Dá»± thảo Luáºt BHXH (sá»a đổi) sau má»™t thá»i gian lấy ý kiến nháºn được gần 160 văn bản góp ý từ các bá»™ ngành, địa phương, doanh nghiệp, lao động, chuyên gia. Bá»™ Lao động Thương binh và Xã há»™i sau Ä‘ó Ä‘ã hoàn thiện, trình Bá»™ Tư pháp thẩm định vá»›i má»™t số đỠxuất bổ sung chính sách má»›i như sau:
Thứ nhất: Bổ sung tầng trợ cấp hưu trí xã há»™i
Dá»± thảo Luáºt BHXH (sá»a đổi) bổ sung tầng bảo hiểm hưu trí bên cạnh tầng bảo hiểm xã há»™i (BHXH) cÆ¡ bản vá»›i mục Ä‘ích hình thành hệ thống BHXH Ä‘a tầng, đồng thá»i bổ suy quy định vá» liên kết giữa tầng trợ cấp hưu trí xã há»™i vá»›i tầng BHXH cÆ¡ bản để mở rá»™ng đối tượng thụ hưởng chế độ BHXH.
Äối tượng công dân Việt Nam sẽ được hưởng trợ cấp hưu trí xã há»™i do ngân sách nhà nước đảm bảo Ä‘ó là từ đủ 80 tuổi trở lên mà không có lương hưu hay trợ cấp BHXH hàng tháng khác.
Quy định trên Ä‘ây kế thừa má»™t phần quy định vá» trợ cấp hàng tháng đối vá»›i ngưá»i cao tuổi Ä‘ang được thá»±c hiện dá»±a theo Luáºt Ngưá»i cao tuổi.
Bên cạnh Ä‘ó, Dá»± thảo Luáºt BHXH giao Chính phá»§ quyết định Ä‘iá»u chỉnh giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã há»™i để phù hợp vá»›i khả năng cá»§a ngân sách nhà nước trong từng thá»i kỳ.
Äặc biệt, ngưá»i lao động khi đến tuổi nghỉ hưu mà chưa đủ Ä‘iá»u kiện vá» thá»i gian Ä‘óng BHXH để hưởng lương hưu trí có thể lá»±a chá»n hưởng trợ cấp hàng tháng từ quỹ BHXH cho thá»i gian trước khi đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã há»™i (tùy thuá»™c vào thá»i gian Ä‘óng, tiá»n lương, thu nháºp tháng Ä‘óng BHXH cá»§a má»—i ngưá»i).
Thứ hai: Bổ sung đối tượng tham gia và hưởng chế độ BHXH
Dá»± thảo Luáºt BHXH (sá»a đổi) Ä‘ã tiếp tục mở rá»™ng đối tượng chá»§ há»™ kinh doanh, ngưá»i quản lý doanh nghiệp, ngưá»i quản lý Ä‘iá»u hành hợp tác xã không hưởng tiá»n lương và ngưá»i lao động làm việc theo chế độ linh hoạt (ngưá»i lao động làm việc không trá»n thá»i gian) tham gia và thụ hưởng 5 chế độ cá»§a BHXH bắt buá»™c để cụ thể hóa Nghị quyết số 28-NQ/TW.
Việc bổ sung các đối tượng trên nhằm đảm bảo phù hợp vá»›i những quy định má»›i cá»§a Bá»™ luáºt Lao đồng, đồng thá»i còn đảm bảo gia tăng quyá»n lợi khi các nhóm đối tượng tham gia cÅ©ng như gia tăng diện bao phá»§ cá»§a BHXH.
Song song Ä‘ó, dá»± thảo Luáºt còn bổ sung quyá»n lợi hưởng các chế độ ốm Ä‘au, thai sản đối vá»›i ngưá»i hoạt động không chuyên trách ở xã, phưá»ng, thị trấn.
Các nhóm đối tượng má»›i này sẽ được hưởng hai chế độ bao gồm hưu trí và tá» tuất theo luáºt hiện hành. Trưá»ng hợp Luáºt được thông qua sẽ có khoảng 100.000 ngưá»i được hưởng lợi trá»±c tiếp từ quy định này.
Thứ ba: Bổ sung chế độ thai sản vào chính sách BHXH tá»± nguyện
Dá»±a theo những Ä‘iểm má»›i cá»§a Dá»± thảo Luáºt BHXH (sá»a đổi), ngưá»i lao động khi sinh con có cÆ¡ há»™i được hưởng trợ cấp thai sản trong trưá»ng hợp tham gia BHXH tá»± nguyện.
