Trong bối cảnh kinh tế khó khăn, việc theo học đại học đối vá»›i các em học sinh là má»™t thá»­ thách lá»›n đối vá»›i đại Ä‘a số gia Ä‘ình con em nông thôn. Ảnh: T.L

Những con số biết nói

Má»›i Ä‘ây, Bá»™ Giáo dục và Đào tạo Ä‘ã thông tin: Năm 2023 có 1.025.166 thí sinh đăng ký dá»± thi tốt nghiệp THPT. Trong số này, những thí sinh dá»± thi chỉ  lấy kết quả xét tốt nghiệp 73.232 (chiếm 7,14%), thí sinh chỉ xét tuyển sinh 34.203 (chiếm 3,34%), thí sinh xét tốt nghiệp và tuyển sinh 917.731 (chiếm 89,52%). Con số này của năm 2022 là 941.759 thí sinh tham gia thi tốt nghiệp THPT 2022 có đăng ký xét tuyển đại học. Việc các năm gần Ä‘ây số thí sinh có đăng ký xét tuyển đại học ở mức cao cho thấy nhu cầu theo học đại học của các em rất lá»›n. Bình luận về con số này, chị Hoàng Thị Mỹ Quý ở Hà TÄ©nh cho rằng, việc có nhiều em đăng ký thi tốt nghiệp và tuyển sinh đại học phản ánh thá»±c tế trong sâu thẳm trái tim má»—i học sinh đều muốn được theo học đại học.

Tuy nhiên, con số đăng ký và thá»±c tế nhập học đại học lại là những số liệu trái ngược nhau. Theo thống kê của Bá»™ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), năm 2022 cả nÆ°á»›c có 48,09% thí sinh đậu tốt nghiệp THPT theo học đại học. Cá biệt nhiều tỉnh thành miền núi nhÆ°: Bắc Kạn, Yên Bái, Tuyên Quang, Hòa Bình, Điện Biên, Cao Bằng, Lạng SÆ¡n, SÆ¡n La, Hà Giang, Lai Châu có tá»· lệ thí sinh đậu tốt nghiệp THPT theo học đại học thấp dÆ°á»›i 30%. Các tỉnh nhÆ° Quảng Bình, Nghệ An, Hà TÄ©nh, Thanh Hóa tá»· lệ nhập học còn thấp hÆ¡n trung bình cả nÆ°á»›c. Các tỉnh Tây Nguyên và Tây Nam Bá»™ tá»· lệ nhập học đại học cÅ©ng đạt gần 30%.

Trong khi tổng chỉ tiêu tuyển sinh của các trường đại học, cao đẳng sÆ° phạm vào khoảng 550.000 chỉ tiêu nhÆ°ng nhiều ngành nghề, nhiều trường học không tuyển đủ thí sinh theo học. Riêng năm 2022, sau khi có kết quả thi tốt nghiệp THPT Ä‘ã có hÆ¡n 325.000 thí sinh trÆ°á»›c Ä‘ó đăng ký xét tuyển đại học Ä‘ã không tham gia đăng ký xét tuyển.

Bà Nguyá»…n Thu Thủy - Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bá»™ GD&ĐT từng khẳng định, việc có 325.000 thí sinh không nhập nguyện vọng là số liệu bình thường, không thể hiện Ä‘iều gì Ä‘áng quan ngại. Theo vị này, thì năm 2022, khi đăng ký dá»± thi tốt nghiệp THPT, thí sinh chÆ°a phải đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học mà chỉ cần tích vào má»™t ô trên phiếu đăng ký dá»± thi vá»›i ná»™i dung có ý định đăng ký xét tuyển đại học hay không.

“Đa số các em sẽ tích vào ô này vì không gây ảnh hưởng gì, sau này má»›i là thời Ä‘iểm quyết định đăng ký nguyện vọng thá»±c sá»±. Tá»›i khi có Ä‘iểm thi tốt nghiệp THPT, thí sinh má»›i thá»±c sá»± đăng ký nguyện vọng xét tuyển cụ thể và ná»™p lệ phí” - bà  Nguyá»…n Thu Thủy cho biết

Theo số liệu, năm 2020, số lượng thí sinh đăng ký xét tuyển trên hệ thống là 642.270, năm 2021 là 794.739 thí sinh. NhÆ°ng số thí sinh đăng ký xét tuyển năm 2022 chỉ còn 616.522 giảm mạnh so vá»›i năm 2021. Bàn về vấn đề này, chị Hoàng Thị Mỹ Quý nêu ý kiến, việc thí sinh có nguyện vọng theo học đại học vá»›i đăng ký thá»±c tế Ä‘ã giảm trong 3 năm qua có lý do xuất phát từ Ä‘iều kiện kinh tế. Trong bối cảnh kinh tế khó khăn, việc theo học đại học đối vá»›i các em học sinh là má»™t thá»­ thách lá»›n đối vá»›i đại Ä‘a số gia Ä‘ình con em nông thôn. Tại má»™t tỉnh có truyền thống hiếu học nhÆ° Hà TÄ©nh, tá»· lệ theo học đại học của học sinh tốt nghiệp THPT thấp hÆ¡n mức trung bình cả nÆ°á»›c Ä‘ã cho thấy nhiều gia Ä‘ình không đủ chi phí cho con theo học đại học.

