Chủ nhật, ngày 11/10/2026
Email: nguoilambaothanhhoa@gmail.com
Trang chủ Tin tức - Sá»± kiệnNhà báo Ä‘i và viếtGóc nhìn báo chíĐời sống xã há»™iNghề báoVăn hóa - Thể thao
Tin tức - Sự kiện
Kỷ niệm 78 năm Cách mạng tháng Tám (19/8/1945-19/8/2023): Cách mạng tháng Tám- cuộc cách mạng thần tốc trong lịch sử nhân loại (19/08/2023-11:47)
    Chỉ trong má»™t thời gian ngắn, nhân dân cả nước đã nhất tề nổi dậy tiến hành cuá»™c Cách mạng Tháng Tám vÄ© đại, lập nên nước Việt Nam Dân chá»§ Cá»™ng hòa. Trong nhìn nhận cá»§a các sá»­ gia, đây đã là má»™t trong cuá»™c cách mạng thần tốc nhất trong lịch sá»­ nhân loại.

 

Há»™i nghị lần thứ 8 và sá»± chuyển hướng chiến lược cá»§a cách mạng

Căn cứ vào sá»± thay đổi tình hình thế giá»›i và trong nước, liên tiếp trong ba há»™i nghị: lần thứ Sáu (11-1939), lần thứ Bảy (11-1940), và đặc biệt là Há»™i nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (5-1941), Đảng ta chá»§ trương chuyển hướng chỉ đạo chiến lược, theo Ä‘ó đặt nhiệm vụ chống đế quốc và Việt gian tay sai để giải phóng dân tá»™c lên hàng đầu, tạm gác khẩu hiệu “Cách mạng ruá»™ng đất”. “Nhiệm vụ giải phóng dân tá»™c, giành độc lập cho đất nước là má»™t nhiệm vụ trước tiên cá»§a Đảng ta và cá»§a cách mạng Đông Dương”- Há»™i nghị lần thứ 8 khẳng định.

 

cach mang thang tam cuoc cach mang than toc trong lich su nhan loai hinh 1

Nghị quyết cá»§a Há»™i nghị Trung ương Đảng Cá»™ng sản Đông Dương lần thứ 8, tháng 5/1941. Ảnh Tư liệu Bảo tàng Lịch sá»­ Quân sá»± Việt Nam.

 

Há»™i nghị lần thứ 8 Ä‘ã tiến hành phân tích má»™t cách sâu sắc tình hình trong nước và thế giá»›i, và đưa ra xác định rõ: Nhiệm vụ giải phóng dân tá»™c là nhiệm vụ bức thiết nhất cá»§a cách mạng Đông Dương. Nhiệm vụ trước hết cá»§a cách mạng Việt Nam lúc này là phải giành cho được độc lập dân tá»™c và tá»± do, hạnh phúc cho đồng bào.  “Trong lúc này, quyền lợi cá»§a bá»™ phận, cá»§a giai cấp phải đặt dưới sá»± sinh tá»­, tồn vong cá»§a quốc gia, cá»§a dân tá»™c. Trong lúc này, nếu không giải quyết được vấn đề dân tá»™c giải phóng, không Ä‘òi được độc lập, tá»± do cho toàn thể dân tá»™c, thì chẳng những toàn thể quốc gia dân tá»™c chịu mãi kiếp ngá»±a trâu, mà quyền lợi cá»§a bá»™ phận, giai cấp đến vạn năm cÅ©ng không Ä‘òi lại được...”- lãnh tụ Nguyá»…n Ái Quốc nhấn mạnh.

