Nhiều nguyên thủ quốc gia trên thế giá»›i sá»­ dụng trên mạng xã há»™i nhÆ° má»™t kênh thông tin hữu hiệu để truyền thông chính sách. (Ảnh: Vietnamnet)

Thế giá»›i dùng mạng xã há»™i truyền thông chính sách nhÆ° thế nào?

Trên thế giá»›i, hiện có nhiều chính khách sá»­ dụng mạng xã há»™i (MXH) nhÆ° cá»±u Tổng thống Mỹ Barack Obama, Donald Trump, bà Hillary Clinton, nữ Thủ tÆ°á»›ng New Zealand Jacinda Ardern, Thủ tÆ°á»›ng Ấn Độ Narendra Modi, Tổng thống Indonesia Joko Widodo, Thủ tÆ°á»›ng Campuchia Hun Sen, Giáo hoàng Francis...

Những chính trị gia Ä‘ang sá»­ dụng MXH không chỉ để xây dá»±ng hình ảnh cá nhân mà MXH Ä‘ã trở thành má»™t kênh truyền thông chính sách song song vá»›i các kênh chính thống. Giáo hoàng Francis Ä‘Æ°a ra các dòng trạng thái trên MXH bằng 9 thứ tiếng khác nhau; Thủ tÆ°á»›ng Canada Justin Trudeau hỏi Ä‘áp trá»±c tuyến vá»›i công dân thông qua Snapchat; hay cá»±u Tổng thống Mỹ Donald Trump sá»­ dụng Twitter để thông báo về các quyết sách chính trị. Phải nói rằng, MXH có Ä‘óng góp lá»›n cho chiến thắng của Trump trÆ°á»›c đối thủ Hillary Clinton trong cuá»™c bầu cá»­ Tổng thống Mỹ năm 2016. Và trong lịch sá»­ của Twitter, có lẽ chÆ°a má»™t người dùng nào có ảnh hưởng nhÆ° vậy.

Má»—i dòng nhận định của Donal Trump trên Twitter đều khiến giá»›i truyền thông náo Ä‘á»™ng bình luận ngay sau Ä‘ó. Thậm chí, nhiều người còn Ä‘ùa rằng Ä‘ây là thời kỳ mà nÆ°á»›c Mỹ được Ä‘iều hành bằng Twitter, và phần lá»›n người Mỹ cho biết hiện nay biết đến các quan Ä‘iểm, chính sách của cá»±u Tổng thống là thông qua MXH thay vì các kênh truyền thông chính thức. 

Nếu nhÆ° cá»±u Tổng thống Mỹ Donald Trump được xem nhÆ° ông vua của Twitter, thì Thủ tÆ°á»›ng Ấn Độ Narendra Modi là gÆ°Æ¡ng mặt nổi bật của Facebook. Tính đến tháng 10/2019 có gần 44 triệu người theo dõi Facebook của ông. Thủ tÆ°á»›ng Modi thường sá»­ dụng Facebook để thông báo về ná»™i dung các chuyến công du nÆ°á»›c ngoài và chia sẻ quan Ä‘iểm về các vấn đề mà ông quan tâm. Ông cÅ©ng luôn lắng nghe và coi trọng những ý kiến góp ý của nhân dân trên các trang MXH. Đồng thời ông vận Ä‘á»™ng các bá»™ trưởng sá»­ dụng MXH trong công tác quản lý.

Nhiều bá»™ trưởng và các cÆ¡ quan nhà nÆ°á»›c Ä‘ã hưởng ứng nhiệt tình lời kêu gọi này. Sá»± chủ Ä‘á»™ng trong liên lạc và tÆ°Æ¡ng tác vá»›i người dân thông qua MXH Ä‘ã giúp chính quyền Ấn Độ gây dá»±ng được lòng tin trong lòng công chúng và xá»­ lý kịp thời những vấn đề nóng. 

Có thể nói, MXH mang lại rất nhiều lợi thế cho các chính trị gia. Trong các cuá»™c vận Ä‘á»™ng tranh cá»­, MXH được sá»­ dụng nhÆ° má»™t kênh hiệu quả, chi phí thấp, dá»… dàng Ä‘o đếm số lượng người ủng há»™/phản đối, và dá»… dàng tÆ°Æ¡ng tác vá»›i công chúng. Vì vậy, MXH Ä‘ang trở thành má»™t công cụ quản lý chÆ°a từng được chứng kiến trên thế giá»›i trÆ°á»›c Ä‘ây. 