Rào cản học phí Ä‘ang gây ra nhiều khó khăn 

Theo ghi nhận của phóng viên Báo Nhà báo & Công luận thì nhiều Ä‘oàn đại biểu Quốc há»™i của các tỉnh Ä‘ã nhiều lần gá»­i kiến nghị của cá»­ tri phản ánh về tình trạng học phí Ä‘ang là rào cản đối vá»›i học sinh tiếp cận giáo dục đại học. Cá»­ tri tỉnh An Giang Ä‘ã kiến nghị lên Bá»™ GD&ĐT và yêu cầu cần có giải pháp. Theo Ä‘ó, năm 2022 - 2023 học phí đại học tăng nhiều gây ra tâm trạng lo lắng, khó khăn cho phụ huynh. Cá»­ tri tại tỉnh Nghệ An cÅ©ng kiến nghị Bá»™ GD&ĐT nghiên cứu, có lá»™ trình thá»±c hiện chính sách thu học phí hợp lý hÆ¡n. Theo Ä‘ó, cá»­ tri phản ánh, việc các cấp học, bậc học đều tăng học phí từ năm học 2022-2023 gây áp lá»±c rất lá»›n cho các gia Ä‘ình có con Ä‘i học. Đáng chú ý, hiện nay, nhiều trường đại học khi chuyển sang tá»± chủ thì mức thu học phí cÅ©ng tăng cao so vá»›i trÆ°á»›c Ä‘ây.

Trong khi Ä‘ó, cá»­ tri tỉnh VÄ©nh Long cho rằng, Bá»™ GD&ĐT cần có định hÆ°á»›ng nghề nghiệp cho các em học sinh để các em hiểu được tầm quan trọng của việc học. Vì hiện nay không phải gia Ä‘ình nào cÅ©ng có đủ Ä‘iều kiện để cho các em học đại học vì học phí quá cao, các trường dạy nghề học phí thấp nhÆ°ng các em lại không lá»±a chọn theo học nghề.

Qua kiến nghị của các Ä‘oàn đại biểu Quốc há»™i cho thấy, học phí Ä‘ang là rào cản lá»›n khiến học sinh không tiếp cận được giáo dục đại học. Theo lá»™ trình năm nay, học phí đại học công lập tiếp tục tăng. Việc học phí Ä‘ã là rào cản đối vá»›i học sinh tiếp cận giáo dục đại học Ä‘ang trở thành thá»±c tế.

Bàn về vấn đề này, ông Nguyá»…n Tùng Lâm - Chủ tịch Há»™i Tâm Lý Giáo dục Hà Ná»™i cho rằng, việc người dân Ä‘óng góp học phí là góp phần bù đắp thiếu hụt của Nhà nÆ°á»›c chÆ°a đảm Ä‘Æ°Æ¡ng được. Đất nÆ°á»›c Cuba khó khăn nhÆ° thế nhÆ°ng họ không thu tiền học phí của sinh viên. “Không được dùng bẫy học phí để gạt học trò theo học đại học” – ông Nguyá»…n Tùng Lâm nêu ý kiến.

Giáo sÆ° Phạm Tất Dong - Nguyên Phó Chủ tịch Há»™i khuyến học cÅ©ng cho rằng, nhà trường mở ra không phải nhằm mục tiêu thu học phí mà là trang bị tri thức cho mọi người. HÆ¡n nữa, giáo dục là để phục vụ quần chúng. Quần chúng không có Ä‘iều kiện học thì phải giúp họ được học. Cả thế giá»›i đều mong muốn học tập suốt đời. Muốn học suốt đời thì phải học đại học chứ không phải trình Ä‘á»™ phổ thông.

“Từ năm 2006, Đảng và Nhà nÆ°á»›c ta Ä‘ã nói đến má»™t nền giáo dục mở là nền giáo dục không rào cản. Cho nên mọi người sẽ được tiếp cận học đại học vá»›i những chÆ°Æ¡ng trình và phÆ°Æ¡ng pháp khác nhau, Ä‘ó má»›i là cách để nâng chất lượng nguồn nhân lá»±c và phát triển đất nÆ°á»›c” - Giáo sÆ° Phạm Tất Dong nói.

CÅ©ng liên quan vấn đề này, ông Đỗ Văn DÅ©ng - nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học SÆ° phạm kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh cho hay mặt bằng học phí của các trường đại học công của Việt Nam tÆ°Æ¡ng đối thấp, nhÆ°ng không hẳn ở mức Ä‘áy. Khi tăng học phí, các cÆ¡ sở giáo dục đại học ngoài yêu cầu đảm bảo nguồn chi trên đầu sinh viên nhằm nâng cao chất lượng Ä‘ào tạo thì còn phải phù hợp vá»›i thu nhập của người dân. Tuy nhiên, việc tăng học phí sẽ gây khó khăn cho má»™t số đối tượng sinh viên yếu thế.

Theo Trinh Phúc/Báo NB&CL

https://www.congluan.vn/rao-can-hoc-phi-dang-khien-nhieu-hoc-sinh-tu-bo-uoc-mo-giang-duong-post248123.html