Há»™i nghị Ä‘ã ra Nghị quyết, trong Ä‘ó chỉ rõ: cách mạng Đông Dương hiện tại không phải là cuá»™c cách mạng tư sản dân quyền, giải quyết hai vấn đề phản đế và Ä‘iền địa nữa, mà là cuá»™c cách mạng chỉ phải giải quyết má»™t vấn đề cần kíp: dân tá»™c giải phóng. Há»™i nghị Ä‘ã khẳng định: “Cuá»™c cách mạng Đông Dương phải kết liá»…u bằng má»™t cuá»™c khởi nghÄ©a vÅ© trang”. Đây chính là nhiệm vụ trung tâm cá»§a Đảng và nhân dân ta trong giai Ä‘oạn hiện thời. Dá»± kiến hình thức khởi nghÄ©a là Ä‘i từ khởi nghÄ©a từng phần tiến lên tổng khởi nghÄ©a.

CÅ©ng tại Há»™i nghị, theo sáng kiến cá»§a Bác, Ä‘ã quyết định thành lập mặt trận dân tá»™c thống nhất rá»™ng rãi mang tên Việt Nam Độc lập Đồng minh (gọi tắt là Việt Minh) “nhằm liên hiệp hết thảy các giá»›i đồng bào yêu nước không phân biệt giàu nghèo, trẻ già, gái trai, không phân biệt tôn giáo và xu hướng chính trị, đặng cùng nhau mưu cuá»™c dân tá»™c giải phóng và sinh tồn”.

Há»™i nghị lần thứ 8 (khóa I) cá»§a Đảng, có thể coi là dấu mốc mang ý nghÄ©a bước ngoặt vá»›i cách mạng Việt Nam nói chung, cách mạng tháng 8 nói riêng.  "Chúng ta đều biết cuá»™c há»™i nghị này rất quan trọng. Nó Ä‘ã phân tích tình hình Việt Nam và thế giá»›i má»™t cách sâu sắc... Chá»§ trương, chính sách mà Trung ương đề ra trong há»™i nghị lịch sá»­ Ä‘ó Ä‘ã được toàn Đảng chấp hành nghiêm chỉnh và Ä‘ã dẫn đến thắng lợi cá»§a Cách mạng Tháng Tám-1945"-  Tổng Bí thư Trường Chinh nhìn nhận.

Chá»§ động, tích cá»±c, nhanh chóng tập trung xây dá»±ng lá»±c lượng

“Chúng ta phải luôn luôn chuẩn bị má»™t lá»±c lượng sẵn sàng, nhằm vào cÆ¡ há»™i thuận tiện hÆ¡n cả mà Ä‘ánh lại quân thù, nghÄ©a là nay mai Ä‘ây cuá»™c chiến tranh Thái Bình Dương thắng lợi, thì lúc Ä‘ó vá»›i lá»±c lượng sẵn có, ta có thể lãnh đạo cuá»™c khởi nghÄ©a từng phần trong từng địa phương cÅ©ng có thể giành sá»± thắng lợi mà mở đường cho cuá»™c tổng khởi nghÄ©a to lá»›n”- Nghị quyết Há»™i nghị Trung ương 8 tháng 5/1941 chỉ rõ. Nhìn thấu thá»±c tế thời cuá»™c, Đảng ta xác định phải làm ngay, làm nhanh việc xây dá»±ng lá»±c lượng cho cuá»™c tổng khởi nghÄ©a.