Tuy nhiên, truyền thông chính sách qua MXH Ä‘ôi khi cÅ©ng giống nhÆ° việc dùng má»™t con dao 2 lưỡi. Không ít chính trị gia trên thế giá»›i sụp đổ sá»± nghiệp vì MXH Ä‘ã vạch trần ra những "mặt tối" của họ. Thủ tÆ°á»›ng Canada Justin Trudeau được cho là người có khả năng khai thác siêu hạng vai trò của MXH. NhÆ°ng đầu năm 2019, thông tin về vụ bê bối hối lá»™ của má»™t công ty xây dá»±ng cÅ©ng nhÆ° những phát ngôn của Bá»™ trưởng từ chức trên MXH Ä‘ã khiến cho ná»™i các của Thủ tÆ°á»›ng Trudeau lung lay dữ dá»™i.

Có nhà lãnh đạo khác phải xin lá»—i công chúng vì bức ảnh không phù hợp. Có nguyên thủ quốc gia từng bị bẽ bàng trÆ°á»›c công chúng khi những thông tin bí mật cá nhân bị lá»™. Hay hàng loạt quan chức Trung Quốc bị phanh phui hành vi tham nhÅ©ng qua MXH... Thá»±c tế cho thấy, khi tham gia MXH, chính phủ và lãnh đạo các nÆ°á»›c đều phải chấp nhận cả những lợi ích và mặt trái, cả những cÆ¡ há»™i và thách thức nó mang lại.

Báo chí Ä‘óng vai trò nòng cốt

Ở Việt Nam, việc sá»­ dụng MXH nhÆ° má»™t kênh truyền thông quan trọng Ä‘ã trở nên quen thuá»™c ở các tổ chức, cÆ¡ quan, doanh nghiệp, Ä‘Æ¡n vị tÆ° nhân. NhÆ°ng ở các cÆ¡ quan công quyền và lãnh đạo cấp cao, Ä‘iều này còn chÆ°a phổ biến. Má»™t số UBND cấp tỉnh/quận/huyện và phường/xã trên cả nÆ°á»›c Ä‘ã có những trang fanpage để cung cấp thông tin hoạt Ä‘á»™ng của lãnh đạo cấp cao, cÅ©ng nhÆ° hoạt Ä‘á»™ng địa phÆ°Æ¡ng; Chính phủ cÅ©ng Ä‘ã có trang thông tin trên MXH.

Tuy vậy, các trang fanpage này chủ yếu chia sẻ đường link từ các báo, chÆ°a được đầu tÆ° ná»™i dung riêng phù hợp vá»›i nền tảng MXH, lượng theo dõi và tÆ°Æ¡ng tác cÅ©ng còn khá khiêm tốn so vá»›i tiềm năng. Và cÆ¡ há»™i cho các MXH tham gia vào công tác truyền thông chính sách ở Việt Nam lá»›n hÆ¡n nhiều so vá»›i những gì Ä‘ang diá»…n ra trên thá»±c tế.

Theo TS. LÆ°Æ¡ng Ngọc VÄ©nh - Trưởng khoa Tuyên Truyền - Học viện Báo chí & Tuyên truyền, trong công tác tuyên truyền chính trị, báo chí và các phÆ°Æ¡ng tiện truyền thông đại chúng truyền thống vẫn là kênh thông tin chính thống, chủ yếu. Tuy nhiên, vá»›i sá»± phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật và công nghệ, nhất là công nghệ thông tin, truyền thông số và internet, MXH Ä‘ang có bÆ°á»›c phát triển nhanh, mạnh và ngày càng chiếm Æ°u thế, trở thành má»™t phÆ°Æ¡ng tiện hữu hiệu trong tuyên truyền tÆ° tưởng, đường lối, quan Ä‘iểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nÆ°á»›c tá»›i Ä‘ông đảo quần chúng nhân dân.