Nguồn kinh phí chi trả dành cho những đối tượng này sẽ do ngân sách nhà nước đảm bảo, đồng thá»i ngưá»i tham gia BHXH tá»± nguyện không phải Ä‘óng thêm so vá»›i quy định hiện hành.
Äây được coi là giải pháp Ä‘a dạng, linh hoạt các chế độ BHXH, tăng tính hấp dẫn cá»§a chính sách BHXH tá»± nguyện và đặc biệt thu hút các nhóm lao động trẻ tuổi tham gia BHXH tá»± nguyện.
Thứ tư: Tối thiểu để được hưởng lương hưu từ 20 năm xuống 15 năm
Äiểm má»›i tiếp theo trong Dá»± thảo Luáºt BHXH (sá»a đổi) Ä‘ó chính là giảm Ä‘iá»u kiện số năm Ä‘óng BHXH nhằm tạo cÆ¡ há»™i cho những ngưá»i tham gia muá»™n (45-47 tuổi má»›i bắt đầu tham gia) hoặc những ngưá»i tham gia không liên tục (khi đến tuổi nghỉ hưu mà vẫn chưa tích lÅ©y đủ 20 năm Ä‘óng BHXH) cÅ©ng được hưởng lương hưu hàng tháng.
Theo Ä‘ó, định kỳ mức lương hưu sẽ được Nhà được Ä‘iá»u chỉnh và trong thá»i gian hưởng lương hưu sẽ được quỹ BHXH mua bảo hiểm y tế.
Äịnh hướng sá»a đổi này nhằm hướng tá»›i mục tiêu mở rá»™ng diện bao phá»§ các đối tượng thụ hưởng BHXH theo Nghị quyết số 28-NQ/TW. Bên cạnh Ä‘ó, khuyến khích ngưá»i lao động bảo lưu, tiếp tục tham gia Ä‘óng góp BHXH để hưởng lương hưu hằng tháng thay vì nháºn BHXH má»™t lần.
Thứ năm: Quy định vỠhưởng BHXH một lần
Dá»± thảo Luáºt BHXH (sá»a đổi) bổ sung thêm nhiá»u quy định khác nhằm khuyến khích ngưá»i lao động tham gia hoặc bảo lưu thá»i gian tham gia BHXH để đủ Ä‘iá»u kiện hưởng lương hưu hàng tháng như sau:
- Ngưá»i lao động khi đến tuổi nghỉ hưu mà chưa đủ Ä‘iá»u kiện hưởng lương hưu sẽ có thêm lá»±a chá»n hưởng trợ cấp hằng tháng bằng mức trợ cấp xã há»™i;
- Ngưá»i hưởng trợ cấp hàng tháng được hưởng bảo hiểm y tế, kinh phí do ngân sách nhà nước đảm bảo.
Vá» quy định vá» BHXH má»™t lần, dá»± thảo xin ý kiến vá»›i hai phương án sau Ä‘ây:
- Giữ nguyên quy định hiện hành cá»§a Luáºt và Nghị quyết 93/2015/QH13 (Sau 12 tháng không thuá»™c diện tham gia bảo hiểm xã há»™i bắt buá»™c, không tham gia bảo hiểm xã há»™i tá»± nguyện và có thá»i gian Ä‘óng bảo hiểm xã há»™i chưa đủ 20 năm)
- Quy định thay đổi theo hướng vẫn cho phép ngưá»i lao động hưởng BHXH má»™t lần để Ä‘áp ứng nhu cầu cá»§a bản thân, gia Ä‘ình trước mắt song vẫn bảo lưu phần còn lại để có thể tiếp tục tham gia và hưởng chế độ khi đủ tuổi nghỉ hưu (Sau 12 tháng không thuá»™c diện tham gia BHXH bắt buá»™c, không tham gia BHXH tá»± nguyện và có thá»i gian Ä‘óng BHXH chưa đủ 20 năm mà ngưá»i lao động có yêu cầu thì được giải quyết má»™t phần nhưng tối Ä‘a không quá 50% tổng thá»i gian Ä‘ã Ä‘óng vào quỹ hưu trí và tá» tuất)
Thứ sáu: Bổ sung quy định vá» tính tá»· lệ hưởng lương hưu đối vá»›i những ngưá»i có dưới 20 năm Ä‘óng BHXH
Quy định má»›i trong Dá»± thảo Luáºt BHXH (sá»a đổi) là bổ sung vá» tính tá»· lệ hưởng lương hưu đối vá»›i những ngưá»i có dưới 20 năm Ä‘óng phù hợp vá»›i sá»a đổi Ä‘iá»u kiện hưởng lương hưu và việc ký kết, tham gia các Ä‘iá»u ước quốc tế.