Ngay thời Ä‘iểm Ä‘ó, Đảng Ä‘ã xác định lá»±c lượng chính trị quần chúng Ä‘óng má»™t vai trò quan trọng cho sá»± thành công cá»§a cách mạng tháng Tám. Ná»— lá»±c tạo dá»±ng hệ thống tổ chức cÆ¡ sở Đảng ở khắp các địa phương trên cả nước; xây dá»±ng khối liên minh công- nông thời kỳ 1930-1931, việc thành lập Mặt trận Việt Minh năm 1941… chính là những phương cách Đảng tạo dá»±ng lá»±c lượng chính trị cho mình. Trong Ä‘ó, lịch sá»­ cho thấy, quyết định thành lập Mặt trận Việt Minh là chá»§ trương hết sức sáng suốt cá»§a Trung ương Đảng và lãnh tụ Nguyá»…n Ái Quốc từ Há»™i nghị lần thứ 8, có ý nghÄ©a quan trọng vào sá»± phát triển cá»§a phong trào cách mạng giải phóng dân tá»™c mà đỉnh cao là Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Ngày 19/5/1941, Mặt trận Việt Minh Ä‘ã ra đời. Mặt trận Việt Minh lấy lá cờ đỏ có ngôi sao vàng năm cánh làm huy hiệu, khẩu hiệu chính là: phản Pháp - kháng Nhật - liên hoa - độc lập. Kể từ khi Mặt trận Việt Minh ra đời, như khẳng định trong cuốn “Cách mạng tháng Tám cá»§a Ban nghiên cứu lịch sá»­ Đảng trung ương”, “toàn bá»™ phong trào chống phát xít Pháp - Nhật cá»§a nhân dân ta mang tên là Phong trào Việt Minh, cái tên tiêu biểu cho lòng yêu nước, chí quật cường cá»§a dân tá»™c ta”. Dưới ngọn cờ cá»§a Mặt trận Việt Minh, tại các vùng căn cứ địa cách mạng, công cuá»™c chuẩn bị mọi mặt để tiến tá»›i khởi nghÄ©a giành chính quyền được xúc tiến mạnh mẽ, gấp rút. Tháng 8/1944, Tổng bá»™ Việt Minh kêu gọi và phát động phong trào "sắm vÅ© khí Ä‘uổi thù chung", phong trào xây dá»±ng lá»±c lượng vÅ© trang, xây dá»±ng căn cứ địa và chuẩn bị khởi nghÄ©a vÅ© trang. Tháng 5/1944, Tổng bá»™ Việt Minh ra chỉ thị sá»­a soạn khởi nghÄ©a. Ngày 25/3/1945, Việt Minh phát động má»™t cao trào kháng Nhật cứu nước trên khắp cả nước. Ngày 14/8/1945, Tổng bá»™ Việt Minh ra lời Hiệu triệu quốc dân đồng bào nêu rõ: “Giờ Tổng khởi nghÄ©a Ä‘ã Ä‘ánh... Trước cÆ¡ há»™i có má»™t không hai ấy, toàn thể dân tá»™c ta phải Ä‘em hết lá»±c lượng, dùng hết can đảm, bao quanh đạo quân Giải phóng Việt Nam, tung xương máu ra Ä‘ánh Ä‘uổi giặc Nhật, đổi lấy tá»± do, hạnh phúc cho nhân dân!... Thắng lợi nhất định sẽ về ta!"

 

cach mang thang tam cuoc cach mang than toc trong lich su nhan loai hinh 2

Mười chính sách lá»›n cá»§a Việt Nam độc lập đồng minh (Mặt trận Việt Minh), năm 1941. Ảnh Tư liệu Bảo tàng Lịch sá»­ Quân sá»± Việt Nam.

 

Sá»± ra đời cá»§a Mặt trận Việt Minh, sá»± góp mặt cá»§a lá»±c lượng chính trị quần chúng… chính là lý do mà cuá»™c cách mạng mùa Thu năm 1945 còn được gọi bằng má»™t cái tên khác “là cuá»™c cách mạng cá»§a nhân dân”. Nói như nhà báo, Tiến sÄ© Nhị Lê: “Đây là cuá»™c cách mạng cá»§a nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân và chính Ä‘ó là cá»™i nguồn cá»§a cách mạng tháng Tám”.

 Äá»ƒ giành được chính quyền cách mạng, bên cạnh lá»±c lượng quần chúng, Đảng luôn có chá»§ trương xây dá»±ng lá»±c lượng vÅ© trang và coi Ä‘ây là lá»±c lượng nòng cốt, là yếu tố mang tính quyết định trong sá»± thành công cá»§a cách mạng tháng Tám. Tại Há»™i nghị Trung ương 8 (5/1941) Trung ương Đảng ra nghị quyết thành lập các đội tá»± vệ cứu quốc, tá»± vệ chiến đấu (tổ du kích) làm cÆ¡ sở cho đấu tranh ở địa phương, cÅ©ng như Tổng khởi nghÄ©a trên phạm vi cả nước.

