Chatbot của VietnamPlus.

TrÆ°á»›c nhiều thách thức của bối cảnh má»›i, việc tận dụng Al nhÆ° má»™t trợ lý ảo để há»— trợ hoạt Ä‘á»™ng nghề nghiệp trong má»™t số khâu là bài toán Ä‘ang được các cÆ¡ quan báo chí rất quan tâm.

Trợ lý ảo trong sáng tạo, sản xuất ná»™i dung

Chuyên gia công nghệ Đặng Hải Lá»™c khi trao đổi về tác Ä‘á»™ng của AI tá»›i hoạt Ä‘á»™ng của các tòa soạn và người làm báo cho rằng, AI giải phóng con người khỏi những tác vụ lặp lại, nhÆ°ng nó cÅ©ng đồng thời buá»™c con người và các tổ chức từ bỏ lối thành công bằng sao chép. “Cần rất nhiều sá»± sáng tạo và năng lá»±c triển khai nhanh chóng để hình dung và vÆ°Æ¡n tá»›i vị trí đứng phù hợp trong làn sóng AI” - vị chuyên gia đặt vấn đề.

Câu chuyện Ä‘ó cÅ©ng mở ra những giải pháp cho bản thân các tòa soạn, các nhà báo - chấp nhận Ä‘ón bắt, ứng dụng trí tuệ nhân tạo nhÆ° thế nào? Mục tiêu cuối cùng rõ ràng là làm sao để có sản phẩm tốt hÆ¡n là Ä‘á»™ng lá»±c để các tòa soạn vận hành, chuyển Ä‘á»™ng.

Trên thá»±c tế, các phần mềm ứng dụng AI dù có nhiều tính năng vượt trá»™i, nhÆ°ng xét đến cùng, Ä‘ó cÅ©ng chỉ là má»™t công cụ phục vụ cho hoạt Ä‘á»™ng tác nghiệp của mình nhằm tạo ra tác phẩm, sản phẩm báo chí theo nguyên tắc của nghề nghiệp. Đã là công cụ, khi muốn tận dụng thì nhà báo phải học cách để làm chủ nó.

Vá»›i báo chí, AI Ä‘ã và Ä‘ang há»— trợ tích cá»±c ở nhiều khâu. Nghiên cứu về vấn đề ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong sáng tạo ná»™i dung tác phẩm báo chí, bà Đỗ Thị Thu Hằng - Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Nghiệp vụ Há»™i Nhà báo Việt Nam cho rằng, các phần mềm ứng dụng AI có thể trở thành trợ lý ảo cho các nhà báo và cÆ¡ quan báo chí trong sáng tạo ná»™i dung, tổ chức sản xuất ná»™i dung và phân phối ná»™i dung báo chí số.

Bà Thu Hằng cho rằng, việc ứng dụng AI trong sáng tạo ná»™i dung có nhiều cách khác nhau nhÆ°: tóm tắt ná»™i dung văn bản và tài liệu, trả lời theo yêu cầu và chủ đề của người dùng hoặc sáng tạo các ná»™i dung, các tác phẩm theo góc nhìn má»›i, đặt tiêu đề cho các bài báo, dịch thuật Ä‘a ngôn ngữ. Các ứng dụng này giúp nhà báo tiết kiệm thời gian và công sức lao Ä‘á»™ng nghề nghiệp. AI có thể là trợ lý ảo đắc lá»±c cho nhà báo trong tìm kiếm, xác định thông tin. Có thể sá»­ dụng các phần mềm ứng dụng công nghệ AI để phát hiện đề tài, thu thập xá»­ lý thông tin để theo dõi sá»± kiện, trích xuất thông tin và xác định xu hÆ°á»›ng.

