Việc quản trị khủng hoảng truyền thông Ä‘ang trở thành má»™t vấn đề quan trọng đối vá»›i cá nhân hay doanh nghiệp muốn bảo vệ uy tín và thÆ°Æ¡ng hiệu của mình.

Khủng hoảng truyền thông có thể xảy ra bất kỳ lúc nào

Tại Việt Nam, thời gian qua Ä‘ã chứng kiến nhiều khủng hoảng truyền thông có thể kể đến vụ việc của Gongcha vào năm 2021 khi Đội Quản lý thị trường số 17, Cục QLTT Hà Ná»™i chủ trì kiểm tra má»™t cÆ¡ sở kinh doanh và 3 kho cất giấu hàng hoá thuá»™c Công ty TNHH Mr. Drink Việt Nam tại phường La Khê, quận Hà Đông, Hà Ná»™i. Đoàn kiểm tra phát hiện kho hàng chứa hàng tấn nguyên liệu chế biến trà sữa nhÆ° siro hÆ°Æ¡ng vị đường Ä‘en và đường nâu, bá»™t pha trà sữa được in logo Royal tea, Gong Cha…Số hàng hoá tại Ä‘ây có dấu hiệu kinh doanh hàng hoá nhập lậu và gian lận thÆ°Æ¡ng mại.

Hay má»™t thÆ°Æ¡ng hiệu quen thuá»™c của người dân nÆ°á»›c nhà - Mỳ Hảo Hảo cÅ©ng trong năm 2021 Ä‘ã dính phải vụ lùm xùm chất cấm gây ra má»™t cuá»™c khủng hoảng truyền thông lá»›n cho thÆ°Æ¡ng hiệu này.

Thá»±c tế cho thấy, khủng hoảng truyền thông có thể xảy ra bất kỳ lúc nào, từ bất kỳ vấn đề gì, cho dù là nhỏ nhặt nhất mà Ä‘ôi khi quản lý cấp cao có thể bỏ qua.

Má»™t sản phẩm bị lá»—i, má»™t nhân viên bị cho thôi việc, má»™t cuá»™c Ä‘iện thoại khiếu nại của khách hàng, thái Ä‘á»™ không Ä‘úng má»±c vá»›i má»™t đối tác… tất cả đều có thể leo thang và trở thành khủng hoảng lá»›n đối vá»›i doanh nghiệp. ChÆ°a kể hiện nay còn xuất hiện nhiều Ä‘Æ¡n vị chuyên lập các fanpage bóc phốt, chÆ¡i xấu doanh nghiệp nhằm thu lợi từ lượng tÆ°Æ¡ng tác của người dùng.

Và hiện nay, trong bối cảnh khi mạng xã há»™i bùng nổ, người sá»­ dụng mạng xã há»™i có thể tham gia vá»›i vai trò nhà sản xuất tin tức, ná»™i dung. Mọi việc làm, hành vi của cá nhân, tổ chức đều để lại dấu vết và trở thành “mầm mống” cho khủng hoảng truyền thông: status, comment, ảnh, video trá»±c tiếp…Khủng hoảng truyền thông không chỉ dừng lại ở doanh nghiệp, tổ chức nữa mà xảy ra vá»›i cả những cá nhân dù là những nghệ sÄ© nổi tiếng hay người làm những công việc bình thường. 

Gần Ä‘ây, “chiến thần review” Hà Linh, má»™t TikToker Ä‘ang hot, cÅ©ng Ä‘ã phải trải qua má»™t cuá»™c khủng hoảng truyền thông cá nhân tÆ°Æ¡ng đối trầm trọng. Cụ thể, mạng xã há»™i Ä‘ang lan truyền hình ảnh má»™t quán ăn dán biển cấm TikToker Võ Hà Linh, lý do là bởi vì nhiều người cho rằng các Ä‘ánh giá của Hà Linh quá cá nhân và bản thân Hà Linh cÅ©ng không có đủ hiểu biết về những món ăn, hàng quán mà mình review, ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt Ä‘á»™ng kinh doanh của các hàng quán này. Hà Linh Ä‘ã phải đăng clip xin lá»—i và tuyên bố dừng review hàng quán. Đây là má»™t bài học đắt giá về cách phát ngôn và xây dá»±ng ná»™i dung trÆ°á»›c công chúng.

