ä‘á»™c vào trong các máy tính, hệ thống để Ä‘ánh cắp dữ liệu.

Bà Đinh Thị NhÆ° Hoa cho biết, thá»±c tế cho thấy Ä‘ã có nhiều em bị Ä‘e dọa, bắt nạt, quấy rối, khủng bố tinh thần, uy hiếp bắt ép thá»±c hiện hành Ä‘á»™ng phi pháp. Bên cạnh Ä‘ó rất nhiều em nhỏ sá»­ dụng quá mức và nghiện Internet.

Xây dá»±ng cÆ¡ chế ngăn chặn dữ liệu, thông tin xâm hại trẻ em trên môi trường mạng

Ngày 1/6/2021, Thủ tÆ°á»›ng Chính phủ Ä‘ã ban hành Quyết định số 830/TTg-CP về ChÆ°Æ¡ng trình “Bảo vệ và há»— trợ trẻ em tÆ°Æ¡ng tác lành mạnh, sáng tạo trên môi trường mạng giai Ä‘oạn 2021 – 2025”. Đây là lần đầu tiên Việt Nam ban hành má»™t ChÆ°Æ¡ng trình ở cấp quốc gia riêng vấn đề bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, thể hiện sá»± quan tâm, vào cuá»™c quyết liệt của lãnh đạo đảng và nhà nÆ°á»›c trong công tác bảo vệ bí mật đời sống riêng tÆ° và ngăn chặn, xá»­ lý các hành vi lợi dụng môi trường mạng để xâm hại trẻ em.

Theo bà Đinh Thị NhÆ° Hoa, ngay khi Quyết định 830/TTg – CP được ban hành, các bá»™ ngành, địa phÆ°Æ¡ng Ä‘ã tích cá»±c xây dá»±ng kế hoạch triển khai, phân công đầu mối phối hợp. Đến nay 100% địa phÆ°Æ¡ng trên cả nÆ°á»›c Ä‘ã cá»­ đầu mối phối hợp;  hÆ¡n 50% địa phÆ°Æ¡ng Ä‘ã có kế hoạch triển khai chi tiết. Rất nhiều các hoạt Ä‘á»™ng bảo vệ và há»— trợ trẻ tÆ°Æ¡ng tác lành mạnh trên môi trường mạng được triển khai rá»™ng rãi trên phạm vi cả nÆ°á»›c, tiêu biểu có các cuá»™c thi Học sinh vá»›i An toàn thông tin; cuá»™c thi sáng tạo ý tưởng game bảo vệ trẻ em...

Ba Bá»™ gồm: Bá»™ Công An; Bá»™ Lao Ä‘á»™ng, thÆ°Æ¡ng binh và xã há»™i; Bá»™ TT&TT Ä‘ã ký kết quy chế phối hợp trong xá»­ lý các hành vi xâm hại trẻ em trên môi trường mạng. Mạng lÆ°á»›i Ứng cứu về bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng do Cục An toàn thông tin thường trá»±c ra mắt tính năng báo cáo xâm hại trẻ em trên môi trường mạng...

"Trong thời gian tá»›i chúng tôi cÅ©ng sẽ nghiên cứu, xây dá»±ng, ban hành cÆ¡ chế, quy định Ä‘iều phối các cÆ¡ quan, tổ chức, doanh nghiệp thá»±c hiện ngăn chặn dữ liệu, thông tin xâm hại trẻ em trên môi trường mạng; các các giải pháp kỹ thuật, quản lý nhằm thá»±c hiện tốt hÆ¡n các hoạt Ä‘á»™ng phát hiện sá»›m, ngăn chặn, gỡ bỏ các ná»™i dung Ä‘á»™c hại dành cho trẻ em.

Song song vá»›i Ä‘ó sẽ triển khai các nhóm giải pháp nhằm thúc đẩy việc phát triển hình thành Hệ sinh thái các sản phẩm, ứng dụng của Việt Nam trên môi trường mạng Ä‘áp ứng nhu cầu học tập, giải trí của trẻ em trên môi trường mạng; tăng cường các hoạt Ä‘á»™ng truyền thông nâng cao nhận thức của trẻ em và của toàn xã há»™i trong việc bảo vệ trẻ em trên không gian mạng", bà NhÆ° Hoa cho biết.