Thậm chí, hiện có má»™t số phần mềm miá»…n phí có thể làm trợ lý ảo tá»± Ä‘á»™ng quét website và tải dữ liệu xuống nhÆ°: Scan Web Pro, Portia, UiPath, Dịch vụ dá»±a trên Ä‘ám mây để quét web, trích xuất dữ liệu Diggernaut. Các phần mềm ứng dụng AI có thể tá»± Ä‘á»™ng phân loại, sắp xếp và trích xuất thông tin từ văn bản để xác định nguồn trích dẫn, mối quan hệ giữa các văn bản (dá»±a trên từ khóa), tóm tắt ná»™i dung văn bản. Tòa soạn có thể sá»­ dụng phần mềm phân tích văn bản để xá»­ lý văn bản thu thập từ các nguồn khác nhau trên môi trường số má»™t cách hiệu quả và chính xác nhÆ° con người nhÆ°: Amazon Comprehend, Plagiarism Detector, Wordsmith của Automated Insight…

Thêm vào Ä‘ó, AI há»— trợ quá trình viết bài, biên tập, quản trị ná»™i dung để gia tăng tốc Ä‘á»™ sản xuất tin bài, các tòa soạn báo. Trong sản xuất ná»™i dung, AI có thể há»— trợ các tính năng nhÆ°: Nhập văn bản bằng giọng nói; Chuyển văn bản thành giọng nói; Phiên dịch ná»™i dung; Há»— trợ kiểm chứng thông tin Ä‘á»™c lập (fact-checking); tá»± Ä‘á»™ng xác định các yêu cầu từ Ä‘á»™c giả; Há»— trợ tổ chức các thông tin và gợi ý liên kết giữa các chủ đề; Trá»±c quan hóa dữ liệu; Phân tích hình ảnh và nhận dạng; Tá»± Ä‘á»™ng viết các ná»™i dung, tạo tin bài từ dữ liệu có sẵn.

Ngoài việc dùng phần mềm ứng dụng AI để làm phiên bản audio cho tất cả các bài đăng có text Ä‘ang khá phổ biến ở các toà soạn báo chí có hai phiên bản trở lên, nhiều nhà báo và cÆ¡ quan báo chí Ä‘ã và Ä‘ang kiểm tra tính thá»±c tế, xác minh tính chính xác của thông tin Ä‘ã công bố trÆ°á»›c Ä‘ó (thông cáo báo chí...) thông qua tính năng Fact check của Google, thậm chí có thể tá»± mình xây dá»±ng phần mềm dá»±a trên mẫu trong thÆ° viện AI nhÆ° NLTK, Scikit-Learn…

Má»™t số Đài Phát thanh - Truyền hình và các toà soạn há»™i tụ có thể ứng dụng tính năng tá»± Ä‘á»™ng sản xuất các ná»™i dung có cấu trúc lặp lại cho má»™t số tin tức nhÆ° tin về thời tiết, thể thao, công nghệ… bằng cách xây dá»±ng phần mềm tạo văn bản tá»± Ä‘á»™ng (NLG). Gần Ä‘ây nhất, Nhóm nghiên cứu của Đài Truyền hình TP. Hồ Chí Minh Ä‘ã thá»­ nghiệm thành công trong việc ứng dụng ChatGPT sản xuất phóng sá»± truyền hình về chính mảng ná»™i dung công nghệ.

Làm chủ Al để biến “ảo” thành giá trị thá»±c

Trong thá»±c tế tác nghiệp tại tòa soạn, ông Nguyá»…n Hoàng Nhật - Phó Tổng Biên tập Báo Điện tá»­ VietnamPlus cho rằng, nhờ công nghệ mà các phóng viên VietnamPlus có thể dá»±ng các bài megastory, thá»±c hiện các sản phẩm đồ họa má»™t cách nhanh chóng. Chẳng hạn, chỉ cần thông tin thô là các dữ liệu, AI có thể chọn đồ họa, biểu đồ phù hợp, thay vì phóng viên phải tá»± dá»±ng thủ công nhÆ° trÆ°á»›c Ä‘ây…

Ở góc Ä‘á»™ phân phối ná»™i dung, công cụ AI có thể thông qua chatbot giúp toà soạn tiếp cận công chúng, kiểm soát thông tin phản hồi từ công chúng, há»— trợ và tăng tốc công tác nghiên cứu công chúng, phân khúc thị trường và công chúng. “Người làm báo Ä‘ang đứng trÆ°á»›c lằn ranh của đạo đức báo chí, cần trau dồi kỹ năng nghiệp vụ, tranh thủ cÆ¡ há»™i mà AI mang lại nhÆ°ng vẫn phải học cách làm chủ công nghệ, để AI là công cụ đắc lá»±c cho mình” - ông Hoàng Nhật chia sẻ.