Những Ä‘iá»u chỉnh này sẽ phù hợp vá»›i quy định giảm Ä‘iá»u kiện vá» số năm Ä‘óng tối thiểu để được hưởng lương hưu hàng tháng từ 20 năm xuống 15 đồng.
Äồng thá»i, cách này sẽ giúp thúc đẩy triển khai các hiệp định vá» bảo hiểm xã há»™i vá»›i các nước (trong Ä‘ó có thá»a thuáºn vá» tính cá»™ng gá»™p thá»i gian làm cÆ¡ sở tính hưởng quyá»n lợi bảo hiểm xã há»™i đối vá»›i ngưá»i lao động làm việc ở các quốc gia khác nhau).
Chính vì váºy, Dá»± thảo Luáºt BHXH (sá»a đổi) bổ sung thêm quy định để cho phép tính được tá»· lệ hưởng lương hưu đối vá»›i những ngưá»i có dưới 20 năm Ä‘óng BHXH và việc công nháºn thá»i gian Ä‘óng BHXH theo các Ä‘iá»u ước quốc tế mà Việt Nam Ä‘ã ký kết, tham gia.
Thứ bảy: Quy định quản lý thu, Ä‘óng BHXH và bổ sung các biện pháp xá» lý trốn Ä‘óng BHXH
Dá»± thảo Luáºt Bảo hiểm xã há»™i (sá»a đổi) Ä‘ã bổ sung ná»™i dung quy định quản lý thu, Ä‘óng BHXH, trong Ä‘ó quy định trách nhiệm cá»§a các cÆ¡ quan trong xác định và quản lý đối tượng thuá»™c diện tham gia BHXH.
Bên cạnh Ä‘ó, dá»± thảo còn bổ sung các biện pháp xá» lý, tăng cưá»ng chế tài để đảm bảo tính thá»±c thi pháp luáºt BHXH như sau:
- Quy định ná»™p số tiá»n tính theo ngày đối vá»›i các trưá»ng hợp trốn Ä‘óng (0,03%/ngày tương tá»± như tiá»n cháºm ná»™p thuế)
- CÆ¡ quan có thẩm quyá»n quyết định ngừng sá» dụng hóa đơn đối vá»›i ngưá»i sá» dụng lao động trốn Ä‘óng bảo hiểm xã há»™i từ 06 tháng trở lên
- CÆ¡ quan có thẩm quyá»n quyết định hoãn xuất cảnh đối vá»›i vá»›i trưá»ng hợp ngưá»i sá» dụng lao động trốn Ä‘óng bảo hiểm xã há»™i từ 12 tháng trở lên
- Quy định tổ chức Công Ä‘oàn và cÆ¡ quan BHXH có thẩm quyá»n khởi kiện vụ việc vá» BHXH ra Toà án
- Khi có dấu hiệu phạm tá»™i trốn Ä‘óng BHXH theo quy định cá»§a Bá»™ luáºt Hình sá»±, cÆ¡ quan bảo hiểm xã há»™i kiến nghị khởi tố theo quy định cá»§a pháp luáºt
- Bổ sung trách nhiệm cá»§a ngưá»i sá» dụng phải bồi thưá»ng cho ngưá»i lao động nếu không tham gia hoặc tham gia bảo hiểm xã há»™i bắt buá»™c không đầy đủ, kịp thá»i mà gây thiệt hại đến quyá»n, lợi ích hợp pháp cá»§a ngưá»i lao động
Äiá»u này có thể hạn chế tối Ä‘a tình trạng cháºm Ä‘óng, trốn Ä‘óng BHXH, đặc biệt là trong việc cháºm Ä‘óng, trốn Ä‘óng thá»i gian dài dẫn đến không có khả năng thu hồi, giúp đảm bảo quyá»n tham gia và thụ hưởng BHXH cá»§a ngưá»i lao động.