TS. LÆ°Æ¡ng Ngọc VÄ©nh cho rằng, thách thức đặt ra trong công tác truyền thông chính sách qua MXH ở nÆ°á»›c ta là làm thế nào để những chính sách vốn khô khan, trừu tượng, tầm vÄ© mô khi được phổ biến đến người dân phải trở nên thiết thá»±c, cụ thể, sinh Ä‘á»™ng và hấp dẫn.

"Các nhà hoạch định chính sách cần thay đổi tÆ° duy má»™t cách toàn diện từ tuyên truyền thành truyền thông. Cùng vá»›i sá»± phối hợp vá»›i các cÆ¡ quan báo chí truyền thông chính sách qua MXH sẽ tạo sá»± Ä‘a chiều trong thông tin, đặc biệt tạo mối quan hệ tÆ°Æ¡ng tác giữa lãnh đạo vá»›i người dân, TS. LÆ°Æ¡ng Ngọc VÄ©nh nói.

Là má»™t trong những người Ä‘ã nghiên cứu nhiều năm về lÄ©nh vá»±c này, PGS. TS Đỗ Thị Thu Hằng - Trưởng ban Nghiệp vụ, Há»™i Nhà báo Việt Nam cho rằng, hoàn toàn có thể sá»­ dụng MXH là công cụ hữu hiệu cho truyền thông chính sách. Đặc biệt phối hợp vá»›i dòng thông tin chính thống của các cÆ¡ quan báo chí có thể Ä‘em đến ảnh hưởng rá»™ng rãi, tích cá»±c, lấy cái đẹp dẹp cái xấu, đấu tranh trên tất cả các mặt trận kinh tế, chính trị, xã há»™i, nhất là trong việc làm thÆ°Æ¡ng hiệu quảng bá hình ảnh đất nÆ°á»›c, con người, văn hoá Việt Nam.

"Để công tác truyền thông chính sách qua MXH được triển khai thá»±c hiện và tránh những rủi ro, các cÆ¡ quan báo chí, các nhà báo phải là lá»±c lượng tiên phong đồng thời là nòng cốt trong việc xây dá»±ng xã há»™i thông tin tích cá»±c lành mạnh. Bản thân họ cần có nhận thức Ä‘úng đắn trong việc sá»­ dụng MXH nhÆ° má»™t nền tảng số để Ä‘Æ°a những ná»™i dung phục vụ cho truyền thông chính sách.

Để thá»±c hiện các mục tiêu truyền thông chính sách, các cÆ¡ quan chủ quản cần làm theo cÆ¡ chế đặt hàng báo chí về truyền thông chính sách. Nếu làm được việc Ä‘ó, cÆ¡ quan báo chí vừa thá»±c hiện được tôn chỉ mục Ä‘ích vừa làm tốt công tác truyền thông chính sách. Bên cạnh Ä‘ó cần quan tâm đến việc Ä‘ào tạo kiến thức, kỹ năng, ý thức nghề nghiệp của người làm báo trong bối cảnh Ä‘Æ°a ná»™i dung thông tin lên môi trường MXH", PGS. TS Đỗ Thị Thu Hằng cho biết.

Thá»±c tế cho thấy, MXH được coi nhÆ° má»™t công cụ đắc lá»±c trong hoạt Ä‘á»™ng truyền thông chính sách được nhiều nÆ°á»›c trên thế giá»›i sá»­ dụng. Tại Việt Nam, nếu các cÆ¡ quan công quyền, lãnh đạo Nhà nÆ°á»›c phối hợp chặt chẽ vá»›i các cÆ¡ quan báo chí, lấy báo chí làm cốt lõi trong việc sá»­ dụng MXH làm công cụ hữu hiệu cho truyền thông chính sách, sẽ có tác Ä‘á»™ng mạnh mẽ trong công tác định hÆ°á»›ng dÆ° luận trÆ°á»›c và trong khi triển khai chính sách, thông qua Ä‘ó tÆ°Æ¡ng tác vá»›i người dân, theo dõi dÆ° luận. Đây chính là bí quyết để vận Ä‘á»™ng chính sách thành công, tạo liên kết hai chiều giữa người dân và chính phủ. 

Theo Phan Hoà Giang/Báo NB&CL

https://www.congluan.vn/truyen-thong-chinh-sach-qua-mang-xa-hoi-bao-chi-nam-vai-tro-la-nguoi-dan-dat-post236305.html