Há»™i nghị lần thứ 8 và sá»± chuyển hướng chiến lược cá»§a cách mạng
Căn cứ vào sá»± thay đổi tình hình thế giá»›i và trong nước, liên tiếp trong ba há»™i nghị: lần thứ Sáu (11-1939), lần thứ Bảy (11-1940), và đặc biệt là Há»™i nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương Äảng (5-1941), Äảng ta chá»§ trương chuyển hướng chỉ đạo chiến lược, theo Ä‘ó đặt nhiệm vụ chống đế quốc và Việt gian tay sai để giải phóng dân tá»™c lên hàng đầu, tạm gác khẩu hiệu “Cách mạng ruá»™ng đất”. “Nhiệm vụ giải phóng dân tá»™c, giành độc láºp cho đất nước là má»™t nhiệm vụ trước tiên cá»§a Äảng ta và cá»§a cách mạng Äông Dương”- Há»™i nghị lần thứ 8 khẳng định.
Nghị quyết cá»§a Há»™i nghị Trung ương Äảng Cá»™ng sản Äông Dương lần thứ 8, tháng 5/1941. Ảnh Tư liệu Bảo tàng Lịch sá» Quân sá»± Việt Nam.
Há»™i nghị lần thứ 8 Ä‘ã tiến hành phân tích má»™t cách sâu sắc tình hình trong nước và thế giá»›i, và đưa ra xác định rõ: Nhiệm vụ giải phóng dân tá»™c là nhiệm vụ bức thiết nhất cá»§a cách mạng Äông Dương. Nhiệm vụ trước hết cá»§a cách mạng Việt Nam lúc này là phải giành cho được độc láºp dân tá»™c và tá»± do, hạnh phúc cho đồng bào. “Trong lúc này, quyá»n lợi cá»§a bá»™ pháºn, cá»§a giai cấp phải đặt dưới sá»± sinh tá», tồn vong cá»§a quốc gia, cá»§a dân tá»™c. Trong lúc này, nếu không giải quyết được vấn đỠdân tá»™c giải phóng, không Ä‘òi được độc láºp, tá»± do cho toàn thể dân tá»™c, thì chẳng những toàn thể quốc gia dân tá»™c chịu mãi kiếp ngá»±a trâu, mà quyá»n lợi cá»§a bá»™ pháºn, giai cấp đến vạn năm cÅ©ng không Ä‘òi lại được.. .”- lãnh tụ Nguyá»…n Ái Quốc nhấn mạnh.
Há»™i nghị Ä‘ã ra Nghị quyết, trong Ä‘ó chỉ rõ: cách mạng Äông Dương hiện tại không phải là cuá»™c cách mạng tư sản dân quyá»n, giải quyết hai vấn đỠphản đế và Ä‘iá»n địa nữa, mà là cuá»™c cách mạng chỉ phải giải quyết má»™t vấn đỠcần kíp: dân tá»™c giải phóng. Há»™i nghị Ä‘ã khẳng định: “Cuá»™c cách mạng Äông Dương phải kết liá»…u bằng má»™t cuá»™c khởi nghÄ©a vÅ© trang”. Äây chính là nhiệm vụ trung tâm cá»§a Äảng và nhân dân ta trong giai Ä‘oạn hiện thá»i. Dá»± kiến hình thức khởi nghÄ©a là Ä‘i từ khởi nghÄ©a từng phần tiến lên tổng khởi nghÄ©a.
CÅ©ng tại Há»™i nghị, theo sáng kiến cá»§a Bác, Ä‘ã quyết định thành láºp mặt tráºn dân tá»™c thống nhất rá»™ng rãi mang tên Việt Nam Äá»™c láºp Äồng minh (gá»i tắt là Việt Minh) “nhằm liên hiệp hết thảy các giá»›i đồng bào yêu nước không phân biệt giàu nghèo, trẻ già, gái trai, không phân biệt tôn giáo và xu hướng chính trị, đặng cùng nhau mưu cuá»™c dân tá»™c giải phóng và sinh tồn”.