Biến Al thành má»™t trợ lý ảo cho nhà báo cÅ©ng là má»™t trong những cách ứng dụng AI vào hoạt Ä‘á»™ng báo chí mà kênh VOV Giao thông - VOV Ä‘ã thá»­ nghiệm. Ông Phạm Trung Tuyến - Phó Giám đốc kênh VOV giao thông chia sẻ: “Chúng tôi Ä‘ang phối hợp vá»›i má»™t nhóm công nghệ để phát triển công cụ AI trong sản xuất ná»™i dung, bạn phóng viên Trần Ai của VOVGT là má»™t ví dụ trong những thá»­ nghiệm Ä‘ó. Bạn Trần Ai quét nguồn do chúng tôi chỉ định, ví dụ quét toàn bá»™ nguồn phát sóng của VOVGT, tÆ° liệu từ các thÆ° viện online nhÆ° má»™t trợ lý cho các nhà báo của kênh, xuất báo cáo, thậm chí có thể viết những bài có fomart sẵn nhÆ° bài viết của Trần Ai viết về ChatGPT mà bạn Ä‘ã đọc. Các thá»­ nghiệm của chúng tôi dá»± kiến còn cần thời gian nữa má»›i hoàn thiện để triển khai áp dụng trong má»™t số chÆ°Æ¡ng trình mang tính giải trí hoặc chuyển thể các tác phẩm của VOV Ä‘ã phát sóng sang các nền tảng khác nhau, định dạng khác”…

Đánh giá bÆ°á»›c đầu về hiệu quả trong ứng dụng, ông Tuyến cho hay: “Tôi cho rằng, nếu chúng ta nhìn xu hÆ°á»›ng sá»­ dụng trí tuệ nhân tạo, đặc biệt trong việc há»— trợ báo chí thì rõ ràng chúng ta Ä‘ang tiếp cận má»™t cÆ¡ há»™i lá»›n để có thể hình thành cách thức làm báo má»›i hiệu quả hÆ¡n và nó có thể Ä‘em đến những sản phẩm báo chí có chất lượng hÆ¡n”.

Ở góc Ä‘á»™ Ä‘ào tạo, có thể nhìn thấy sá»± tiên phong của Há»™i Nhà báo tỉnh Kiên Giang khi má»›i Ä‘ây tổ chức khai mạc Lá»›p tập huấn “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong tác nghiệp báo chí và xá»­ lý hậu kỳ sản phẩm phát thanh, truyền hình” cho há»™i viên.

Theo nhà báo Đoàn Hồng Phúc - Phó Chủ tịch Thường trá»±c Há»™i Nhà báo tỉnh Kiên Giang, lá»›p tập huấn này nhận được sá»± hưởng ứng từ các há»™i viên và được Ä‘ánh giá rất cao bởi Ä‘ã phần nào giúp các nhà báo ứng dụng được các kỹ năng cần thiết trong hoạt Ä‘á»™ng nghiệp vụ theo xu hÆ°á»›ng sản xuất báo chí hiện đại, phục vụ quy trình tác nghiệp, sáng tạo tác phẩm báo in, báo Ä‘iện tá»­, phát thanh, truyền hình, và nhiệm vụ tuyên truyền trên các cổng thông tin Ä‘iện tá»­.

Các học viên Ä‘ã được hÆ°á»›ng dẫn ứng dụng công nghệ chuyển đổi băng video, ghi âm thành văn bản lÆ°u trên máy vi tính hoặc Ä‘iện thoại; Ứng dụng trí tuệ nhân tạo để khai thác thông tin; Ứng dụng công nghệ để chuyển các ná»™i dung họp online thành văn bản; Ứng dụng công nghệ để giúp phóng viên hiện trường tác nghiệp nhanh mà không cần gõ bài, không cần gá»­i email nhÆ°ng toà soạn vẫn có thể thấy ná»™i dung và chỉnh sá»­a bài viết bằng văn bản; Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong xá»­ lý hậu kỳ sản phẩm phát thanh, truyền hình… Điều ấy cho thấy sá»± cập nhật, nắm bắt cÆ¡ há»™i Ä‘ã và Ä‘ang dần lan tỏa trong hoạt Ä‘á»™ng báo chí tại các tòa soạn, các há»™i viên, nhà báo.

Theo Sông Mây/Báo NB&CL

https://www.congluan.vn/khi-al-la-tro-ly-ao-cho-cac-nha-bao-va-toa-soan-bao-post256995.html