Đặc biệt dấu ấn quan trọng mang tính quyết định là việc ngày 22-12-1944, Đội Việt Nam Tuyên truyền giải phóng quân được thành lập, Ä‘ánh dấu bước khởi đầu công cuá»™c xây dá»±ng và phát triển quân đội cách mạng dưới sá»± lãnh đạo cá»§a Đảng.

 

cach mang thang tam cuoc cach mang than toc trong lich su nhan loai hinh 3

Đồng chí Võ Nguyên Giáp đọc lời tuyên thệ trong ngày thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân. Ảnh Tư liệu Bảo tàng Lịch sá»­ Quân sá»± Việt Nam.

 

Lá»±c lượng này cá»™ng vá»›i việc tạo dá»±ng được hàng loạt căn cứ địa cách mạng liên hoàn nối liền Cao Bằng, Lạng SÆ¡n, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Bắc Kạn, Hà Giang, Bắc Giang, VÄ©nh Yên… thá»±c sá»± Ä‘ã là những nÆ¡i trọng yếu chỉ đạo quá trình xây dá»±ng, phát triển lá»±c lượng cách mạng, là những trung tâm đầu não lãnh đạo lá»±c lượng khởi nghÄ©a trên phạm vi toàn quốc.

Không bỏ lỡ cÆ¡ há»™i ngàn năm có má»™t 

Tối 9/3/1945, Nhật nổ súng đảo chính Pháp, cÅ©ng Ä‘êm hôm Ä‘ó Ban Thường vụ Trung ương họp phiên mở rá»™ng, đưa ra nhận định: “Những cÆ¡ há»™i tốt Ä‘ang giúp cho những Ä‘iều kiện khởi nghÄ©a mau chín muồi” và ra Chỉ thị “Nhật Pháp bắn nhau và hành động cá»§a chúng ta”.  Äá»ƒ đẩy nhanh việc chuẩn bị khởi nghÄ©a, giữa tháng 4/1945, Bác Hồ cùng Trung ương Đảng triệu tập Há»™i nghị quân sá»± Bắc kỳ quyết định đặt nhiệm vụ quân sá»± lên hàng đầu, thống nhất sáp nhập Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân và cứu quốc quân thành Việt Nam giải phóng quân.

Tháng 7/1945, chiến tranh thế giá»›i lần thứ 2 Ä‘i đến hồi cuối, phát-xít Nhật bại trận mất tinh thần và giữa tháng 8/1945 Ä‘ã đầu hàng Đồng Minh. Thời Ä‘iểm này 16.000 quân Anh chưa vào miền Nam và 200.000 quân Tưởng chưa vào miền Bắc để giải giáp quân Nhật; còn chính quyền tay sai thì như rắn mất đầu. Chá»§ tịch Hồ Chí Minh nắm bắt rất rõ về khả năng đầu hàng cá»§a quân Nhật cÅ©ng như tinh thần cách mạng sôi sục cá»§a quần chúng nhân dân, vì thế Người cho rằng phải chá»›p thời cÆ¡ “nghìn năm có má»™t” này.  Người ra chỉ thị : ".. dù hy sinh tá»›i Ä‘âu, dù phải đốt cháy cả dãy Trường SÆ¡n cÅ©ng phải kiên quyết giành cho được độc lập".