Há»™i nghị lần thứ 8 (khóa I) cá»§a Äảng, có thể coi là dấu mốc mang ý nghÄ©a bước ngoặt vá»›i cách mạng Việt Nam nói chung, cách mạng tháng 8 nói riêng. "Chúng ta Ä‘á»u biết cuá»™c há»™i nghị này rất quan trá»ng. Nó Ä‘ã phân tích tình hình Việt Nam và thế giá»›i má»™t cách sâu sắc... Chá»§ trương, chính sách mà Trung ương đỠra trong há»™i nghị lịch sá» Ä‘ó Ä‘ã được toàn Äảng chấp hành nghiêm chỉnh và Ä‘ã dẫn đến thắng lợi cá»§a Cách mạng Tháng Tám-1945 "- Tổng Bí thư Trưá»ng Chinh nhìn nháºn.
Chá»§ động, tích cá»±c, nhanh chóng táºp trung xây dá»±ng lá»±c lượng
“Chúng ta phải luôn luôn chuẩn bị má»™t lá»±c lượng sẵn sàng, nhằm vào cÆ¡ há»™i thuáºn tiện hÆ¡n cả mà Ä‘ánh lại quân thù, nghÄ©a là nay mai Ä‘ây cuá»™c chiến tranh Thái Bình Dương thắng lợi, thì lúc Ä‘ó vá»›i lá»±c lượng sẵn có, ta có thể lãnh đạo cuá»™c khởi nghÄ©a từng phần trong từng địa phương cÅ©ng có thể giành sá»± thắng lợi mà mở đưá»ng cho cuá»™c tổng khởi nghÄ©a to lá»›n ”- Nghị quyết Há»™i nghị Trung ương 8 tháng 5/1941 chỉ rõ. Nhìn thấu thá»±c tế thá»i cuá»™c, Äảng ta xác định phải làm ngay, làm nhanh việc xây dá»±ng lá»±c lượng cho cuá»™c tổng khởi nghÄ©a.
Ngay thá»i Ä‘iểm Ä‘ó, Äảng Ä‘ã xác định lá»±c lượng chính trị quần chúng Ä‘óng má»™t vai trò quan trá»ng cho sá»± thành công cá»§a cách mạng tháng Tám. Ná»— lá»±c tạo dá»±ng hệ thống tổ chức cÆ¡ sở Äảng ở khắp các địa phương trên cả nước; xây dá»±ng khối liên minh công- nông thá»i kỳ 1930-1931, việc thành láºp Mặt tráºn Việt Minh năm 1941… chính là những phương cách Äảng tạo dá»±ng lá»±c lượng chính trị cho mình. Trong Ä‘ó, lịch sá» cho thấy, quyết định thành láºp Mặt tráºn Việt Minh là chá»§ trương hết sức sáng suốt cá»§a Trung ương Äảng và lãnh tụ Nguyá»…n Ái Quốc từ Há»™i nghị lần thứ 8, có ý nghÄ©a quan trá»ng vào sá»± phát triển cá»§a phong trào cách mạng giải phóng dân tá»™c mà đỉnh cao là Cách mạng Tháng Tám năm 1945.
