"Ở Việt Nam, những chiến lược, kế hoạch về chuyển đổi số có từ sá»›m và tốt, có những chiến lược từ đầu những năm 2000. NhÆ°ng vấn đề được nhắc đến trong các cuá»™c họp chính phủ, bá»™ ngành - thứ mà chúng ta Ä‘ang rất kém là công tác triển khai", ông Lê Quốc Minh nói.

Trong khuôn khổ Há»™i báo toàn quốc 2023, tọa Ä‘àm “Thanh niên sáng tạo, chủ Ä‘á»™ng trong công cuá»™c chuyển đổi số hiện nay” do Đoàn thanh niên cÆ¡ quan Trung Æ°Æ¡ng Há»™i Nhà báo Việt Nam tổ chức diá»…n ra vào ngày 19/3, ông Lê Quốc Minh - Ủy viên Trung Æ°Æ¡ng Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung Æ°Æ¡ng, Chủ tịch Há»™i Nhà báo Việt Nam chủ trì buổi Toạ Ä‘àm Ä‘ã có những chia sẻ vô cùng sâu sắc xung quanh câu chuyện chuyển đổi số báo chí.

Doanh thu từ nội dung digital đang tăng ổn định

Theo má»™t báo cáo má»›i nhất, nói đến chuyển đổi số, Ä‘a số các cÆ¡ quan báo chí coi việc tạo doanh thu từ Ä‘á»™c giả là Æ°u tiên hàng đầu, doanh thu từ digital tăng 23% má»—i năm. Trong bối cảnh doanh thu báo in ngày càng giảm sút, và dù là báo in hay phát thanh - truyền hình đều rất khó khăn, thậm chí là Ä‘i ngang, thì thu phí từ Ä‘á»™c giả Ä‘ang tăng lên vá»›i tốc Ä‘á»™ rất ổn định khoảng 20-25%.

Ông Lê Quốc Minh chia sẻ: Vào năm 2012 khi tôi nói đến vấn đề thu phí trên thế giá»›i có khoảng 250 cÆ¡ quan báo chí thu phí, vào bối cảnh lúc Ä‘ó kể cả những cÆ¡ quan báo chí lá»›n cÅ©ng chÆ°a biết con đường này liệu có Ä‘úng đắn hay không. The New York Times dá»±ng tường phí rồi lại hạ xuống, rồi lại dá»±ng lên. Sau khi ông chủ của Amazon - Jeff Bezos mua lại The Washington Post Ä‘ã Ä‘Æ°a ra chiến lược cho free hết để thu hút người dùng, ban đầu người xem The Washington Post tăng vọt, nhÆ°ng đến bây giờ The Washington Post cÅ©ng Ä‘ã thu phí.

Năm 2013, khi Ä‘ó tôi còn làm ở Vietnamplus Ä‘ã thá»­ nghiệm thu phí người dùng phối hợp Báo má»›i. Chúng tôi Ä‘ã bán theo 2 hình thức trọn gói má»—i tháng và mua theo bài. Thá»±c tế cho thấy, sở thích của người Việt Nam thích mua bài hÆ¡n là mua theo gói. Nếu chúng ta không bán thì sẽ không biết được nhu cầu của người Việt nhÆ° vậy.

TrÆ°á»›c Ä‘ây, người ta cho rằng người nhiều tuổi sẽ hay mua gói đọc tin tức nhÆ°ng không phải vậy, hiện nay người trẻ mua rất nhiều. Lý do người ta bắt đầu quen bỏ tiền cho Netflix, Spotify và rất nhiều những ứng dụng khác cho nên việc mua má»™t dịch vụ nào Ä‘ó họ không phải suy nghÄ© nhiều, thích là mua.

