Thật giả lẫn lá»™n

Chỉ cần gõ từ khoá “cà phê giảm cân” trên Google, các trang quảng cáo Ä‘ã hiện lên nhan nhản. Tìm hiểu cụ thể sản phẩm cà phê giảm cân Go Coffee, được nhiều trạng giá»›i thiệu có tác dụng: Há»— trợ giảm cân, giảm mỡ, kiểm soát cân nặng nhanh chóng; giảm cảm giác thèm ăn, giảm hấp thu các chất béo từ bữa ăn đồng thời tăng quá trình Ä‘ào thải chất béo ra ngoài; tạo năng lượng cho cÆ¡ thể; giúp thải Ä‘á»™c tố, thanh lọc cÆ¡ thể, chống oxy hóa, giúp bảo vệ các tế bào, làm chậm quá trình lão hóa…

Sản phẩm này cÅ©ng được bán nhiều trên các trang mạng xã há»™i; má»™t số nhân vật được cho là “hot” trên mạng cÅ©ng bán và quảng cáo sản phẩm này má»™t cách chuyên nghiệp qua các clip giải trí vá»›i những lời “có cánh” nhÆ°: “Đây không phải là loại cà phê bình thường; không những ngon mà lại có hiệu quả giảm cân, giữ dáng rất hiệu quả… Sản phẩm sẽ giảm tập trung vào vùng bụng của chị em…”

Trong khi trên mạng vẫn Ä‘ang quảng cáo nhan nhản sản phẩm này thì má»›i Ä‘ây, Cục An toàn thá»±c phẩm (Bá»™ Y tế) có thông tin cảnh báo về nhiều lô sản phẩm cà phê giảm cân Go Coffee có chứa chất cấm là Sibutramin. Cục An toàn thá»±c phẩm vào cuá»™c sau khi nhận được công văn của Viện Y tế công cá»™ng TP Hồ Chí Minh về sá»± vụ nghi ngờ ngá»™ Ä‘á»™c thá»±c phẩm trÆ°á»›c Ä‘ó. Qua kiểm tra, cÆ¡ quan chức năng Ä‘ã phát hiện các mẫu sản phẩm Max health Go Coffee Ä‘ang lÆ°u thông trên thị trường có chứa Sibutramin vá»›i các mẫu có các ngày sản xuất từ tháng 3/2022 trở Ä‘i. Tuy nhiên, khi kiểm tra, làm việc vá»›i cÆ¡ sở sản xuất sản phẩm này thì cÆ¡ sở lại cam kết lô sản phẩm được kiểm tra không phải do cÆ¡ sở này sản xuất.

Cục An toàn thá»±c phẩm Ä‘ã cảnh báo và đề nghị người tiêu dùng không mua, không sá»­ dụng sản phẩm có các thông tin nhÆ° trong lô kiểm tra. Trường hợp phát hiện sản phẩm này lÆ°u hành trên thị trường đề nghị thông báo cho cÆ¡ quan chức năng để xá»­ lý theo quy định của pháp luật.

Hay các clip trên Youtube, cứ vài phút, các quảng cáo thá»±c phẩm chức năng, thuốc chữa bệnh lại hiện lên. Ngày càng có nhiều lÆ°Æ¡ng y, “thần y” xuất hiện chia sẻ những bài thuốc, hay những cách trị bách bệnh, từ tiểu đường, dạ dày, xÆ°Æ¡ng khá»›p, cao huyết áp… đến Ä‘á»™t quỵ, ung thÆ°… Đã không ít người tin mua và phải gánh hậu quả nặng nề.

Má»›i Ä‘ây, Bệnh viện Ung bÆ°á»›u Hà Ná»™i tiếp nhận má»™t bệnh nhân nữ (52 tuổi), được phát hiện có khối u tại vú phải, được chỉ định phẫu thuật cách Ä‘ây 1 năm, nhÆ°ng bệnh nhân không nhập viện Ä‘iều trị, mà nghe lời “thần y” trên mạng, uống thuốc nam và đắp lá. Đến nay, không những bệnh không khỏi mà khối u tăng kích thÆ°á»›c, sùi loét, hoại tá»­, bệnh Ä‘ã tiến triển giai Ä‘oạn 3C, hạch hố nách phải gồm nhiều hạch dính thành chùm. Bệnh nhân gầy mòn, suy kiệt, phải truyền máu và kết hợp xạ trị, hóa chất Ä‘iều trị triệu chứng, nâng cao thể trạng má»›i có thể phẫu thuật.

Nguy hiểm hÆ¡n, má»›i Ä‘ây, các cÆ¡ quan chức năng còn phát hiện sản phẩm có chứa má»™t số chất ma túy dÆ°á»›i lá»›p vỏ bọc là thá»±c phẩm chức năng có nhãn hiệu “Lazarus Naturals Full Spectrum CBD TINCTURE” và “Lazarus Naturals RELIEF + RECOVERY CBD MUSCLE GEL” .