Ngày 19/5/1941, Mặt tráºn Việt Minh Ä‘ã ra Ä‘á»i. Mặt tráºn Việt Minh lấy lá cỠđỠcó ngôi sao vàng năm cánh làm huy hiệu, khẩu hiệu chính là: phản Pháp - kháng Nháºt - liên hoa - độc láºp. Kể từ khi Mặt tráºn Việt Minh ra Ä‘á»i, như khẳng định trong cuốn “Cách mạng tháng Tám cá»§a Ban nghiên cứu lịch sá» Äảng trung ương”, “toàn bá»™ phong trào chống phát xít Pháp - Nháºt cá»§a nhân dân ta mang tên là Phong trào Việt Minh, cái tên tiêu biểu cho lòng yêu nước, chí quáºt cưá»ng cá»§a dân tá»™c ta”. Dưới ngá»n cá» cá»§a Mặt tráºn Việt Minh, tại các vùng căn cứ địa cách mạng, công cuá»™c chuẩn bị má»i mặt để tiến tá»›i khởi nghÄ©a giành chính quyá»n được xúc tiến mạnh mẽ, gấp rút. Tháng 8/1944, Tổng bá»™ Việt Minh kêu gá»i và phát động phong trào "sắm vÅ© khí Ä‘uổi thù chung", phong trào xây dá»±ng lá»±c lượng vÅ© trang, xây dá»±ng căn cứ địa và chuẩn bị khởi nghÄ©a vÅ© trang. Tháng 5/1944, Tổng bá»™ Việt Minh ra chỉ thị sá»a soạn khởi nghÄ©a. Ngày 25/3/1945, Việt Minh phát động má»™t cao trào kháng Nháºt cứu nước trên khắp cả nước. Ngày 14/8/1945, Tổng bá»™ Việt Minh ra lá»i Hiệu triệu quốc dân đồng bào nêu rõ: “Giá» Tổng khởi nghÄ©a Ä‘ã Ä‘ánh... Trước cÆ¡ há»™i có má»™t không hai ấy, toàn thể dân tá»™c ta phải Ä‘em hết lá»±c lượng, dùng hết can đảm, bao quanh đạo quân Giải phóng Việt Nam, tung xương máu ra Ä‘ánh Ä‘uổi giặc Nháºt, đổi lấy tá»± do, hạnh phúc cho nhân dân!... Thắng lợi nhất định sẽ vá» ta!"
Mưá»i chính sách lá»›n cá»§a Việt Nam độc láºp đồng minh (Mặt tráºn Việt Minh), năm 1941. Ảnh Tư liệu Bảo tàng Lịch sá» Quân sá»± Việt Nam.
Sá»± ra Ä‘á»i cá»§a Mặt tráºn Việt Minh, sá»± góp mặt cá»§a lá»±c lượng chính trị quần chúng… chính là lý do mà cuá»™c cách mạng mùa Thu năm 1945 còn được gá»i bằng má»™t cái tên khác “là cuá»™c cách mạng cá»§a nhân dân”. Nói như nhà báo, Tiến sÄ© Nhị Lê: “Äây là cuá»™c cách mạng cá»§a nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân và chính Ä‘ó là cá»™i nguồn cá»§a cách mạng tháng Tám”.
Äể giành được chính quyá»n cách mạng, bên cạnh lá»±c lượng quần chúng, Äảng luôn có chá»§ trương xây dá»±ng lá»±c lượng vÅ© trang và coi Ä‘ây là lá»±c lượng nòng cốt, là yếu tố mang tính quyết định trong sá»± thành công cá»§a cách mạng tháng Tám. Tại Há»™i nghị Trung ương 8 (5/1941) Trung ương Äảng ra nghị quyết thành láºp các đội tá»± vệ cứu quốc, tá»± vệ chiến đấu (tổ du kích) làm cÆ¡ sở cho đấu tranh ở địa phương, cÅ©ng như Tổng khởi nghÄ©a trên phạm vi cả nước.
Äặc biệt dấu ấn quan trá»ng mang tính quyết định là việc ngày 22-12-1944, Äá»™i Việt Nam Tuyên truyá»n giải phóng quân được thành láºp, Ä‘ánh dấu bước khởi đầu công cuá»™c xây dá»±ng và phát triển quân đội cách mạng dưới sá»± lãnh đạo cá»§a Äảng.
Äồng chí Võ Nguyên Giáp Ä‘á»c lá»i tuyên thệ trong ngày thành láºp Äá»™i Việt Nam Tuyên truyá»n Giải phóng quân. Ảnh Tư liệu Bảo tàng Lịch sá» Quân sá»± Việt Nam.
Lá»±c lượng này cá»™ng vá»›i việc tạo dá»±ng được hàng loạt căn cứ địa cách mạng liên hoàn nối liá»n Cao Bằng, Lạng SÆ¡n, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Bắc Kạn, Hà Giang, Bắc Giang, VÄ©nh Yên… thá»±c sá»± Ä‘ã là những nÆ¡i trá»ng yếu chỉ đạo quá trình xây dá»±ng, phát triển lá»±c lượng cách mạng, là những trung tâm đầu não lãnh đạo lá»±c lượng khởi nghÄ©a trên phạm vi toàn quốc.