Truyền thông Ä‘óng vai trò quan trọng

Theo truyền thống của người Việt Nam, đối vá»›i gia Ä‘ình thì sá»± phát triển của trẻ em là phúc đức của gia Ä‘ình, dòng họ. Đối vá»›i đất nÆ°á»›c thì sá»± phát triển của trẻ em là vận mệnh, là tÆ°Æ¡ng lai hùng cường, hay sá»± thịnh vượng của quốc gia, dân tá»™c. Do Ä‘ó, bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là rất cần thiết, cấp thiết và có ý nghÄ©a vô cùng quan trọng đặc biệt là tại Việt Nam trong giai Ä‘oạn này. 

Sinh thời, Bác Hồ Ä‘ã dạy "Má»™t năm khởi đầu từ mùa xuân, má»™t đời khởi đầu từ tuổi trẻ. Tuổi trẻ là mùa xuân của xã há»™i” hay “Non sông Việt Nam có trở nên vẻ vang hay không, dân tá»™c Việt Nam có được sánh vai các cường quốc năm châu hay không, chính là nhờ má»™t phần lá»›n ở công lao học tập của các cháu”. Vậy thì các rủi ro tiềm ẩn và hiện hữu đối vá»›i trẻ em hiện nay là Ä‘áng báo Ä‘á»™ng, ảnh hưởng trá»±c tiếp đến sá»± phát triển, học tập và tÆ°Æ¡ng lai của chúng.

Bà Đinh Thị NhÆ° Hoa nhận định, công tác truyền thông về bảo vệ trẻ em trên không gian mạng Ä‘ã được má»™t số cÆ¡ quan báo chí triển khai trÆ°á»›c khi Thủ tÆ°á»›ng Chính phủ phê duyệt ChÆ°Æ¡ng trình bảo vệ trẻ em. Khi ChÆ°Æ¡ng trình bảo vệ trẻ em tại nÆ°á»›c ta được chính thức ban hành thì công tác này được triển khai rá»™ng hÆ¡n. Số lượng cÆ¡ quan báo chí, truyền thông và phÆ°Æ¡ng tiện thông tin đại chúng tham gia truyền thông các vấn đề về bảo vệ trẻ em nhiều hÆ¡n, xuất hiện Ä‘a dạng hÆ¡n.

Tuy nhiên, theo thá»±c trạng là chÆ°a đủ. Bởi việc truyền thông có hiệu quả phải được truyền tải Ä‘úng ná»™i dung đến từng đối tượng. Công tác tuyên truyền má»›i chỉ về các tin tức, sá»± kiện ở cấp vÄ© mô, còn ít các tin, bài về các hoạt Ä‘á»™ng thá»±c tế tại các cÆ¡ sở, cụ thể là thiếu các hoạt Ä‘á»™ng cụ thể tại các nhà trường, các tổ chức Ä‘oàn - Ä‘á»™i - há»™i. Thiếu các chuyên đề chuyên sâu và cụ thể cho vấn đề bảo vệ trẻ em trên không gian mạng. 

"Báo chí có vai trò quan trọng trong công tác tuyên truyền về các vấn đề của trẻ em trên môi trường mạng. Để thá»±c hiện hiệu quả nhiệm vụ này, báo chí cần được trang bị nhiều hÆ¡n về kiến thức và chia sẻ các giá trị đạo đức trong truyền thông để bảo vệ, há»— trợ trẻ em tÆ°Æ¡ng tác lành mạnh, sáng tạo trên môi trường mạng", bà NhÆ° Hoa khẳng định.

Theo Phan Hoài Giang/Báo NB&CL

https://www.congluan.vn/bao-ve-tre-em-tren-khong-gian-mang-giai-phap-nao-post226363.html