Nhận định về khủng hoảng truyền thông trong lúc mạng xã há»™i lên ngôi, nhà báo Nguyá»…n Thu Hà – Phó giám đốc Trung tâm Sản xuất và Phát triển ná»™i dung số (VTV Digital) cho rằng: Tần suất của các khủng hoảng truyền thông hiện nay diá»…n ra thường xuyên hÆ¡n, dày đặc, Ä‘a dạng hÆ¡n, diá»…n biến nhanh chóng hÆ¡n rất nhiều. Má»™t trong những tình huống phổ biến và cÅ©ng Ä‘áng lo ngại không kém là khủng hoảng truyền thông cá nhân, khi mà các thông tin cá nhân của bất kỳ ai cÅ©ng có thể bị tung lên mạng xã há»™i, bị lên án hoặc bị phản đối. 

"Những khủng hoảng truyền thông nhÆ° thế hay cÆ° dân mạng hay gọi là drama vá»›i mức Ä‘á»™ thông tin được chia sẻ quá nhanh, quá rá»™ng, thêm những comment trái chiều, cuối cùng câu chuyên bị mổ xẻ và Ä‘i quá xa so vá»›i ban đầu mà không ai tưởng tượng được. Khủng hoảng xảy ra ở các cấp Ä‘á»™ khác nhau vá»›i mọi đối tượng. Những khủng hoảng truyền thông vá»›i sá»± bùng nổ mạng xã há»™i thì luôn tạo ra những tình huống khẩn cấp và Ä‘e dọa bất ngờ, vượt qua khả năng kiểm soát của chủ thể", nhà báo Nguyá»…n Thu Hà cho biết.

Câu hỏi: Who?

Ngay sau khi Chung kết Miss World Vietnam 2023 vừa kết thúc, những phát ngôn thiếu thận trọng và kém hiểu biết của tân Hoa hậu Huỳnh Trần Ý Nhi Ä‘ã dấy má»™t làn sóng phẫn ná»™. Các group antifan Ý Nhi Ä‘ã được liên tiếp thành lập trên Facebook, trong Ä‘ó có 1 group phát triển mạnh nhất Ä‘ã lên tá»›i gần ná»­a triệu thành viên, hoạt Ä‘á»™ng rất tích cá»±c và yêu cầu tÆ°á»›c vÆ°Æ¡ng miện hoa hậu của cô.

Theo các chuyên gia truyền thông, thông thường, thời Ä‘iểm vàng để xá»­ lý khủng hoảng truyền thông là từ 24h - 48h. Tuy nhiên, Ä‘ã nhiều ngày trôi qua, khủng hoảng của Ý Nhi trên nền tảng trá»±c tuyến vẫn không những không có dấu hiệu dừng lại mà ngày càng căng thẳng hÆ¡n.

Hàng loạt video, hình ảnh của Ý Nhi vá»›i các phát ngôn "để đời" Ä‘ã được viral trên các nền tảng mạng xã há»™i nhÆ° Facebook, TikTok, Youtube… vá»›i hàng triệu lượt tiếp cận. Hàng trăm fanpage, group lá»›n đồng loạt đăng tải hình ảnh kèm các từ khóa, bắt trend, chế ảnh meme cùng các quote về Ý Nhi được chia sẻ rầm rá»™.

Theo nhà báo Nguyá»…n Thu Hà, câu chuyện này có hai góc Ä‘á»™, ở góc Ä‘á»™ con người Ä‘ó là những vấp váp ban đầu khi tuổi đời của cô hoa hậu Ý Nhi còn rất trẻ. Công chúng cần nhìn nhận má»™t cách văn minh và bao dung hÆ¡n cho những sai lầm Ä‘ó. 