Đây cÅ©ng chính là thời Ä‘iểm, Đảng, Bác Hồ hiểu rất rõ rằng khoảng thời gian hai mươi ngày, từ ngày 15-8-1945 (Nhật hoàng chính thức tuyên bố đầu hàng Đồng minh) đến ngày 5-9-1945 (quân đồng minh kéo vào nước ta để giải giáp quân Nhật) là khoảng thời gian chín muồi nhất để tiến hành tổng khởi nghÄ©a, rằng . “cần phải tranh thá»§ từng giây, từng phút tình hình sẽ biến chuyển nhanh chóng, không thể để lỡ cÆ¡ há»™i". 

Người khẩn trương chỉ đạo Há»™i nghị toàn quốc cá»§a Đảng (ngày 14-8 đến 15-8) và Đại há»™i quốc dân (ngày 16-8 đến 17-8) tại Tân Trào, thành lập á»§y ban khởi nghÄ©a toàn quốc và Ủy ban giải phóng dân tá»™c Việt Nam - Chính phá»§ lâm thời sau khi cách mạng thắng lợi. Há»™i nghị toàn quốc cá»§a Đảng và Đại há»™i đại biểu quốc dân ở Tân Trào chá»§ trương phát động toàn dân tổng khởi nghÄ©a giành chính quyền trước khi quân đồng minh vào nước ta giải giáp quân đội Nhật. Đại há»™i quốc dân Tân Trào tán thành chá»§ trương tổng khởi nghÄ©a, thông qua 10 chính sách lá»›n cá»§a Việt Minh và bầu Ủy ban dân tá»™c giải phóng.

CÅ©ng ngay sau Ä‘ó, ngày 18/8/1945, Hồ Chí Minh viết thư kêu gọi tổng khởi nghÄ©a tá»›i đồng bào cả nước, trong Ä‘ó khẳng định: “Giờ quyết định cho vận mệnh dân tá»™c ta Ä‘ã đến. Toàn quốc đồng bào hãy đứng dậy Ä‘em sức ta mà tá»± giải phóng cho ta”.

Má»™t quyết định rất nhanh, rất nhạy bén nhưng cÅ©ng rất sáng suốt được Đảng và Bác Hồ đưa ra: Không câu nệ, tỉnh, huyện hay xã mà địa phương nào Ä‘iều kiện chín muồi thì thá»±c hiện tổng khởi nghÄ©a giành chính quyền trước.

Chá»§ trương quyết Ä‘oán là vậy nên chỉ chưa đầy ná»­a tháng, từ 13-25/8/1945, các địa phương trong cả nước Ä‘ã giành thắng lợi mà không tổn thất lá»›n về lá»±c lượng. 

 

cach mang thang tam cuoc cach mang than toc trong lich su nhan loai hinh 4

Chiều 16/8/1945, má»™t đơn vị quân Giải phóng do các đồng chí: Võ Nguyên Giáp và Trần Đăng Ninh trá»±c tiếp chỉ huy xuất phát từ Tân Trào (SÆ¡n Dương, Tuyên Quang) tiến về Ä‘ánh Nhật ở thị xã Thái Nguyên. Ảnh: TTXVN

 

Chiều 16/8/1945, thá»±c hiện mệnh lệnh cá»§a Ủy ban khởi nghÄ©a toàn quốc, má»™t đội quân cách mạng do Ä‘ích than đồng chí Võ Nguyên Giáp chỉ huy, xuất phát từ Tân Trào tiến về giải phóng Thị xã Thái Nguyên, mở đầu cho cuá»™c tổng khởi nghÄ©a giành chính quyền trên phạm vi cả nước. Các tỉnh Thái Nguyên, Tuyên Quang, Cao Bằng, Bắc Cạn…là những địa phương nổi dậy giành chính quyền sá»›m nhất trong cả nước. Làn sóng tổng khởi nghÄ©a lan truyền như vÅ© bão, lần lượt các tỉnh trong cả nước đứng lên giành chính quyền…

 

cach mang thang tam cuoc cach mang than toc trong lich su nhan loai hinh 5

Ngày 19/8/1945, hàng vạn người dân trong khí thế sục sôi cách mạng Ä‘ã biểu tình thị uy chiếm Bắc Bá»™ phá»§. Ảnh: TTXVN

 

Ngày 19/8/1945, hàng vạn người dân trong khí thế sục sôi cách mạng Ä‘ã biểu tình thị uy chiếm Bắc Bá»™ phá»§ (nay là Nhà khách Chính phá»§) góp phần đưa đến thắng lợi cá»§a cuá»™c Tổng Khởi nghÄ©a Tháng Tám 1945 lịch sá»­, giành chính quyền về tay nhân dân.