Thứ tám: Quy định vá» tiá»n lương làm căn cứ Ä‘óng BHXH bắt buá»™c
Dá»± thảo Luáºt BHXH (sá»a đổi) Ä‘ã đưa ra xin ý kiến ná»™i dung quy định tiá»n lương làm căn cứ Ä‘óng BHXH bắt buá»™c đối vá»›i ngưá»i lao động Ä‘óng BHXH theo chế độ tiá»n lương do ngưá»i sá» dụng lao động quyết định vá»›i hai phương án cụ thể như sau:
- Tiá»n lương làm căn cứ Ä‘óng BHXH (tiá»n lương tháng) bao gồm mức lương và phụ cấp lương, các khoản bổ sung khác xác định được mức tiá»n cụ thể cùng vá»›i mức lương thá»a thuáºn trong hợp đồng lao động theo quy định cá»§a pháp luáºt lao động.
- Tiá»n lương làm căn cứ Ä‘óng BHXH (tiá»n lương tháng) bao gồm mức lương và phụ cấp lương, các khoản bổ sung khác theo quy định cá»§a pháp luáºt lao động.
Theo Ä‘ó, tiá»n lương làm căn cứ Ä‘óng BHXH tại phương án 2 sẽ được gắn vá»›i quá trình làm việc và kết quả thá»±c hiện công việc cá»§a ngưá»i lao động so vá»›i phương án 1.
Thứ chín: Sá»a đổi, bổ sung quy định vá» trợ cấp má»™t lần khi nghỉ hưu
Dá»± thảo Luáºt BHXH (sá»a đổi) đưa ra xin ý kiến vá»›i hai phương án có sá»a đổi, bổ sung quy định vá» trợ cấp má»™t lần khi nghỉ hưu nhằm khuyến khích ngưá»i lao động tiếp tục Ä‘óng BHXH sau tuổi nghỉ hưu và giúp cải thiện mức lương hưu, gia tăng quyá»n lợi cho ngưá»i lao động, cụ thể:
- Mức trợ cấp má»™t lần khi nghỉ hưu được tính theo số năm Ä‘óng bảo hiểm xã há»™i cao hÆ¡n số năm tương ứng vá»›i tá»· lệ hưởng lương hưu 75%, cứ má»—i năm Ä‘óng bảo hiểm xã há»™i thì được tính bằng 0,5 lần cá»§a mức bình quân tiá»n lương làm căn cứ Ä‘óng bảo hiểm xã há»™i.
- Mức trợ cấp má»™t lần khi nghỉ hưu được tính theo số năm Ä‘óng bảo hiểm xã há»™i cao hÆ¡n số năm tương ứng vá»›i tá»· lệ hưởng lương hưu 75%, cứ má»—i năm Ä‘óng bảo hiểm xã há»™i thì được tính bằng 0,5 lần cá»§a mức bình quân tiá»n lương làm căn cứ Ä‘óng bảo hiểm xã há»™i.
Vá»›i phương án 2, ngưá»i lao động Ä‘ã đủ Ä‘iá»u kiện hưởng lương hưu theo quy định tại Äiá»u 71 và Äiá»u 72 cá»§a Luáºt này mà tiếp tục Ä‘óng BHXH thì má»—i năm Ä‘óng BHXH sau độ tuổi nghỉ hưu cao hÆ¡n số năm tương ứng vá»›i tá»· lệ hưởng lương hưu 75% được tính bằng 02 lần cá»§a mức bình quân tiá»n lương làm căn cứ Ä‘óng BHXH.
Thứ mưá»i: Sổ bảo hiểm xã há»™i Ä‘iện tá»
Äể tạo thuáºn lợi, minh bạch cho ngưá»i tham gia và thụ hưởng BHXH, dá»± thảo Luáºt quy định sổ bảo hiểm xã há»™i được xây dá»±ng trên môi trưá»ng Ä‘iện tá» và được cấp cho từng ngưá»i lao động để theo dõi việc Ä‘óng, hưởng.
Bên cạnh Ä‘ó, Ä‘ây còn là cÆ¡ sở để giải quyết các chế độ bảo hiểm xã há»™i bắt buá»™c, bảo hiểm xã há»™i tá»± nguyện theo quy định cá»§a Luáºt này.
Ngoài ra, dá»± thảo Luáºt có thêm bước quy định chuyển tiếp vá» việc tiếp tục sá» dụng sổ bảo hiểm xã há»™i bằng bản giấy để phù hợp vá»›i Ä‘iá»u kiện thá»±c hiện thá»±c tiá»…n đối vá»›i những trưá»ng hợp chưa có Ä‘iá»u kiện thá»±c hiện Ä‘iện tá».
Theo Báo NB&CL
https://www.congluan.vn/nhung-thay-doi-quan-trong-cua-du-thao-luat-bao-hiem-xa-hoi-sua-doi-post260805.html