Không bá» lỡ cÆ¡ há»™i ngàn năm có má»™t
Tối 9/3/1945, Nháºt nổ súng đảo chính Pháp, cÅ©ng Ä‘êm hôm Ä‘ó Ban Thưá»ng vụ Trung ương há»p phiên mở rá»™ng, đưa ra nháºn định: “Những cÆ¡ há»™i tốt Ä‘ang giúp cho những Ä‘iá»u kiện khởi nghÄ©a mau chín muồi” và ra Chỉ thị “Nháºt Pháp bắn nhau và hành động cá»§a chúng ta”. Äể đẩy nhanh việc chuẩn bị khởi nghÄ©a, giữa tháng 4/1945, Bác Hồ cùng Trung ương Äảng triệu táºp Há»™i nghị quân sá»± Bắc kỳ quyết định đặt nhiệm vụ quân sá»± lên hàng đầu, thống nhất sáp nháºp Việt Nam tuyên truyá»n giải phóng quân và cứu quốc quân thành Việt Nam giải phóng quân.
Tháng 7/1945, chiến tranh thế giá»›i lần thứ 2 Ä‘i đến hồi cuối, phát-xít Nháºt bại tráºn mất tinh thần và giữa tháng 8/1945 Ä‘ã đầu hàng Äồng Minh. Thá»i Ä‘iểm này 16.000 quân Anh chưa vào miá»n Nam và 200.000 quân Tưởng chưa vào miá»n Bắc để giải giáp quân Nháºt; còn chính quyá»n tay sai thì như rắn mất đầu. Chá»§ tịch Hồ Chí Minh nắm bắt rất rõ vá» khả năng đầu hàng cá»§a quân Nháºt cÅ©ng như tinh thần cách mạng sôi sục cá»§a quần chúng nhân dân, vì thế Ngưá»i cho rằng phải chá»›p thá»i cÆ¡ “nghìn năm có má»™t” này. Ngưá»i ra chỉ thị : ".. dù hy sinh tá»›i Ä‘âu, dù phải đốt cháy cả dãy Trưá»ng SÆ¡n cÅ©ng phải kiên quyết giành cho được độc láºp".
Äây cÅ©ng chính là thá»i Ä‘iểm, Äảng, Bác Hồ hiểu rất rõ rằng khoảng thá»i gian hai mươi ngày, từ ngày 15-8-1945 (Nháºt hoàng chính thức tuyên bố đầu hàng Äồng minh) đến ngày 5-9-1945 (quân đồng minh kéo vào nước ta để giải giáp quân Nháºt) là khoảng thá»i gian chín muồi nhất để tiến hành tổng khởi nghÄ©a, rằng . “cần phải tranh thá»§ từng giây, từng phút tình hình sẽ biến chuyển nhanh chóng, không thể để lỡ cÆ¡ há»™i".
Ngưá»i khẩn trương chỉ đạo Há»™i nghị toàn quốc cá»§a Äảng (ngày 14-8 đến 15-8) và Äại há»™i quốc dân (ngày 16-8 đến 17-8) tại Tân Trào, thành láºp á»§y ban khởi nghÄ©a toàn quốc và Ủy ban giải phóng dân tá»™c Việt Nam - Chính phá»§ lâm thá»i sau khi cách mạng thắng lợi. Há»™i nghị toàn quốc cá»§a Äảng và Äại há»™i đại biểu quốc dân ở Tân Trào chá»§ trương phát động toàn dân tổng khởi nghÄ©a giành chính quyá»n trước khi quân đồng minh vào nước ta giải giáp quân đội Nháºt. Äại há»™i quốc dân Tân Trào tán thành chá»§ trương tổng khởi nghÄ©a, thông qua 10 chính sách lá»›n cá»§a Việt Minh và bầu Ủy ban dân tá»™c giải phóng.
CÅ©ng ngay sau Ä‘ó, ngày 18/8/1945, Hồ Chí Minh viết thư kêu gá»i tổng khởi nghÄ©a tá»›i đồng bào cả nước, trong Ä‘ó khẳng định: “Giá» quyết định cho váºn mệnh dân tá»™c ta Ä‘ã đến. Toàn quốc đồng bào hãy đứng dáºy Ä‘em sức ta mà tá»± giải phóng cho ta”.