 

cach mang thang tam cuoc cach mang than toc trong lich su nhan loai hinh 6

Chỉ trong má»™t thời gian ngắn, nhân dân cả nước Ä‘ã nhất tề nổi dậy tiến hành cuá»™c Cách mạng Tháng Tám vÄ© đại. Ảnh: TTXVN

 

Cuá»™c cách mạng tháng Tám trong mắt nhìn cá»§a các nhà quan sát, các sá»­ gia, trở thành má»™t trong cuá»™c cách mạng thần tốc nhất trong lịch sá»­ nhân loại. “Cách mạng Tháng Tám 1945 Ä‘ã tạo nên bài học cá»±c kỳ quý báu vêÌ€ quy tụ nhân tâm, quy tụ lòng người; bài học về khối đại Ä‘oàn kết toàn dân tôÌ£c, kết hợp hài hòa giữa ý Đảng vá»›i lòng dân thành má»™t như là quy luật lịch sá»­ tất yếu khách quan. Cách mạng tháng Tám năm 1945 là cuôÌ£c hôÌ€i sinh vÄ© đại cá»§a môÌ£t dân tôÌ£c biết nương tá»±a vào nhau, chung sức đồng lòng vì lẽ phải, lương tri và những giá trị làm người cÆ¡ bản mà giá trị số má»™t là quyền được sống trong má»™t quốc gia độc lập, có chá»§ quyền”- Phó Giáo sư, Tiến sÄ© Phạm Ngọc Anh nhìn nhận.

Theo Hà Anh/Báo NB&CL

https://www.congluan.vn/cach-mang-thang-tam-cuoc-cach-mang-than-toc-trong-lich-su-nhan-loai-post261122.html

 

Các tin khác:
  • Quản lý chặt chẽ việc phân phối những sản phẩm văn hóa xuyên biên giá»›i (10/08/2023-8:14)
  • Công bố và trao Quyết định cá»§a Ban Thường vụ Tỉnh á»§y về công tác cán bá»™ (08/08/2023-8:59)
  • Phương án sáp nhập các đơn vị hành chính tại TP HCM được lan truyền trên mạng xã há»™i là không chính xác (08/08/2023-8:30)
  • Việt Nam hết sức coi trọng quan hệ Đối tác Chiến lược vá»›i Indonesia (08/08/2023-8:27)
  • Chính phá»§ khuyến khích, đề cao trách nhiệm cá»§a người giá»›i thiệu, tiến cá»­ nhân tài (02/08/2023-15:08)
  • Chấn chỉnh đạo đức công vụ, cải thiện môi trường đầu tư (Bài 2): Khắc phục tình trạng phiền hà, sách nhiá»…u người dân, doanh nghiệp (31/07/2023-10:15)
  • Chấn chỉnh đạo đức công vụ, cải thiện môi trường đầu tư (Bài 1): Thay đổi tác phong, lề lối làm việc (31/07/2023-10:13)
  • Chính phá»§ ban hành kế hoạch sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, xã giai Ä‘oạn 2023 - 2025 (31/07/2023-10:06)
  • Giá xăng trong nước ngày mai có thể tiếp tục tăng mạnh (31/07/2023-9:45)
  • Bão số 2 suy yếu dần, nắng nóng ở miền Bắc sắp kết thúc (28/07/2023-16:05)