"Khi Apple Ä‘Æ°a ra dịch vụ nghe nhạc trả phí cách Ä‘ây 10 năm, ai cÅ©ng cho rằng Ä‘ó là bÆ°á»›c Ä‘i ná»±c cười, vì sao phải nghe nhạc có phí trong khi có thể Ä‘i mua băng, Ä‘Ä©a về nghe. Xin thÆ°a các bạn giờ Ä‘ây chúng ta không Ä‘i mua băng Ä‘Ä©a nữa. Người ta mua trọn gói luôn Apple Music, cả Soundcloud. Cho nên doanh thu từ ná»™i dung digital Ä‘ang tăng lên là nhÆ° vậy", ông Lê Quốc Minh nói.

Cần bắt tay vá»›i công nghệ

Doanh thu từ ná»™i dung digital tăng là má»™t dấu hiệu triển vọng, song mức tăng của digital không thấm thoát vào Ä‘âu so vá»›i mức mất Ä‘i của báo in. Trong 6 năm qua, doanh thu quảng cáo trên báo in Ä‘ã giảm 40%. Toàn bá»™ hệ thống báo in trên thế giá»›i 1 năm vừa rồi thu được 100 tá»· USD, trong số này tiền quảng cáo trên dÆ°á»›i 40 tá»· USD. Còn 3 ông lá»›n gồm Google, Facebook, Amazon má»—i năm thu được 400 tá»· USD - cho thấy bức tranh trÆ°á»›c mắt khó khăn nhÆ° thế nào khi báo chí Ä‘ang cạnh tranh vá»›i các ông lá»›n trên thế giá»›i. 

Theo Báo cáo xu hÆ°á»›ng báo chí thế giá»›i 2020-2021 (WAN- IFRA): Chuyển đổi số là chiến lược tổng thể còn kế hoạch cụ thể là đẩy mạnh kế hoạch coi Ä‘á»™c giả là trung tâm tăng doanh thu từ Ä‘á»™c giả và phát triển sản phẩm và chú trọng dữ liệu. TÆ°Æ¡ng lai của báo chí tuỳ thuá»™c vào xây dá»±ng mối quan hệ tÆ°Æ¡ng tác chặt chẽ hÆ¡n vá»›i Ä‘á»™c giả. Trong báo cáo về xu hÆ°á»›ng báo chí 2023 - Viện nghiên cứu Reuter cho biết, những cÆ¡ quan báo chí nào quá phụ thuá»™c vào doanh thu quảng cáo là những cÆ¡ quan chịu rủi ro nhất.

Ông Lê Quốc Minh cho rằng, sau Covid-19, rồi chiến tranh Nga - Ukraine… khiến nhiều gia Ä‘ình thắt chặt hầu bao và các doanh nghiệp cÅ©ng thắt chặt quảng cáo khiến nguồn thu từ quảng cáo của báo chí giảm rất nhiều. Cho nên nếu không Ä‘a dạng nguồn thu mà cứ loay hoay trông chờ vào nguồn thu quảng cáo thì sẽ rất rủi ro trong năm nay.

Chiến lược chuyển đổi số lấy Ä‘á»™c giả làm trung tâm có thể giúp thúc đẩy doanh thu từ Ä‘á»™c giả và doanh thu từ quảng cáo, các cÆ¡ quan báo chí cần Ä‘iều chỉnh kế hoạch quảng cáo dá»±a trên quan Ä‘iểm Ä‘á»™c giả là trên hết và thu thập dữ liệu Ä‘á»™c giả trá»±c tiếp.

Tổng Biên tập Báo Nhân Dân Ä‘Æ°a ra lời khuyên cho chuyển đổi số rằng, sá»± đổi má»›i tuyệt vời nhất sẽ không có ý nghÄ©a gì nếu chúng ta không đủ kỹ năng sá»­ dụng nó, kể cả những bá»™ óc xuất chúng nhất của con người sẽ dần trở nên vô dụng nếu không bắt tay vá»›i công nghệ.