Người dân cần tỉnh táo

PGS. TS Trần Đáng, Chủ tịch Hiệp há»™i thá»±c phẩm chức năng Việt Nam nhận định: “Thá»±c trạng làm giả, làm nhái, gian lận thÆ°Æ¡ng mại trong sản xuất và kinh doanh thá»±c phẩm chức năng Ä‘ã đến mức báo Ä‘á»™ng. Thủ tÆ°á»›ng Chính phủ Ä‘ã có Chỉ thị 17 yêu cầu các cÆ¡ quan chức năng đẩy mạnh công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thÆ°Æ¡ng mại và hàng giả trong lÄ©nh vá»±c thá»±c phẩm chức năng. Nguyên nhân là do các bá»™, ngành, các địa phÆ°Æ¡ng, các lá»±c lượng chức năng chÆ°a nhận thức sâu sắc và đề cao trách nhiệm, vẫn chÆ°a chủ Ä‘á»™ng, quyết liệt trong công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thÆ°Æ¡ng mại, hàng giả; có nÆ¡i buông lỏng quản lý. Đặc biệt, hệ thống văn bản pháp luật liên quan đến lÄ©nh vá»±c này vẫn chÆ°a đồng bá»™, tính khả thi không cao, chế tài xá»­ lý chÆ°a đủ mạnh, còn thiếu các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật để quản lý đối vá»›i các mặt hàng thá»±c phẩm chức năng, thuốc y học cổ truyền, dược liệu”.

Bà Trần Việt Nga, Phó Cục trưởng Cục An toàn thá»±c phẩm (Bá»™ Y tế) cho biết: Các vi phạm tại các website, mạng xã há»™i đặt máy chủ tại nÆ°á»›c ngoài nên khó kiểm soát; khó xác định được chủ thể quảng cáo vi phạm. Việc tạo các clip, video sá»­ dụng hình ảnh các cÆ¡ sở y tế, bác sỹ, hình ảnh các kênh truyền hình… để quảng cáo thá»±c phẩm nhÆ° thuốc chữa bệnh hiện nay rất dá»… dàng. Đặc biệt, chiêu trò các đối tượng thuê địa Ä‘iểm, tổ chức Ä‘ào tạo nhân viên gọi Ä‘iện thoại, tÆ° vấn, giả danh bác sỹ, dược sỹ tÆ° vấn bệnh, dọa dẫm khách hàng để tÆ° vấn liệu trình Ä‘iều trị bệnh, thá»±c tế là bán thá»±c phẩm bảo vệ sức khỏe... vẫn xảy ra. Thậm chí trên giao diện má»™t số báo Ä‘iện tá»­ cÅ©ng đăng tải hình ảnh sản phẩm, đường link dẫn website quảng cáo sản phẩm vi phạm…

Để ngăn chặn tình trạng này, Bá»™ Y tế Ä‘ã đề xuất Bá»™ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bá»™ Kế hoạch và Đầu tÆ° xiết chặt việc cấp giấy phép kinh doanh; tăng cường quản lý các sàn giao dịch thÆ°Æ¡ng mại Ä‘iện tá»­, các công ty bán hàng Ä‘a cấp, xá»­ lý và công khai các tổ chức, cá nhân vi phạm; tuyên truyền pháp luật về quảng cáo, kiểm tra xá»­ lý nghiêm các chủ tên miền quảng cáo vi phạm... trong lÄ©nh vá»±c kinh doanh thá»±c phẩm chức năng.

Vừa qua vá»›i việc sá»­ dụng trí tuệ nhân tạo trong nhận diện các quảng cáo thá»±c phẩm chức năng sai phạm, Ä‘ã giảm hẳn số lượng quảng cáo kiểu “nhà tôi ba đời là thần y”, “loại bệnh gì cÅ©ng chữa được hết”… trên mạng xã há»™i; các cÆ¡ quan chức năng cÅ©ng tích cá»±c Ä‘àm phán vá»›i các kênh có máy chủ ở nÆ°á»›c ngoài trong việc gỡ bỏ các quảng cáo vi phạm về thuốc, thá»±c phẩm bảo vệ sức khỏe.

Má»™t số chuyên gia cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, quan trọng là cần tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao ý thức của người tiêu dùng; không tá»± ý tá»± ý mua thá»±c phẩm chức năng không qua tÆ° vấn của cÆ¡ quan, Ä‘Æ¡n vị có chuyên môn; mua theo trào lÆ°u hoặc mua trên mạng. Người tiêu dùng phát hiện thá»±c phẩm chức năng giả, vi phạm sở hữu trí tuệ, kém chất lượng cần phản ánh đến lá»±c lượng quản lý thị trường để có biện pháp xá»­ lý kịp thời