Ở góc Ä‘á»™ quản trị truyền thông, có má»™t câu hỏi rất quan trọng Ä‘ó là Who? (Ai?). Khủng hoảng truyền thông Ä‘ang xảy ra vá»›i ai? Ai là nhân vật chính? Ai là người liên quan? Ai là nạn nhân, Ai là tá»™i đồ?, Ai chịu tác Ä‘á»™ng? Rất nhiều câu hỏi Ai? được đặt ra và rất biến hoá. "Ở má»—i tình huống cần nhận định rõ ràng là khủng hoảng truyền thông xảy ra vá»›i má»™t cá nhân hay xảy ra vá»›i má»™t tổ chức? Cần nhìn nhận lại những thách thức trong việc tổ chức các cuá»™c thi hoa hậu, và thậm chí là những tồn tại trong phông văn hoá của xã há»™i, trong quan niệm về những cuá»™c thi sắc đẹp?", nhà báo Nguyá»…n Thu Hà đặt câu hỏi.

Theo nhà báo Nguyá»…n Thu Hà, trÆ°á»›c mắt để giải quyết khủng hoảng và không để mọi chuyện Ä‘i quá xa, chính BTC cuá»™c thi hoa hậu nên đứng ra làm chủ thể quản trị khủng hoảng truyền thông này. "Để trút giận lên má»™t ai Ä‘ó rất dá»… nhÆ°ng để có cái nhìn và hành Ä‘á»™ng Ä‘úng đắn vì sá»± tiến bá»™ xã há»™i thì rất khó. Thậm chí để chê hoa hậu “xấu” rất dá»…, nhÆ°ng để những người trẻ có cÆ¡ há»™i tiếp tục hoàn thiện bản thân, và những chân giá trị về vẻ đẹp lên ngôi thì khó hÆ¡n rất nhiều", nhà báo Nguyá»…n Thu Hà chia sẻ

Báo chí cần tạo ra đối trọng

Trong bối cảnh công nghệ số, vấn đề khủng hoảng truyền thông thường tăng tốc nhanh chóng thông qua mạng xã há»™i.

Khi Ä‘ó, nếu khủng hoảng xảy ra, cá»™ng đồng mạng xã há»™i sẽ tập trung Ä‘Æ°a tin dồn dập về những thông tin tiêu cá»±c vá»›i xu hÆ°á»›ng “nghiêm trọng hóa” quy mô, mức Ä‘á»™, tầm ảnh hưởng của sá»± việc. HÆ¡n nữa, cá»™ng đồng mạng xã há»™i có xu hÆ°á»›ng tập trung vào những việc thị phi, nhảm nhí, những tin tức dạng này cá»™ng vá»›i “tin đồn”, “tin giả” sẽ được gia tăng nhanh chóng khiến cho diá»…n biến câu chuyện ngày càng trở nên khó kiểm soát, xá»­ lý. Nhiều vụ việc bê bối khi bị tung lên mạng xã há»™i kéo theo những cÆ¡n khủng hoảng thật sá»±, do chịu sức ép lá»›n của công luận, của “không khí chính trị”. Mạng xã há»™i thúc đẩy xu hÆ°á»›ng giải quyết các vụ việc theo sức ép Ä‘ám Ä‘ông.

Ở góc nhìn của má»™t nhà báo, nhà báo Nguyá»…n Thu Hà cho biết, báo chí bắt trend, khai thác đề tài trên mạng để tạo thành tin tức là rất phổ biến. Song, vá»›i tình hình khủng hoảng truyền thông xảy ra "nhiều nhÆ° cÆ¡m bữa" nhÆ° hiện nay, báo chí phải có cách tiếp cận, phÆ°Æ¡ng pháp thích hợp để tạo nên tiếng nói cân bằng, và dẫn dắt dÆ° luận má»™t cách Ä‘úng đắn.

"Báo chí phải tạo nên được sá»± đối trọng cần thiết vá»›i mạng xã há»™i không để những câu chuyện drama vá»›i hiệu ứng anh hùng bàn phím của mạng xã há»™i đẩy quá xa đến mức không kiểm soát được. Đó cÅ©ng được coi là đạo đức nghề nghiệp của nhà báo, là má»™t phần của văn hoá báo chí, làm sao dẫn dắt và hÆ°á»›ng cá»™ng đồng đến sá»± phát triển văn minh, tính nhân văn và những giá trị chân - thiện - mỹ", nhà báo Nguyá»…n Thu Hà nhận định.

Theo Phan Hoà Giang/Báo NB&CL

https://www.congluan.vn/bao-chi-phai-can-bang-va-dan-dat-du-luan-mot-cach-dung-dan-trong-khung-hoang-truyen-thong-post259523.html