Vai trò của công nghệ vá»›i báo chí là gì? 10 năm nay chúng tôi vẫn có câu thần chú: "Ná»™i dung là vua", và bây giờ thì "công nghệ là nữ hoàng". Giờ là thời buổi người dùng không Ä‘i tìm thông tin nữa mà thông tin tìm đến người dùng. TrÆ°á»›c Ä‘ây, chúng ta muốn có thông tin sẽ bật tivi, Ä‘i mua báo tìm đến vá»›i những trình duyệt, bây giờ Ä‘ã hoàn toàn mất Ä‘i thói quen Ä‘ó, mà tin tức tá»± Ä‘á»™ng chạy tìm đến má»—i người.

"Thá»±c ra Ä‘ây là câu chuyện về thuật toán - mà thuật toán nào cÅ©ng đều hÆ°á»›ng đến kinh doanh. Những chiêu bài nói về tá»± do báo chí, dân chủ chỉ là vỏ bọc - thật ra để họ bán hàng là chính. Càng ngày các thuật toán lại càng thông minh để nó neo bám người dùng. Google và Facebook rất hiểu chúng ta", Chủ tịch Há»™i Nhà báo Việt Nam chia sẻ.

Ông Lê Quốc Minh nhắc lại vụ bê bối bầu cá»­ liên quan đến công ty Cambridge Analytica khi công ty này cho biết chỉ cần theo dõi 50 hành Ä‘á»™ng của người dùng trên Facebook sẽ biết được quan Ä‘iểm chính trị của họ. Khi hiểu rồi sẽ thao túng được tâm lý. Mọi người lên trên mạng để có thể xem nhiều quan Ä‘iểm, nhiều bình luận, từ Ä‘ó Ä‘a dạng thông tin của mình. Song, do thuật toán này Ä‘Æ°a ra má»™t thứ filter bubble - bong bóng lọc, mình càng thích cái gì thì sẽ càng nhìn thấy thứ Ä‘ó - Ä‘ây là tình trạng chúng ta Ä‘ang ngày càng bị thuật toán của Google, Facebook dẫn dắt.

Sự thay đổi đến từ cấp cao nhất

Nhà bác học lá»—i lạc Đarwin từng nói "Những sinh vật sống sót không phải những sinh vật mạnh nhất mà là những sinh vật biết thích nghi". Trong quá trình tiến hoá của xã há»™i, bên cạnh những kỹ năng cứng thì những kỹ năng mềm má»›i quan trọng vì kỹ năng mềm là thứ thay đổi liên tục. Theo ông Lê Quốc Minh, trong tiến trình chuyển đổi số hãy đầu tÆ° vào những người có khả năng biến hoá, nhanh nhạy.

Sá»± thay đổi sẽ đến từ cấp cao nhất - những người dẫn đầu nếu quyết Ä‘oán và được sá»± hưởng ứng của cả hệ thống thì quá trình chuyển đổi số sẽ diá»…n ra rất nhanh. Trong kinh doanh cái gì cÅ©ng có thể bị sao chép ngoại trừ nhân tài - muốn tạo sá»± ảnh hưởng đầu tÆ° vào những nhân tài hàng đầu mang lại giá trị cao nhất.

"Trong bối cảnh chuyển đổi số không thể mong đợi những thay đổi lá»›n nếu không bắt đầu bằng sá»± lá»±a chọn những lãnh đạo cao nhất - không chỉ là người đứng đầu mà là nhóm những người đứng đầu. Chuyển đổi số là con đường mà báo chí bắt buá»™c phải Ä‘i, thậm chí là Ä‘i nhanh và quyết liệt, nếu không muốn bị tụt hậu, mất Ä‘i Ä‘á»™c giả, khán thính giả, và hậu quả Ä‘Æ°Æ¡ng nhiên là sá»± sống còn của chính cÆ¡ quan báo chí. Chuyển đổi số chÆ°a kết thúc sau khi thá»±c hiện kế hoạch thành công. Trên thá»±c tế, Ä‘ây là má»™t quá trình liên tục tiếp diá»…n", Chủ tịch Há»™i Nhà báo Việt Nam nhấn mạnh.

Theo Phan Hoà Giang/Báo NB&CL

https://www.congluan.vn/chuyen-doi-so-bao-chi-noi-dung-la-vua-con-cong-nghe-la-nu-hoang-post239892.html