Má»™t quyết định rất nhanh, rất nhạy bén nhưng cÅ©ng rất sáng suốt được Äảng và Bác Hồ đưa ra: Không câu nệ, tỉnh, huyện hay xã mà địa phương nào Ä‘iá»u kiện chín muồi thì thá»±c hiện tổng khởi nghÄ©a giành chính quyá»n trước.
Chá»§ trương quyết Ä‘oán là váºy nên chỉ chưa đầy ná»a tháng, từ 13-25/8/1945, các địa phương trong cả nước Ä‘ã giành thắng lợi mà không tổn thất lá»›n vá» lá»±c lượng.
Chiá»u 16/8/1945, má»™t đơn vị quân Giải phóng do các đồng chí: Võ Nguyên Giáp và Trần Äăng Ninh trá»±c tiếp chỉ huy xuất phát từ Tân Trào (SÆ¡n Dương, Tuyên Quang) tiến vá» Ä‘ánh Nháºt ở thị xã Thái Nguyên. Ảnh: TTXVN
Chiá»u 16/8/1945, thá»±c hiện mệnh lệnh cá»§a Ủy ban khởi nghÄ©a toàn quốc, má»™t đội quân cách mạng do Ä‘ích than đồng chí Võ Nguyên Giáp chỉ huy, xuất phát từ Tân Trào tiến vá» giải phóng Thị xã Thái Nguyên, mở đầu cho cuá»™c tổng khởi nghÄ©a giành chính quyá»n trên phạm vi cả nước. Các tỉnh Thái Nguyên, Tuyên Quang, Cao Bằng, Bắc Cạn…là những địa phương nổi dáºy giành chính quyá»n sá»›m nhất trong cả nước. Làn sóng tổng khởi nghÄ©a lan truyá»n như vÅ© bão, lần lượt các tỉnh trong cả nước đứng lên giành chính quyá»n…
Ngày 19/8/1945, hàng vạn ngưá»i dân trong khí thế sục sôi cách mạng Ä‘ã biểu tình thị uy chiếm Bắc Bá»™ phá»§. Ảnh: TTXVN
Ngày 19/8/1945, hàng vạn ngưá»i dân trong khí thế sục sôi cách mạng Ä‘ã biểu tình thị uy chiếm Bắc Bá»™ phá»§ (nay là Nhà khách Chính phá»§) góp phần đưa đến thắng lợi cá»§a cuá»™c Tổng Khởi nghÄ©a Tháng Tám 1945 lịch sá», giành chính quyá»n vá» tay nhân dân.
Chỉ trong má»™t thá»i gian ngắn, nhân dân cả nước Ä‘ã nhất tá» nổi dáºy tiến hành cuá»™c Cách mạng Tháng Tám vÄ© đại. Ảnh: TTXVN
Cuá»™c cách mạng tháng Tám trong mắt nhìn cá»§a các nhà quan sát, các sá» gia, trở thành má»™t trong cuá»™c cách mạng thần tốc nhất trong lịch sá» nhân loại. “Cách mạng Tháng Tám 1945 Ä‘ã tạo nên bài há»c cá»±c kỳ quý báu vêÌ€ quy tụ nhân tâm, quy tụ lòng ngưá»i; bài há»c vá» khối đại Ä‘oàn kết toàn dân tôÌ£c, kết hợp hài hòa giữa ý Äảng vá»›i lòng dân thành má»™t như là quy luáºt lịch sá» tất yếu khách quan. Cách mạng tháng Tám năm 1945 là cuôÌ£c hôÌ€i sinh vÄ© đại cá»§a môÌ£t dân tôÌ£c biết nương tá»±a vào nhau, chung sức đồng lòng vì lẽ phải, lương tri và những giá trị làm ngưá»i cÆ¡ bản mà giá trị số má»™t là quyá»n được sống trong má»™t quốc gia độc láºp, có chá»§ quyá»n ”- Phó Giáo sư, Tiến sÄ© Phạm Ngá»c Anh nhìn nháºn.
Theo Hà Anh/Báo NB&CL
https://www.congluan.vn/cach- mang-thang-tam-cuoc-cach-mang- than-toc-trong-lich-su-nhan- loai-post261122.html